
Class ' 3 ^^ 

GopyrightN" yfa? 

COPYRIGHT DEPOSIT. 




*'U VUKILE." MAT. 28:6 



Alex. Ender 



UKUHAMBA NOKUFUNDISA 



KUKA 



JESU KRISTU 



Indaba e kitshwa emavangelini oMateu 

noMarko, noLtika, nojohane, I 

qoqelwe ndawonye 



FIRST EDITION 



FOR 

THE AMERICAN ZULU MISSION 
South Africa 



AMERICAN TRACT SOCIETY 

150 NASSAU STREET 

NEW YORK 

1907 



UBRARY of CONGRESS 
Two Copies Reeelved 

APK 17 1807 

CoDyr^ifht Entry 
ClXSS A XXC, No. 

' 7 ^/ ? ^ 

COPY B. 






Copyright, 1907 

BY 

AMERICAN TRACT SOCIETY 



IZAHEUKO. 



PAGE 

Isaziso sabakipi 3 

Incwadi ka Mateu ya okoko baka Jesu. . 5 

Incwadi ka Luka ya okoko baka Jesu. . . 6 

Isitshayelelo sika Luka 7 

Isitshayelelo sika Johane 7 

I. Ukulungisela ukufika kuka Jesu 9 

II. Ukuzalwa uobufana buka Jesu 14 

III. uJohane Umbapatizi 20 

IV. Abafundi bokuqala 25 

V. Imimangaliso yokuqala 26 

VI. Ukuzalwa okutsha 28 

VII. Nga semtonjeni ka Jakobe 31 

VIII. Inshumayelo ka Jesu eJerusalema 35 

IX. uJesu u buyela eGalile 38 

X. Abanokukolwa nabaFarisi 43 

XI. uJesu u ya fundisa ngeSabata 45 

XII. Inshumayelo entabeni. — 1. Ukulanda ku- 
ka Mateu inshumayelo 48 

XIII. Inshumayelo entabeni. — 2. Ukulanda ku- 

ka Luka inshumayelo 57 

XIV. Izimangaliso zesihau 59 

XV. E shumayela ngemifanekiso 65 

X VI. E solwandhle Iwa seGalile 73 

XVII. Ukuyalwa kwabapostoli 77 

XVIII. Isinkwa sokupila 81 

1 



2 IZAHLUKO. 

PAGE 

XIX. Izinhloli ezi vela eJerusalema 87 

XX. uJesu u profeta ukuhlupeka kwake . . 93 

XXI. Izinshumayelo eKapernaume. 98 

XXII. Emkosini wamadokodo» 102 

XXIII. Izinshumayelo etempelini 106 

XXIV. Ukutunywa kwabamashumi a isiko- 

mbisa 115 

XXV. U tetisa abaFarisi; u fundisa abantu. 119 
XXVI. U xotshwa eJerusaletna, wa ya nga- 

pesheya kweJordani. 126 

XXVII. Imifanekiso yake e kumbuleka kuaa- 

yo yonke 129 

XXVIII. Ukuvuswa kuka Lazaro 137 

XXIX. Ukuya kwake kwokugcina eJerusa- 
lema 140 

XXX. Isikati esikulu se si seduze 147 

XXXI. Ukungena ngokutokoza 152 

XXXII. Ukumtiya kwababali nabaFarisi 155 

XXXIII. Izita zake zi ya xakeka 159 

XXXIV. Ukupimisela kwake okukulu 162 

XXXV. Tsiprofeto nemifanekiso 167 

XXXVI. Isidhlo sokugcina 170 

XXXVII. Inshumayelo emva kwesidhlo 188 

XXXVIII. Ukunikeiwa okukulu 186 

XXXIX. uKristu pambi kuka Pilatu 195 

XL. Ikalvari 200 

XLI. ''U vukile" 206 



ISAZISO SABAKIPI 

ETestamenteni elitsha ku kona izindaba ezine 
zokuhamba nokufundisa kuka Jesu Kristu, 
eza lotshwa ngabantu abahlukeneyo, oMateu, 
noMarko, noLuka, nojohane. Lamadoda a loba 
izindaba zawo ngezikati ezahlukeneyo, be lo- 
bela izizwe ezahlukeneyo; futi amuko owa loba 
ngamazwi abanye, kodwa kwa ba ilowo wa loba 
ngokubona kwake, e landa loko okwa ku m 
qamele kakulu. Ngakoke, si bona ukuba oku- 
nye ku landwe ngokugcwele ngomunye kuna- 
banye, okunye ku landwa ngomunye okuyeki- 
weyo nya ngabanye. 

Ku umqondo wa lencwadi ke ukubeka indaba 
njengokulandelana kwayo yokuHamba noku- 
Fundisa kwoMsindisi wetu, ngokubuta ngamzi- 
lamunye lezizindaba ezine. Ukuze indaba i 
zwane, i kanye, i be namandhla, si tate uqobo 
Iwawo amazwi Amavangeli amane^ si nga wa 
guqule nokuwenezezela, sa zama ukuwahlela 
ukuba a be yindaba i benye epeleleyo yoku- 
hamba kweNkosi yetu. A ku nga catshangwa, 
kambe, ukuti konke uJesu akukulumayo nakwe- 
nzayo ku lotshiwe lapa. Ka yiko incwadi enga 
ba nako konke okwalokokupila okumangalisayo. 
UJohane uqobo wa buye wa beka lelizwi kwe- 
yake indaba^ wa ti: ^^Izibonakaliso eziningi 

3 



4 ISAZISO SABAKIPI. 

ezinye ujesu wa zenza pambi kwabafundi bake 
ezi nga lotshiwe kulencwadi, kodwa lezi zi 
lotshelwe ukuba ni kolwe, ukuti, uJesu u ngu- 
Kristu, iNdodana ka Nkulunkulu, nokuba ni 
kolwe, ni be nokupila ngegama lake/' 

Ku kona izinto eziningi esi tanda ukuzazi ezi- 
fihliweyo kiti. Si tanda ukwazi okunye, oku 
njengobuntwana bake. Ku kona amavangeli 
amanga amaningi a ti a si landisa kona loko, 
kodwa ku sobala ukuba akulandayo kwa ku 
vela emicabangweni nje yabawalobayo. Izi- 
ndaba zawo a zi m pakamisi uKristu. A nga 
womhlaba a nomhlaba. Ka wenezeleli nelilodwa 
iqiniso eletembekileyo kulawa a lotshwa ngo- 
Mateu, noMarko, noLuka, noJohane. Amavangeli 
amane la, njengokuba si nawo eTestamenteni 
elitsha, yiwo kupela esi tola kuwo ukwazi ngo- 
kuhamba kuka Kristu nokufundisa kwake. Ama- 
zwi uqobo Iwawo, awo amavangeli omane, kupela 
a setshenzisiweyo ukwenza lencwadi. Uma nga- 
lokukuhlela ukuhamba kuka Kristu ku ya ku 
kwaziswa ngokunye ku lesisizukulwane, nama- 
qiniso ako a bonakale ngokusobala kakulu, aba- 
kipi ba lencwadi ba yo be ka ba sebenzeleze 
ekuyikipeni. 

Adams Mission Station, 
Natal, South Africa. 



INCWADI YA OKOKO BAKA JESU KRISTU. 
[Mat. 1:1-17.] 

Incwadi yokuzalwa kuka Jesu Kristu, indodana 
ka Davida, indodana ka Abrahama. 

uAbrahama wa zala ulsaka; ulsaka wa zala 
uJakobe; uJakobe wa zala ujuda nabafo wabo; 
uJudawa zala uFaresi noZara kuTamari; uFaresi 
wa zala uEsromi; uEsromi wa zala uAramu; 
uAramu wa zala uAminadaba; uAminadaba wa 
zala uNasoni; uNasoni wa zala uSalmona; uSal- 
mona Wa zala uBoazi kuRahabi; uBoazi wa zala 
uObedi kuRuti; uObedi wa zala uJese; uJese wa 
zala uDavida inkosi. 

uDavida inkosi wa zala uSolomona kuye owa 
be umka Uria; uSolomona w^a zala uRoboama; 
uRoboama wa zala uAbia; uAbia wa zala uAsa; 
uAsa wa zala uJosafati; uJosafati wa zala uJorami; 
uJorami wa zala uOzia; uOzia wa zala uJotami; 
uJotami wa zala iiAhazi; uAhazi wa zala uHe- 
zekia ; uHezekia wa zala uManasa; uManasa wa zala 
uAmoni; uAmoni wa zala uJosia; ujosia wa zala 
iiJekonia nabafo wabo ekutunjweni eBabulona. 

Emva kokutunjwa eBabulona^ uJekonia wa zala 
uSalatieli; uSalatieli wa zala uZorobabeli; uZoro- 
babeli wa zala uAbiudi; iiAbiudi wa zala uElia- 
kimi; uEliakimi wa zala uAzori; uAzori wa zala 

5 



6 INCWADI YA OKOKO BAKA JESU KRISTU. 

uSadoki; uSadoki wa zala uAkimi; uAkimi wa 
zala uEliudi; uEliudi wa zala uElezari; uElezari 
wa zala uMatani; uMatani wa zala uJakobe; 
uJakobe wa zala uJosefa, indoda ka Maria, owa 
zala uJesu o tiwa uKristu. 

Ku njalo izizukulwane zonke, zi suka ku- 
Abrahama zi ze zi fike kuDavida, zi izizukulwane 
ezi ishumi nane; zi suka kuDavida zi ze zi fike 
ekutunjweni eBabulona, zi izizukulwane ezi 
ishumi nane; zi suka ekutunjweni eBabulona zi 
ze zi fike kuKristu, zi izizukulwane ezi ishumi 
nane. 

[Luka 3:23-38.] 

Yena uJesu, wa e se neminyaka e nga ba 
mashumi amatatu, o tiwa indodana ka Josefa, ka 
Heli, ka Matati, ka Levi, ka Melki, ka Jana, ka 
Josefa, ka Matatiasi, ka Amosi, ka Naumi, ka Esli, 
ka Nage, ka Mati, ka Matatiasi, ka Semei, ka 
Josefa, ka Juda, ka Joana, ka Resa, ka Zorobabeli, 
ka Salatieli, ka Neri, ka Melki, ka Adi, ka Kosamu, 
k:a Elmodamu, ka Eri, ka Jose, ka Eliezeri, ka 
Jorimu, ka Matati, ka Levi, ka Simeoni, ka Juda, 
ka Josefa, ka Jonana, ka Eliakimu, ka Melea, ka 
Menana, ka Matata, ka Natani, ka Davida, ka Jese, 
ka Obedi, ka Boazi, ka Salmoni, ka Nasoni, ka 
Aminadaba, ka Aramu, ka Esromi, ka Faresi, ka 
Juda, ka Jakobe, ka Isaka, ka Abrahama, ka Tara, 
ka Nakora, ka Saruki, ka Ragau, ka Faleki, ka 
Heberi, ka Sala, ka Kenani, ka Arfaksada, ka 
Shemi, ka Noa, ka Lameki, ka Matusala, ka 
Enoki, ka Jaredi, ka Maleleli, ka Kenani, ka 
Enosi, ka Seti, ka Adamu, ka Nkulimkulu. 



IZITSHAYELELO 7 

IZITSHAYELELO. 

Esi Ka Luka. 

Loku abaningi ba lingile ukuMela encwadini 
lezozindaba ezi qinisekile pakati kwetu. Njenga- 
loku be si nikile labo ababonayo ngamehlo, naba 
be ngabakonzi bezwi kwa sekuqalenl, be ngi ti 
kuhle, loku ngi hlolile kahle konke kwa sekuqa- 
leni, ukuba ngi ku lobele ngokulandisana, Teo- 
filo odumileyo, ukuba u lazi iqiniso la lezizinto o 
zi fundisiwe. 

Esi Ka Johaxe. 

Ekuqaleni wa be e kona uLizwi, uLizwi wa 
be e noNkulunkulu^ uLizwi wa be e nguNku- 
lunkulu. Yena low^o wa be e noNkulunkulu 
ekuqaleni. Konke kwenziwa nguye; ngapandhle 
kwake a kwenziwanga luto olwenziwayo. Kwa 
be ku kona ukupila kuye; ukupila kwa ku uku- 
kanya kwabantu. Ukukanya kwsi kanya ebu- 
mnyameni; kepa ubumnyama a bu kwamkelanga. 

Kwa ku kona umuntu e tunyiwe nguNku- 
lunkulu, igama lake la li nguJohane. Y^ena weza 
ukuqinisa, ukuba a qinise ngokukfnya, ukuba 
bonke ba kolwe ngaye. Y'ena wa be e nge siko 
lokokukanya, kodwa wa tunyelwa ukuqinisa 
ngako ukukanya. 

Ukukanya oku isiminya kwa ku iloku okuzayo 
emhlabeni ku kanyisa abantu bonke. Wa be e 
kona emhlabeni; umhlaba w^enziwa nguye, kepa 
umhlaba a u m azanga. Weza kokwake, kepa 
abake a ba m amkelanga. Kodwa labo aba- 
mamkelayo, wa ba nika amandhla okuba ba be 



8 IZITSHAYELELO. 

abantwana baka Nkulunkulu, labo abakolwa 
egameni lake : aba be nga zalwa ligazi, ne- 
ntando yenyama, nentando yendoda, kodwa ba 
zalwa uNkulunkulu. uLizwi wa ba inyama, wa 
hlala pakati kwetu, sa bona inkazimulo yake, 
inkazimulo i nga ti i ngeyozelweyo yedwa ka 
Yise, e gcwele umusa neqiniso. 

uJohane wa qinisa ngaye, wa memeza wa ti, 
^'U nguye e be ngi tsho ngaye ukuti^ Lowo ozayo 
emva kwami, wa e kona pambi kwami : ngokuba 
wa e kona ngi nga ka bi ko. Tina sonke samke- 
liswa ekuvameni kwake umusa ngomusa. Umte- 
to wa nikwa uMosi; kwa fika umusa neqiniso 
ngoJesu Kristu. uNkulunkulu ka bonanga 
e bonwa muntu; iNdodana ezelweyo j^odwa, 
e sesifubeni sika Yise, iyona e m casiseleyo.'' 



UKUHAMBA NOKUFUNDISA 
KUKA JESU KRISTU. 



ISAHLUKO I. 
Ukulungisela Ukufika KUKA Jesu. 

Kwa ku kona emihleni ka Herodi, inkosi ya 
seJudia, umpristi otile, igama lake li nguZakaria, 
owesigaba sika Abia; umkake wa e ngowa 
sezintombini zika Aroni, igama lake li nguElisa- 
beta. Ba be lungile bobabili pambi kuka Nku- 
lunkulu, be hamba ngemiyalo nemiteto yonke 
yeNkosi, be nge nacala. Ba be nge nanintwana, 
loku uElisabeta wa be inyumba; ba be badala 
bobabili. 

Kwa ti e sekukonzeni pambi kuka Nkulunkulu 
ngokulandelana kwesigaba sa kwabo ngomkuba 
wenkonzo, wa dhliwa inkato ukuba a tshise impepo, 
e se ngene etempelini leNkosi. Abantu bonke ba 
be kuleka ngapandhle ngesikati sempepo. Kwa 
bonakala kuye ingelosi yeNkosi, i mi ngakwe- 
sokunene selati lempepo. 

Wetuka uZakaria e i bona, wehlelwa ukwesaba. 
Kepa ingelosi ya ti kuye, '^U ngesabi, Zakaria; 
ku zwiwe ukukuleka kwako; umkako uElisabeta 
wo ku zalela indodana; u ya ku qamba igama 

9 



10 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

layo uJohane. Wo ba nokujabula nokutokoza 
wena; abaningi ba ya ku jabula ngokuzalwa 
kwake. Ngoba yena u ya ku ba mkulu pambi 
kweNkosi; a ka yi ku puza iwaini notshwala; 
u ya ku gcwala uMoya o iNgcwele kwa sesiswini 
sika nina. Abaningi kubantwana baka Israeli 
u ya ku ba guqulela kuyo iNkosi uNkulunkulu 
wabo. U ya ku hamba pambi kwake ngomoya 
namandhla ka Elija, ukuba a guqulele izinhli- 
ziyo zoyise kubantwana, nabangakolwayo eku- 
qondeni kwabalungileyo ukulungisela iNkosi aba- 
ntu abalungileyo/- 

uZakaria wa ti eNkosini, "Ngi nga kwazi loku 
ngani na? Ngi mdala mina, nomkami u se nemi- 
nyaka eminingi/' 

Ingelosi ya pendula ya ti kuye, "Ngi ngu- 
Gabireli omiyo pambi kuka Nkulunkulu; ngi 
tunyiwe ukuba ngi kulume kuwe, ngi ku shuma- 
yeze lezizindaba ezilungileyo. Bheka, wo ba 
isimungulu, u nga kulumi, ku ze ku fike usuku 
ezi ya ku qiniseka ngalo lezizinto, loku u nga 
kolwanga amazwi ami a za ku gcwaliseka ngesi- 
kati sawo/' 

Abantu ba m hlalela uZakaria, be mangala ngo- 
kulibala kwake etempelini. Se e pumile wa e 
nge nakukulimia nabo; bazi ukuba wa e bonile 
isibonakaliso etempelini; wa ba qweba e se 
isimungulu. 

Kwa ti, se zi pelile izinsuku zokukonza kwake, 
wesuka wa ya endhlini yake. Emva kwa lezozi- 
nsuku wa kulelwa umkake uElisabeta, wa zifihla 
izinyanga ezi isihlanu, e ti "I ngenzele njalo 
iNkosi, emihleni eya ngi bheka ngayo iikususa 
ihlazo lami ebantwini/' 



UKULUNGISELA UKUFIKA KUKA JESU. 11 

Ngenyanga yesitupa ingdosi uGabireli ya tu- 
nywa uNkuliinkulu ukuya emzini wa seGalile o 
tiwa iNazareta, entombini e miselwe indoda, 
igama layo li nguJosefa, wendhlu ka Davida; 
igama lentombi li nguMaria. 

Ingelosi ya ngena kuye ya ti, "E! wena o 
nenhlanhla, iNkosi i nawe^ u busisiwe esifazaneni/' 

E se i bonile wetuka ngezwi layo, e zindhla 
ukuba ukubingelela kuni loku. 

Ingelosi ya ti kuye, '' U ngesabi, Maria; u fumene 
umusa kuNkulunkulu. Bheka, u za ku kulelwa, 
u zale indodana, u qambe igama layo uJesu. 
U ya ku ba mkulu yena, a tiwe iNdodana yo- 
Pezukonke; iNkosi uNkulunkulu i ya ku m nika 
isihlalo sobukosi sika Davida uyise; u ya ku 
busa indhlu ka Jakobe ku ze ku be pakade; 
umbuso wake a u sa yi ku pela/' 

Wa ti uMaria engelosini, "Loko ko ba kanjani, 
ngi nga yazi indoda na?^' 

Ingelosi ya pendula ya ti kuye, ^' uMoya o 
iNgcwele u 3^a ku za kuwe, amandhla oPezukonke 
a ku sibekele; njalo oku ingcwele oku za ku zalwa 
uwe, ku ya ku tiwa iNdodana ka Nkulunkulu. 
Bheka, uElisabeta wa kwenu u kulelwe indodana 
e se mdala; le inyanga yesitupa kuyena o ku tiwa 
inyumba. A kahlulwa luto uNkulunkulu/' 

Wa ti uMaria, "Nansi incekukazi yeNkosi; 
a ku be kimi njengokutsho kwako.'' 

Ingelosi yemiika kuye. 

Wesuka uMaria nga lezozinsuku, wa tshetsha 
wa ya ezweni la senhla, emzini wa seJudia. Wa 
ngena endhlini ka Zakaria, wa bingelela uEli- 
sabeta. Kwa ti, uElisabeta e se zwa ukubingelela 



12 UKIjHAMBA nokufundisa kuka jesu. 

kuka Maria, wa xuma unmntwana esiswini sake; 
uElisabeta wa gcwala uMoya o iNgcwele; wa me- 
meza ngezwi elikulu, wa ti : 

^*U busisiwe wena esifazaneni, i busisiwe 
nenzalo yesisu sako. Ngehlelwa ngani iloku 
ukuba eze kimi irnina weNkosi yami? Bheka 
izwi lokubingelela kwako se li zwakele ezindhle- 
beni zami, umntwana u xumile esiswini sami 
ngokujabula. U busisi^'e okolwayo ukuti, ku ya 
kwenzeka okwa shunyayelwa iNkosi kuye.'' 

Wa ti uMaria, ^ ^ Umpef umlo wami u ya 1 
dumisa iNkosi, nomoya wami u tokoza ngo- 
Nkulunkulu uMsindisi wami. U bhekile ubu- 
pansi bencekukazi yake; bheka, izizukulwane 
zonke zi ya ku ti ngi busisiwe. U ngenzele izinto 
ezinkulu uSomandhla; li ingcwele igama lake. 
Umusa wake u kwabamesabayo, ku ze ku be 
izizukulwane zezizukulwane. Wenzile imisebenzi 
emikulu ngengalo yake; u citile abazidhlayo 
ngokuzindhla kwezinhliziyo zabo. U wisile ama- 
kosi ezihlalweni zawo, u ba pakamisile abatobe- 
kileyo. Abalambileyo u ba sutisile ngokumnandi ; 
abacebileyo u ba mukiseze. U yi sizile inceku 
yake ulsraeli, ngokukumbula umusa. (Njengo- 
kutsho kwake kobaba betu), kuAbrahama nenzalo 
yake ku ze ku be pakade.'' 

uMaria wa hlala naye ku nga ti izinyanga 
ezintatu, wa buyela ekaya. 

Kwa pela isikati sika Elisabeta sokuba a belete; 
wa beleta indodana. Abakelene naye naba kubo 
bezwa ukuti iNkosi i menzele umusa omkulu; ba 
tokoza naye. Kwa ti ngosuku Iwesishiyanga- 
lombili beza ku soka umntwana, ba m qamba 
ngegama lika yise uZakaria. 



UKULUNGISELA UKUFIKA KUKA JESU. 13 

Kepa unina wa pendula wa ti, ''Ai, u za ku 
tiwa uJohane/' 

Ba ti kuye, ^^A ku ko umuntu wa kini o bizwa 
nga leligama/' 

Ba m qweba uyise uma u tanda ukuba a bizwe 
ngokutini. Wa biza isitetshana sokuloba, wa 
loba ukuti; ^^uJohane igama lake/' Ba mangala 
bonke. 

Kwa vuleka iimlomo wake masinyane, Iwa so- 
mbuluka ulimi Iwake, wa shumayela e bonga 
uNkulunkulu. Bonke abakelene nabo behlelwa 
ukwesaba; za duma lezizindaba ezweni lonke la 
senhla la seJudia. Bonke abezwayo ba zi gcina 
ezinhliziyweni zabo, be ti, ^'Nembala u za ku ba 
umntwana muni lo na? '' Ngokuba isandhla 
seNkosi sa si naye. uZakaria uyise wa gcwala 
uMoya o iNgcwele, wa shumayela, e ti, "Ma 
i bongwe iNkosi uNkulunkulu ka Israeli; i 
ba hambele abantu bayo, ya ba hlenga. Ya 
si mlsela upondo losindiso endhlini ka Davida 
inceku yayo, (njengokutsho kwayo ngomlomo 
wabaprofeti abangcwele bayo, iloku kwa dabuka 
izwe), Usindiso eziteni zetu, na sesandhleni sabo 
bonke aba si zondayo; ukuba i wenze umusa o 
wa tshiwoyo kobaba betu, i kumbule isivume- 
Iwano esingcwele sayo: isifungo eya si funga 
kuAbrahama ubaba wetu, sokusipa ukuba si ku- 
Mwe esandhleni sezita zetu, si i konze si nge 
nakwesaba, ngobungcwele nokulimga pambi kwa- 
yo izinsuku zetu zonke. Wena, mntwana, u ya 
ku tiwa, u umprofeti woPezukonke; u ya ku 
hamba pambi kweNkosi ukulungisa izindhlela 
zayo; ukubazisa abantu bayc usindiso ngokute- 
telelwa izono zabo, ngomusa omkulu ka Nkulu- 



14 UKUHAMBA NOIvUFUNDISA KUKA JESU. 

nkulu wetu, oku si hambe ngawo ukubeja kwa 
pezulu, ukukanyisa aba hlezi ebumnyameni na 
setunzini lokufa ; ukuqondisa izinyawo zetu zi ye 
endhleleni y oku tula.'' 

Wa kula umntwana, wa ba namandhla ngoko- 
moya; wa e sehlane kwa za kwa fika usuku 
lokubonakaliswa kwake kubalsraell. 



ISAHLUKO 11. 
Ukuzalwa Nobufana buka Jesu. 

Ukuzalwa kuka Jesu Kristu kwa ba nje; unina 
uMaria, e se miselwe u Josef a, be nga ka hlangani, 
wa bonwa e kuleliswe uMoya o iNgcwele. Kepa 
u Josef a, umyeni wake, umuntu olungileyo, e nga 
tandi ukumtela ihlazo, wa ba nenhliziyo yoku- 
mlahla ngasese. E sa zindhla loku, ingelosi 
yeNkosi ya bonakala kuye ngepupo, ya ti, "Jo- 
sefa, ndodana ka Davida, u ngesabi ukumtabata 
uMaria umkako, ngokuba loku akukuleleyo ku 
ngokuka Moya o iNgcwele. U ya ku zala indo- 
dana, u yi qambe igama layo uJesu, ngokuba 
ku uye o ya ku sindisa abantu bayo ezonweni 
zabo." 

Loku konke kwenziwa ukuba ku gcwaliseke 
okwa shunyayelwa iNkosi ngomprofeti, ukuti: 
'^Bheka, intombi i ya ku kulelwa i zale indo- 
dana, ba ya ku qamba igama layo uEmanueli, 
oku ukuti, ukukumushelwa, uNkulunkulu e nati." 

u Josef a, e se vukile ebutongweni, wenza njengo- 
kuyala kwengelosi yeNkosi, wa tabata umkake 
Ka yanga kuye wa za wa zibula ngendodana, wa 
qamba igama layo uJesu. 



UKUZALWA NOBUFANA BUKA JESU. 15 

Kwa ti nga lezozinsuku kwa menyezelwa 
uKesari Augustu, ukuba ku balwe izwe lonke. 
(Lokukubalwa okokuqala kwenziwa uKurenio 
e se induna ya seSiria.) Ba ya bonke ukubalwa, 
ilowo wa ya emzini wa kubo. 

Naye uJosefa wenyuka eGalile, e puma eNaza- 
reta, wa ya eJudia, emzini ka Davida, o tiwa 
iBetlehema, loku wa e ngowendhlu nenzalo ka 
Davida; ukuba a balwe kanye noMaria, ingo- 
duso yake i kulelwe. 

Kwa ti be se kona, kwa pela izinsuku zokuba 
a belete. Wa zibula ngendodana, wa i songa 
ngembeleko, wa i lalisa emkombeni wezinkomo, 
ngokuba be nge nandawo endhlini yezihambi. 
Kwa ku kona ku lelozwe abalusi be hlezi endhle, 
baluse umhlambi wabo ebusuku. Bheka, ingelosi 
yeNkosi yeza yema kubo, inkazimulo yeNkosi 
ya ba kariyisa : besaba nokwesaba. 

Ya ti ingelosi kubo, ''Ni ngesabi; bhekani, 
ngi ya ni tshela izindaba zokutokoza okukulu oku 
za ku ba kubantu bonke. Ni zalelwe namhla, em- 
zini ka Davida, umsindisi o nguKristu iNkosi. 
Loku ku isibonakaliso kinina, ni ya ku fumana 
umntwana e songiwe ngembeleko, e lele emko- 
mbeni wezinkomo/^ 

Kwa ba kona masinyane kanye nengelosi iba- 
ndhla elikulu la sezulwini, li dimiisa uNkulimkulu, 
li ti: "A ku be ubukosi kuNkulunkulu kwe- 
lipezulu, nokutula emhlabeni, notando ku- 
bantu." 

Kwa ti, izingelosi se zi mukile kubo ukuya 
ezulwini, labobantu aba ngabalusi ba kuluma, 
be ti; " A si ye eBetlehema, si bone loku okwenze- 



16 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

kileyo, esi ku tshelwe iNkosi/' Ba tshetsha ba ya, 
ba fumanisa uMaria noJosefa, nengane i lele 
emkombeni wezinkomo. Se be bonile, ba ya ba 
shumayela leyondaba, aba i tshelwe ngomntwana. 
Bonke abezwayo ba mangala nga lezozinto aba zi 
tshelwe ngabalusi. Kepa uMaria wa gcina lezo- 
zinto zonke, wa zi zindhla enhliziyweni yake. 
Abalusi ba buya, be m dumisa uNkulimkulu, be mi 
bonga ngako konke abakuzwileyo nabakuboni- 
leyo, njengokutshelwa kwabo. 

Kwa ti se zi pelile izinsuku ezi isishiyagalombili 
zokuba a sokwe, kwa tiwa igama lake uJesu, ela 
qanjwa ingelosi, e nga ka kulelwa esiswini. 

Se zi pelile izinsuku zokuhlambululeka kwabo 
ngomteto ka Mosi, ba m yisa eJerusalema, ukuba 
ba m otule eNkosini; njengokulotshiwe emte- 
tweni weNkosi ukuti, ^^ Bonke abesilisa bamazi- 
bulo, ba ya ku tiwa abangcw^le beNkosi;'' nokuba 
ba nikele umnikelo njengokutshiwo emtetweni we- 
Nkosi ukuti, ^' Amahobe amabili, noma amavukutu 
amabili amatsha/' 

Bheka, kwa ku kona umuntu eJerusalema, iga- 
ma lake li nguSimeoni, e ngumuntu o lungile, 
o kolekayo, e bheke ukutokoza kwabalsraeli; 
uMoya o iNgcwele wa e naye. Kwa bonakaliswa 
kuye nguMoya o iNgcwele ukuti, a ka yi ku bona 
ukufa, e nga ka m boni uKristu iNkosi. Wa 
ngeniswa etempelini ngoMoya; kwa ti, aba- 
zali se be m ngenisile umntwana uJesu, ukuba 
ba m enzele njengomkuba womteto, wa m gona, 
wa bonga uNkulunkulu, e ti, 

*^ Nkosi, a ke u mukise kahle inceku yako njengo- 



UKUZALWA NOBXJFANA BUKA JESU. 17 

kutsho kwako; loku amehlo ami a bonile ukusi- 
ndisa kwako, o ku lungisile ebusweni babantu 
bonke, ukukanya kokukanyisa izizwe, nokukazi- 
mula kwabantu bako abalsraeli/' 

Ba mangala oJosefa nonina ngaloko okutshiwo 
ngaye. uSimeoni wa ba busisa, wa ti kuMaria 
unina, '^Bheka, lomntwana u miselwe ukuwa 
nokuvuka kwabaningi kubalsraeli, nokuba a be 
isibonakaliso esipikwayo; yebo, isinkemba si ya 
ku dabula umpefumlo wako, ukuba ku bonakale 
izizindhlo zezinhliziyo eziningi/' 

Kwa ku kona uAna umprofetikazi, indodakazi 
ka Fanueli, wesizwe sika Aseri, emdala; e be hlale 
nendoda iminyaka e isikombisa ngasemva kokwe- 
nda kwake; e se be umfelokazi iminyaka ema- 
shumi a isishiyagalombili nane, o ngemukanga 
etempelini, wa konza ebusuku na semini ngoku- 
zila ukudhla na ngokukuleka. Naye e fika nga 
lesosikati, wa bonga iNkosi wsl kuluma ngaye 
kubo bonke ba seJerusalema aba bheke ukusi- 
ndiswa. 

uJesu se e zelwe eBetlehema la seJudia, emi- 
hleni ka Herodi inkosi, kw^a fika eJerusalema izazi 
zi vela empumalanga, zi ti, "U pi lowo o zelwe e 
inkosi yabaJuda na? Sa bona inkanyezi yake si 
sempumalanga, si ze ukukuleka kuye." 

uHerodi inkosi, e ku zwile loko, w^a katazeka 
kanye neJerusalema lonke. Wa buta bonke 
abapristi abakulu nababali babantu, wa ba 
buza ukuba uKristu u ya ku zalwapi. Ba ti 
kuye, ''eBetlehema la seJudia; ngokuba ku 
lotshiwe umprofeti, ukuti, Nawe, Betlehema, lizwe 
la kwa Juda; a u mncinyane ku nababusi ba kwa 



18 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Juda; ku ya ku vela kuwe umbusi, o ya ku 
busa abantu bami abalsraeli/' 

Kona uHerodi, wa bizela izazi ngasese, wa zi 
buzisisa isikati, inkanyezi e bonakele ngaso. Wa 
zi tumela eBetlehema, wa ti, ^^ Hambani, ni funisise 
umntwana; ko ti, nxa ni m fumene, ni ze ni 
ngi tshele, ukuba ngi ye nami, ngi kuleke 
kuye/^ 

Se zi i zwile inkosi zemuka; bheka, inkanyezi 
eza i bona zi sempumalanga, ya hamba pambi 
kwazo, ya za yema pezu kwa lapo e kona umntwa- 
na. Za ti ukuyibona inkanyezi za tokoza noku- 
tokoza. Za ngena endhlini, za bona umntwana 
noMaria unina, za kotama, za kuleka kuye; za 
penya impahla yazo, za m kunga ngezipo, igolide, 
nenhlaka, nemure. 

Kepa zi yaliwe uNkulunkulu ngepupo ukuba zi 
nga buyeli kuHerodi, zemuka za ya ezweni la 
kubo ngenye indhlela. 

Se zi mukile, bheka, ingelosi yeNkosi ya bona- 
kala kuJosefa ngepupo, ya ti, ^'Suka, u tabate 
umntwana nonina, u balekele eEgipite, u hlale 
kona, ngi ze ngi ku tshele; ngokuba uHerodi u ya 
ku funa umntw^ana, ukuba a m bulale/' 

Wesuka, wa tabata umntwana nonina ebusu- 
ku, wemuka wa ya eEgipite. Wa hlala kona wa za 
wa fa uHerodi, ukuba ku gcwaliseke okwa shunya- 
yelw^a iNkosi ngomprofeti, ukuti, '^ Nga yi biza 
indodana yami i pume eEgipite/' 

Kona uHerodi, se e bonile ukuti u be kohlisiwe. 
izazi, wa tukutela kakulu; wa tuma wa bulala 
abantwana bonke aba seBetlehema, na semazweni 
onke alo, aba minyaka mibili naba ngapansi, nje- 
ngesikati a be buzisise izazi ngaso. 



UKUZALWA NOBUFANA BUKA JESU. 19 

Kona kwa gcwaliseka okwa shunyayelwa 
uJeremia umprofeti, ukuti: "Kwezwakala eRama 
izwi lokukala nokulila nokudabuka okukulu; 
uRa^keli e kalela abantwana bake, e nga vumi 
ukutuliswa, ngokuba be nga se ko/' 

Se e file uHerodi, ingelosi yeNkosi ya bonakala 
ngepupo kuJosefa eEgipite, ya ti, ^^Suka u tabate 
umntwana nonina, u ye ezweni la selsraeli; se 
be file labo aba be fiina ukumbulala umntwa- 
na/' 

Wesnka wa tabata lunntwana nonina, wa ya 
ezweni la selsraeli. 

Kepa e zwa ku tiwa, iiArkelau u ya busa eJudia 
esikundhleni sika Herodi uyise, wesaba ukuya 
kona; kwa ti e yaliwe uNkulunkulu ngepupo wa 
cezukela ezweni la seGalile, weza wa hlala emzini 
o tiwa iNazareta, ukuba ku gcwaliseke okwa 
shunyayelwa abaprofeti ukuti, ^^ U ya ku tiwa 
umNazarene/' 

Wa kula umntwana, wa ba namandhla ngoko- 
moya, e gcwele ukuhlakanipa; umusa ka Nkulu- 
nkulu wa u pezu kwake. 

Abazali bake ba be ya eJerusalema iminyaka 
ngeminyaka ngesikati somhlangano wepasika. E 
se neminyaka e ishumi nambili, ba kupuka ba ya 
eJerusalema njengomkuba wa lomhlangano. Se 
be qedile izinsuku, ekubuyeni kwabo, umntwana 
uJesu wa sala emva eJerusalema; u Josef a nonina 
ba be ngazi ; kodwa ba be ti u kona kwabahamba 
nabo; ba hamba usuku Iwa lunye, ba m funa 
ezihlotsheni zabo na kwabazana nabo. Be nga m 
toli, ba buyela eJerusalema, be m funa. 

Kwa ti emva kwezinsuku ezintatu^ ba m fu- 



20 UKtJHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

manisa etempelini, e hlezi pakati kwabafimdisi, e 
be zwa, e ba buza. Bonke aba be mu zwa ba 
mangala ngokuqonda kwake nangokupendula 
kwake. 

Se be m bonile ba mangala; unina wa ti kuye, 
"Mntanami, u senzeleni okunje na? Bheka, 
uyihlo nami se si ku funa si dabukile/' 

Wa ti kubo, '^Be ni ngi fimelani na? be ni 
ngazi ini ukuba nga ngi ba semsebenzini ka Baba 
na?'' A bezwisisanga izwi a be li tshilo kubo. 

Wehla nabo wa ya eNazareta, wa ba pansi 
kwabo. Kepa unina wa zi gcina enhliziyweni 
yake lezizinto zonke. 

uJesu wa kula ngokuhlakanipa, nomzimba, no- 
kutandwa uNkulunkulu nabantu. 

ISAHLUKO III. 

UJOHANE UmBAPATIZI. 

Ukuqala kwevangeli lika Jesu Kristu, iNdo- 
dana ka Nkulnnkulu; njengokulotshiweyo ku- 
baprofeti ukuti, ^' Bheka, ngi ya tuma isigijimi 
sami pambi kw^ako, esi ya ku lungisa indhlela yako 
pambi kwako. Izwi lomemezayo ehlane lokuti, 
Lungisani indhlela yeNkosi, nenze imendo yayo i 
qonde/' 

Ngomnyaka weshumi nanhlanu wokubusa ku- 
ka Tiberi Kesari, uPontio Pilatu e induna ya 
seJudia, uHerodi e induna. ya seGalile, uFilipu 
umfo wabo e induna ya selturea nezwe la seTra- 
koniti, uLusanio e induna ya seAbilene, uAnasi 
noKaiafasi be ngabapristi abakulu, kwa fika izwi 
lika Nkulunkulu kuJohane indodana ka Zakaria, 
e sehlane. 




H. Hofmann 



UJESU E SE UMFANA 



UJOHANE UMBAPATIZI. 21 

Wesuka wa ya ezweni lonke la seJordani, wa 
shumayela ukubapatiza kokupenduka, ku tete- 
lelwe izono: njengokulotshiweyo encwadini ya- 
mazwi ka Isaya umprofeti, ukuti, "Izwi lome- 
mezayo ehlane lokuti, Lungisani indhlela yeNko- 
si, nenze imendo yayo i qonde. Izigodi zonke zi 
ya ku gqitshwa, ku hlelwe zonke izintaba nama- 
duli, ku qonde izigwegwe, ku lelezeke izigodigo- 
dana: abantu bonke ba ya ku bona ukusindisa 
kuka Nkulunkulu/' 

uJohane lowo wa e nengubo yoboya bekameli, 
nebande lesikumba okalweni Iwake; ukudhla kwa- 
ke kwa ku izinkumbi, nezinyosi za sendhle. 

Kona kwa pumela kuye iJerusalema, neJudia 
lonke, nezwe lonke la seJordani, ba bapatizwa 
uye eJordani, be vuma izono zabo. 

Kepa e bona abaFarisi nabaSadusi abaningi be 
za ekubapatizeni kwake, wa ti kubo, "Nzalo 
yezinyoka, ubani o ni bonise ukuba ni balekele 
ulaka oluzayo na? Vezani izitelo ezi fanele 
kuupenduka; ni nga zindhli ngokuti, Si noAbra- 
hama ubaba wetu; ngi ti kini, uNkulunkulu a nga 
m vusela uAbrahama abantwana ku lamatshe. 
Izembe se li bekiwe empandeni yemiti; imiti 
yonke e nga teli izitelo ezilungileyo i ya ku nqu- 
nywa, i ponswe emlilweni. Mina ngi ya ni 
bapatiza ngamanzi, ni penduke; kepa lowo ozayo 
emva kwami mkulu ku nami; a ngi fanele uku- 
pata nezicatulo zake; yena u ya ku ni bapatiza 
ngoMoya o iNgcwele, na ngomlilo. Ombenge yake 
yokwela i sesandhleni sake u ya ku tshanelisisa 
isibuya sake, a butele amabele ake endhlini, kepa 
amakoba a wa tshise ngomlilo ongacimekiyo.'' 

Kwa fika nabatelisi ukuba ba bapatizwe; ba ti 



22 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

kuye, '^Mfimdisi, si ya kwenzani na?" Wa ti 
kubo, "Ni nga bizi luto ngapandhle kwenikumise- 
Iweyo." 

Namabuto a m buza a ti, " Nati si ya kwenzani 
na?^' Wa ti kuwo, ^'Ni ngamuki umuntu into, 
ni nga m hlebi, ni tokoze ngenkokelo yenu." 
Abantu be sa bheka, be zindhla bonke ezinhlizi- 
5rweni zabo ngoJohane, ukuba u nguKristu; uJo- 
hane wa pendnla wa ti kubo bonke, "Mina ngi ya 
ni bapatiza ngamanzi, kepa ku yeza omkulu ku 
nami, a ngi fanele ukutukulula imicilo yezicatulo 
zake; yena u ya ku ni bapatiza ngoMoya o 
iNgcwele na ngomlilo. Ombenge yake yokwela i 
sesandhleni sake, u ya ku tshanelisisa isibuya 
sake, a butele amabele endhlini, kepa amakoba a 
wa tshise ngomlilo ongacimekiyo/' 

Nokunye okuningi wa ku shumayela ebantwini, 
e ba luleka. 

Kepa uHerodi inkosi, se e solwe uye ngoHerodia, 
umka Filipu, umfo wabo, na ngokubi konke a be 
kwenzile uHerodi, w^engeza na loku futi pezu 
kwako konke wa m valela uJohane etilongweni. 

Kwa ti, se be bapatizwe abantu bonke, wa 
fika uJesu, e vela eNazareta la seGalile, weza 
kuJohane eJordani, ukuba a bapatizwe uye. 
Kepa uJohane wa m alela, e ti, ^^ Imina engi fanele 
ukubapatizwa uwe, wena u za kimi na? '' 

uJesu wa pendula wa ti kuye, "Vuma kaloku, 
ngokuba ku fanele si gcwalise ukulunga konke/' 
Kona wa m vumela. 

uJesu, se e bapatiziwe, wa kupuka masinyane 
emanzini, izulu la m vulekela, wa bona uMoya 
ka Nkulunkulu ehla, kungati ijuba, e za pezu 



UJOHANE UMBAPATIZI. 23 

kwake. Bheka, kwa fika izwi li vela ezulwini, 
li ti, ^'Lo u iNdodana yami etandiweyO; engi 
kolwa iyo.'' 

uJesu e gcwele uMoya o iNgcwele wa buya 
eJordani. Kwa ti masinyane uMoya wa m qu- 
bela ehlane. Wa e kona ehlane izinsuku ezi- 
mashumi amane, e lingwa uSatani; wa e nda- 
wonye nezilwane; a ka dhlanga luto nga lezo- 
zinsuku. 

Kwa fika umlingi kuye, wa ti, ^'Uma u yiNdo- 
dana ka Nkulunkulu, yitsho ukuba lamatshe a 
be izinkwa/^ 

Wa pendula wa ti, "Ku lotshiwe ukuti, Umuntu 
a nge pile ngesinkwa sodwa, u pila ngamazwi onke 
a puma emlonyeni ka Nkulunkulu/' 

uSatani wa m kupulela entabeni ende, wa m 
bonisa imibuso yonke yezwe ngesikatsiiana. 
uSatani wa ti kuye, '^ Ngo ku nika lawamandhla 
onke nobukosi bawo; loku a nikelwe kimi, na 
lowo engi tanda ukumnika wona, ngi nga m nika; 
uma u kuleka kimi konke ko ba okwako/' 

uJesu wa pendula wa ti kuye, *'Suka, Satani; 
ku lotshiwe ukuti, Wo kuleka eNkosini, uNku- 
lunkulu wako, u m konze yena yedwa/' 

Wa m yisa eJerusalema, wa m beka esiqongw^ni 
setempeli, wa ti kuye, "Uma u iNdodana ka 
Nkulunkulu, ziponse pansi; loku ku lotshiwe ukuti, 
U ya ku yala izingelosi zake ngaw^e, zi ku londe, 
zi ku pate ezandhleni, u nga quzuleki ngonyawo 
etsheni/' 

uJesu wa pendula wa ti kuye, "Ku lotshiwe 
ukuti, U nga lingi iNkosi, uNkulunkulu wako/' 



24 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUK A JESU. 

uSatani se e qedile ukulinga konke, wa m shiya 
isikati. Kwa fika izingelosi, za m konza. 

Loku ku ukuqinisa kuka Johane, msukwana 
abaJuda ba tuma abapristi nabaLevi, be piuna 
eJerusalema ukuya kumbuza, ukuti, "Wena u 
ngubani na?'' Wa vuma, e nga piki; wa viuna, 
e ti, "A ngi si3^e uKristu mina/' 

Ba m buza, be ti, " U ubani na? U uElija na? '' 
Wa ti, *'A ngi siye/' Ba ti, "U ngumprofeti 
na? '' Wa pendula wa ti, *^Qa/' 

Ba ti ku3^e, '^ U ngubani na? si ze si ba pendule 
aba si tumileyo. U tini ngokwako na?'' 

Wa ti, "Ngi izwi lomemezayo ehlane, e ti, 
Lungisani indhlela yeNkosi, njengakutshoyo 
ulsaya umprofeti/' 

Labo aba tunywa ba be ngaba kubaFarisi. 
Ba m buza, ba ti kuye, '^ Uma u nge siye uKristu, 
noElija, nomprofeti, u bapatizelani na? '' 

uJohane wa ba pendula, wa ti, "Mina ngi 
bapatiza ngamanzi; kodwa ku mi pakati kwenu 
eni nga m aziyo; uyena ozayo emva kwami, owa 
e kona pambi kwami, engi nga fanele ukuba 
ngi tukulule intambo yesicatulo sake.'' 

Loku kwenziwa eBetabara, ngapesheya kwe- 
Jordani, lapa uJohane wa e bapatiza kona. 

Ngangomso uJohane wa bona uJesu e za kuye, 
wa ti, ''Bheka, nanti iUndhlu lika Nkulunkulu eli 
susa izono zezwe. Uyena e be ngi tsho nga ye 
ukuti, U yeza umuntu emva kwami, owa e kona 
pambi kwami, ngokuba wa e kona ngi nga ka bi 
ko. Nga ngi nga m azi, kodwa ukuba a bona- 
kaliswe kubalsraeli, ngaloko ngi ze ngi bapatiza 
ngamanzi." 



ABAFUNDI BOKUQALA. 25 

uJohane wa qinisa, e ti, ^'Nga bona uMoya ehla 
ezulwini njengejuba, weza wa hlala pezu kwake. 
Nga ngi nga m azi : kodwa o ngi tumile ukubapa- 
tiza ngamanzi, yena wa ti kimi, Lowo o ya ku 
bona uMoya ehla, a hlale pezu kwake, uyena o 
bapatiza ngoMoya o iNgcwele. Ngi bonile, ngi 
qinisile, lo u iNdodana ka Nkulunkulu.'' 



ISAHLUKO IV. 

Abafundi Bokuqala. 

Ngangomso uJohane wa e mi kona futi naba- 
bili kubafundi bake. Wa bheka uJesu e hamba, 
wa ti, "Bheka, nanti iUndhlu lika Nkulunkulu/' 
Labobafundi ababiU, ba mu zwa e kuluma, ba m 
landela uJesu. 

uJesu wa guquka, wa ba bona be landela, wa ti 
kubo, "Ni funani na?^' Ba ti kuye, "Rabi'' 
(oku ukuti ngokukunyushwa, Mfundisi), "u 
hlalapi na? '' Wa ti kubo, " Yizani ni 
bone/' Beza ba bona lapa e hlala kona; ba 
hlala naye nga lolosuku; kwa ku nga ba ihora 
eshumi. 

Omunye ku labobabili aba mu zwa uJohane, 
be m landela, wa e nguAndrea, umfo wabo ka 
Simone Petro. Yena wa qala wa fumana umfo 
wabo uSimone, wa ti kuye, "Si m fumene uMe- 
sia''(oku ukuti ngokukunyushwa, uKristu). Wa 
m yisa kuJesu, uJesu e m bheka wa ti, "Wena 
u nguSimone, indodana ka Jona, u ya ku bizwa 
ngokutiwa, uKefasi '' (oku ukuti ngokukunyushwa, 
ultshe). 

Ngangomso uJesu wa tanda ukupuma ukuya 



26 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

eGalile; wa fumana uFilipu, wa ti kuye, "Ngi 
landele/' 

uFilipu wa e ngowa seBetsaida, kubo ka An- 
drea no Petro. uFilipu wa fumana uNataneli, 
wa ti kuye; ^^Si m fumene lowo, aba loba ngaye 
emtetweni oMosi nabaprofeti, uJesu wa seNaza- 
reta, indodana ka Josefa/^ uNataneli wa ti kuye, 
"Ku nga vela into elungileyo eNazareta na?'' 
uFilipu wa ti ku^^e, "Yiza u bone.'' 

uJesu wa bona uNataneli e za kuye, wa ti 
ngaye, " Nangu umlsraeli impela, o nge nanko- 
hliso/' uNatane-i wa ti kuye, '*U ngazi kanjani 
na?'^ uJesu wa pendula wa ti kuye, "Nga ku 
bona u nga ka bizwa uFilipu, u pansi komkiwane/' 
uNataneli wa pendula wa ti kuye, "Rabi, u 
yiNdodana ka Nkuliinkulu, u yinkosi ya kwa- 
Israeli/' 

uJesu wa pendula wa ti ku3^e, '^U ya kolwai 
ngokuba nga ti kuwe, Nga ku bona u pans, 
komkiwane na? U ya ku bona okukulu ku na 
loku/' Wa ti kuye, ''Ngi qinisile, ngi qinisile, 
ngi ti kini, ni ya ku iDona izulu li vuleka, nezinge- 
losi zika Nkulunkulu zenyuka, zehlela pezu kwe- 
Ndodana yesintu/' 

ISAHLUKO V. 
Imimangaliso Yokuqala. 

Kwa ti ngosuku Iwesitatu kwa ba kona umti- 
mba eKana la seGalile; wa e kona unina ka Jesu. 
Kwa menywa uJesu nabafundi bake ukuza emti- 
mbeni. 

Se li swelekile iwaini, unina ka Jesu wa ti 
kuye, *^Ka ba nalo iwaini.'' 




B. Plockhorst 



UJESU NONINA 



IMIMANGALISO YOKUQALA. 27 

uJesu wa ti kuye, "Mame, ku ini kimi nawe na? 
isikati sami a si ka fiki/' 

Unina wa ti ezincekwini, "Yenzani loku a za 
ku ni tshela kona/^ 

Kwa ku kona izimbiza zamatshe, zi isitupa, 
zi mi kona ngomkuba wokuhlambulula kwaba 
Juda, ezanela izilinganiso ezimbili, nokuba zintatu, 
ngazinye. 

uJesu wa ti kuzo, ^'Gcwalisani izimbiza nga- 
manzi. Za zi gcwalisa za ti ciki/^ Wa ti kuzo, 
'^Yikani kaloku, ni yise enkosini yokudhla/' Za 
yisa. 

Inkosi yokudhla, se i zwile amanzi e be enziwe 
iwaini (ya i nga lazi lapa li vela kona, kepa izi- 
nceku e be zikile amanzi be zi lazi), inkosi yo- 
kudhla ya biza umyeni, ya ti kuye, "Abantu bo- 
nke ba beka iwaini elimnandi kuqala, ku ti lapa 
se ku puziwe kakulu, ba beke elibi, kodwa wena u 
gcinile iwaini elimnandi ku ze ku be manje/' 

Lesisibonakaliso sokuqala uJesu wa senza 
eKana la seGalile, wa bonakalisa ubukosi bake; 
abafundi bake ba kolwa uye. 

Ngasemva kwaloko wehlela eKapemaume, yena 
nonina nabafo wabo nabafimdi bake; ba hlala 
kona izinsuku zi nge ziningi. 

Kwa ku seduze ipasika labaJuda; uJesu wa 
kupukela eJerusalema. Wa fumana etempelini 
aba be tengisa ngezinkomo nezimvu namajuba, 
nabatshentshisa imali be kona. Wenza inkalivasi 
ngezintambo, wa ba kipa bonke etempelini, nezi- 
mvu nezinkomo; wa cita imali yabatshentshisayo, 
wa gumbuqela amatebula. Wa ti kwabatengisa 
ngamajuba, "Susani lapa lezizinto; ni nga yenzi 
indhlu ka Baba i be indhlu yokutenga." 



28 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KTJKA JESU. 

Abafundi bake ba kumbula ukuba ku lotshiwe 
ukuti, "Ngi dhliwe ukukutalela indhlu yako." 

Ba pendula abaJuda, ba ti kuye, "U si bonisa 
isibonakaliso sini sokuti wenza loku na?^' 

uJesu wa pendula wa ti kubo, "Citani lelite- 
mpeli^ ngo buya ngi li vuse ngezinsuku ezintatu.'' 

Ba ti abaJuda, " Lelitempeli lakiwa ngeminyaka 
emashiuni amane nesitupa, kepa wena wo li vusa 
ngezinsuku ezintatu na?^' 

Kodwa wa e kuluma ngetempeli lomzimba wake. 
Se e vukile kwabafileyo, abafundi bake ba ku- 
mbula ukuba e be tshilo loku; ba kolwa incwadi 
nezwi a be li tshilo uJesu. 

Msukwana e seJerusalema emhlanganweni wepa- 
sika, abaningi ba kolwa igama lake, be bone izi- 
bonakaliso zake a zenzayo. Kodwa uJesu ka 
zinikelanga kubo, ngokuba e bazi bonke, wa e 
nga dingi ukuba ku qiniswe muntu ngomuntu; 
wa e kwazi yena oku sebantwini. 

ISAHLUKO VI. 

Ukuzalwa Okutsha. 

Kwa ku kona umuntu wa kubaFarisi, igama 
lake uNikodemu, induna yabaJuda. Yena weza 
kuJesu ebusuku, wa ti kuye, "Rabi, si yazi ukuba 
u ngumfundisi o vela kuNkulunkulu; a ku ko 
muntu o nga zenza lezizibonakaliso o zenzayo, 
uNkulunkulu e nge naye/^ 

uJesu wa pendula wa ti kuye, "Ngi qinisile, ngi 
qinisile, ngi ti kuwe, Uma umuntu e nga zalwa ngo- 
kwapezulu, a nge bone umbuso kaNkulunkulu/' 

uNikodemu wa ti kuye, "Umuntu a nga zalwa 



UKUZALWA OKUTSHA. 29 

kanjani, e se mdala na? A nga ngena esiswini 
sika nina ngokwesibili, a pind^ a zalwe na?'^ 

uJesu wa pendula wa ti, ^^Ngi qinisile, ngi 
qinisile, ngi ti kuwe, Uma umuntu e nga zalwa 
ngamanzi na ngoMoya, a nge ngene embusweni ka 
Nkulunkulu. Loko oku zelwe ngenyama, ku 
inyama; na loku oku zelwe ngoMoya, ku uMoya. 
U nga mangali ngokuba ngi ti kuwe, Nga ni zalwa 
ngokwapezulu. Umoya u pepeta lapa u tanda 
kona, u lu zwe udumo Iwawo, kodwa a wazi 
lapa u vela kona, na lapa u ya kona; ba njalo 
bonke aba zelwe ngoMoya/' 

uNikodemu wa pendula wa ti kuye; "Loku ku 
nga ba kanjani na?^' 

' uJesu wa pendula wa ti, kuye, " Wena u ngumfu- 
ndisi wa kwalsraeli, a u kwazi loku na? Ngi 
qinisile, ngi qinisile, ngi ti kuwe, Si ya ku tsho 
esi kwaziyo, nesi ku bonileyo si ku qinise; ko- 
dwa a ni kwamkeli ukuqinisa kwetu. Uma ngi 
ni tshelile oku semhlabeni, ni nga kolwa; ni ya 
ku kolwa kanjani, uma ngi ni tshela oku sezulwini 
na? A kwenyukanga muntu ukuya ezulwini, 
kupela yena owehla ezulwini, iNdodana yesintu e 
sezulwini. NjengoMosi wa pakamisa inyoka ehla- 
ne, ku njalo iNdodana yesintu nga i pakanyiswa : 
ukuba bonke aba kolwa iyo ba nga bubi, ba be 
nokupila okupakade. uNkulunkulu wa li tanda 
izwe kangaka, wa nika iNdodana yake e zelwe 
yodwa, ukuba bonke aba kolwa iyo ba nga 
bubi, kepa ba be nokupila okupakade. uNkulu- 
nkulu ka i tumelanga iNdodana yake ezweni uku- 
ba a li lahle, kodwa ukuba izwe li sindiswe iyo. 
O kolwa iyo a ka lahlwa; kodwa o nga kolwa 
u se lahliwe, loku e nga kolwa egameni leNdodana 



30 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

e zelwe yodwa ka Nkulimkulu. Ukulahlwa iloku 
ukuti, ukukanya ku fikile emhlabeni, kepa abantu 
ba tanda ubumnyama ku nokukanya, ngokuba 
imisebenzi yabo i mibi. Bonke abenza okubi ba 
zonda ukukanya; a bezi ekukanyeni, funa i da- 
lulwe imisebenzi yabo. Kodwa o lenza iqiniso u 
yeza ekukanyeni^ ukuba imisebenzi yake i bo- 
nakak; ukuba i setshenzwe ngoNkulunkulu." 

Ngasemva kwaloko uJesu weza nabafundi 
bake, ba ya ezweni la seJudia; wa hlala kona 
nabo, wa bapatiza. uJohane wa be e bapatiza 
eEnoni, eduze neSalemi, lapo kwa ku kona amanzi 
amaningi; beza ba bapatizwa. uJohane wa e nga 
ka fakwa etilongweni. 

Kwa ku kona ukupikisana kubafundi baka 
Johane nabaJuda ngokuhlambulula. Beza kuJo- 
hane ba ti kuye, ^^Rabi, lowo owa be e nawe 
pesheya kweJordani, owa qinisa ngaye, bheka, 
u ya bapatiza, beza kuye bonke/^ 

uJohane wa pendula wa ti, ^^Umimtu a nge 
Iwamkele uto uma e nga lu piwanga lu vela ezu- 
Iwini. Nina ni ya qinisa kimi ukuti, nga ti, A ngi 
siye uKristu, nga ti ngi tunywe pambi kwake. 
O nomlobokazi u ngumyeni: isihlobo somyeni 
esimiyo nesimuzwayo si ya jabula nokujabula 
ngezwi lomyeni; lenjabulo yami i si pelele. Nga 
e kula yena, ngi ncipe mina. vela ngapezulu u 
pezu konke; o vela emhlabeni u ngowomhlaba, u 
kuluma ngomhlaba; o vela ngapezulu u pezu 
konke. U qinisa loku a ku bonileyo na ku zwileyo ; 
kodwa a kuko muntu o kwamkelayo ukuqinisa 
kwake. O wamkela ukuqinisa kwake u bekile 
upau lokuti, uNkulimkulu u qinisile. Lowo a m 



KCA SEMTONJENI KA JAKOBE. 31 

tumileyo uNkuliinkulu, u ya kuliima amazwi ka 
Nkulunkulu, ngokuba uNkuliinkulu e nga niki 
uMoya ngokulinganisa. uYise u ya tanda iNdo- 
dana, u nikele konke esandhleni sayo. O kolwa 
iNdodana u nokupila okupakade; o nga kolwa 
iNdodana a ka sa yi ku bona ukupila; kodwa 
ulaka luka Nkulunkulu lu hlezi pezu kwake." 

iNkosi se yazi ukuti abaFarisi be zwile ku tiwa, 
uJesu wenzile wa bapatiza abafimdi abaningi ku 
noJohane; (kepa uJesu ka bapatizanga uqobo, 
kwa bapatiza abafundi bake), wemuka eJudia, wa 
buyela eGalile. Wa e za ku dabula iSamaria. 



ISAHLUKO VII. 

Nga Semtonjeni ka Jakobe. 

Wa fika emzini wa seSamaria o tiwa iSukari, 
kuseduze nezwe uJakobe a li nika uJosefa indo- 
dana yake. Wa u kona lapo umtombo ka Jakobe. 
uJesu e katele ukuhamba, wa hlala nga semto- 
njeni; kwa ku ihora lesitupa. Kwa fika umfazi 
wa seSamaria, e za ku ka manzi, uJesu wa ti 
kuj'-e, "Ngi puzise/' (Ba be mukile abafundi 
bake ukuya emzini, ukuba ba tenge ukudhla.) 

Umfazi wa seSamaria wa ti kuye, "Wena u 
ngumJuda u celelani ukupuza kimina, engi umfazi 
was eSamaria na? loku abaJuda be nga hlangani 
namaSamaria.'' 

uJesu wa pendula wa ti kuye; "Uma u b'u 
wazi isipo sika Nkulunkulu, nokuba ubani o ti 
kuwe, Ngi puzise, nga u cele kuye, yena nga e ku 
nike amanzi okupila." 

Umfazi wa ti kuye, '^ Nkosi, a u nasitsha sokuka, 



32 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

umtombo u julile; amanzi okupila o nawo a vela 
ngapi na? Wena u mkulu ku nobaba wetu, 
uJakobe^ owa si pa lomtombo, wa puza kuwo, 
yena namadodana ake^ nemihlambi yake na? " 

uJesu wa pendula wa ti kuye, ^^Lowo o puza 
lawamanzi, wo buya ome. Kodwa o puza 
amanzi engi ya ku m nika wona, ka sa yi koma na- 
pakade; amanzi engi ya ku m nika wona, a ya 
ku ba pakati kwake umtombo wamanzi a pupu- 
mayo^ ku be ukupila okupakade." 

IJmfazi wa ti kuye, ^^Nkosi, ngi pe lawamanzi, 
ngi ngomi, ngi ngezi kuka lapa/' 

uJesu wa ti kuye^ ^^Hamba u bize indoda yako, 
u ze lapa/' 

Umfazi wa pendula wa ti, "A ngi nandoda.'' 

uJesu wa ti kuye, "U tsho kahle ngokuti, A ngi 
nandoda. Wa b^u namadoda amahlanu; le o 
nayo kaloku, a siyo indoda yako; u qinisile uma 
u tsho loko/' 

Umfazi wa ti kuye, "Nkosi, ngi ya bona, u 
ngumprofeti. Obaba betu ba dumisa ku lentaba; 
nina ni ti, indawo i seJerusalema, lapa nga ku 
dunyiswa kona/^ uJesu wa ti kuye, ^'Mame, 
kolwa imi, isikati si yeza, lapo ni nga yi ku m 
dumisa uYise ku lentaba na seJerusalema. Nina 
ni dumisa eni nga kwaziyo; tina si ya kwazi esi- 
kudumisayo; ukusindisa ku vela kubaJuda. Ke- 
pa isikati si yeza, se si kona na manje, lapo aba- 
dumisi abaqinisileyo ba ya ku m dumisa uYise 
ngomoya na ngeqiniso; uYise u funa abamdu- 
misayo abanjalo. uNkulunkuluunguMoj^a; aba- 
mdumisayo nga be m dumisa ngomoya na ngeqini- 
so.'^ 

Umfazi wa ti kuye, "Ngi yazi, xiMesia u yeza. 



NGA SEMTONJENI KA JAKOBE. 33 

o tiwa uKristu; se e fikile yena, wo si tshela 
konke/' 

uJesu wa ti kuye, "Mina engi kuluma nawe 
ngi nguye/' 

Kona ba fika abafundi bake; ba mangala 
ngokuba e kuluma nomfazi; kepa a ku tshongo 
namunye ukuti, U funani na? u kulumelani 
naye na? 

Umfazi wa shiya imbiza yake, wa ya emzini, 
wa ti kubantu, "Wozani, ni bone umuntu o ngi 
tshele konke engi kwenzileyo? a siye uKristu lo 
na?'' Ba puma emzini^ beza kuye. 

Nga lesosikati abafundi ba m ncenga, be ti, 
''Rabi, yidhla.'' Wa ti kubo, ''Ngi nokudhla 
engi ku dhlayo^ eni nga kwaziyo/' 

Ba se be kuluma bodwa abafundi, be ti, '' U 
kona ini o m letele ukudhla na?'' 

uJesu wa ti kubo, "Ukudhla kwami ku ukwenza 
intando yongitumileyo nokuqeda umsebenzi wake. 
A ni tsho ini, ukuti, Izinyanga zi se zine, ku fike 
ukuvuna na? Bhekani, ngi ti kini, kangelani, ni 
bone amabuya, a se mhlope ku vunwe. Ovunayo 
wamkeliswa umvuzo, a bute ukudhla ku be 
ukupila okupakade, ukuba ohlwanyelayo a tokoze 
kanye novunayo. Nga loku li qinisile lelizwi 
lokuti, Ohlwanyelayo u yedwa, u ngomunye ovu- 
nayo. Nga ni tumela ukuvuna loko eni nga ku 
sebenzanga; kw^a sebenza abanye, kepa ni ngene 
emsebenzini wabo.'^ 

Kwa kolwa uye amaSamaria amaningi a lomu- 
zi, ngokutsho komfazi, owa qinisa ngokuti, ''Wa 
ngi tshela konke engi kwenzileyo." Njalo se e 
fikile kuye amaSamaria, a m ncenga ukuba a hlale 
nabo: wa hlala kona izinsuku ezimbili. Aba- 



34 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESUJ ' 

ningi kakulu ba kolwa ngezwi lake; ba ti 
kumfazi, ^^A si sa kolwa ngokutsho kwako; si 
zizwele tina, si yazi^ lo u nguKristu isibili; umsindi- 
si wezwe/^ 

Emva kwezinsuku ezimbili wemuka lapo, wa 
ya eGalile. Ngokuba yena uJesu wa qinisa ukuti, 
umprofeti ka nakudimyiswa ezweni la kubo. 

Se e fikile eGalile, aba seGalile ba m amkela, be 
bonile konke a kwenzayo eJerusalema emhlanga- 
nweni, ngokuba ba be yile nabo emhlanganweni. 
Njalo uJesu wa buya weza eKana la seGalile, la- 
po a wenza kona amanzi a ba iwaini. 

Kwa ku kona induna, indodana yayo i gula 
eKapemaume. Yona se i zwile ku tiwa uJesu u 
fikile eGalile, e vela eJudia, ya ya kuye, ya m 
ncenga ukuba ehle, a pilise indodana yayo; ya 
be se i za ku fa. 

uJesu wa ti kuyo, "Uma ni nga boni izibona- 
kaliso nemimangaliso, a ni yi ku kolwa/' 

Induna ya ti kuye, '^Nkosi, a ke wehle, e nga 
ka fi umntwana wami.'' 

uJesu wa ti kuyo, "Hamba, indodana yako i pi- 
lile/' Lomuntu wa kolw^a izwi, a be li tshilo kuye 
uJesu, wemuka. Kwa ti se ehla, izinceku zake za 
m hlangabeza, za bika za ti, '^Umntanako u 
pilile.'^ 

Wa buza kuzo isikati a qala ukusinda ngaso. 
Za ti kuye, '^Izolo, ngehora lesikombisa ufehlo Iwa 
m yeka.^' Uyise wa e sazi ukuba iso isikati 
uJesu a tsho ngaso kuye ukuti, ^' Indodana yako i 
pilile.'^ Wa kolwa uye, yena nendhlu yake yonke. 

Lesisibonakaliso e sesibili uJesu wa senza, e 
fikile eGalile, e vela eJudia. 



INSHUMAYELO KA JESU EJERUSALEMA. 35 

ISAHLUKO VIII. 
Inshumayelo KA Jesu eJerusalema. 

Emva kwa loku kwa ku kona umhlangano 
wabaJuda, uJesu wa kupukela eJerusalema. 
Kwa ku kona eJerusalema nga sesangweni lez.- 
mvu, icibi eli tiwa ngokwamaHeberu, iBetesda, 
li neminyango emihlanu. Kwa ku lele kuyo 
abaningi kakulu abagula3^o, izimpumpute, ne- 
zinyonga, nabashwabeneyo. 

Kwa ku kona umuntu owa e gula iminyaka 
emashumi amatatu nesishiyagalombili. 

uJesu e bona lomuntu e lele, wazi ukuba wa 
e se njalo isikati eside, wa ti kuye/'U ya tanda 
ukupiliswa na?'' 

Ogulayo wa pendula wa ti kuye, ^^Nkosi, a 
ngi namuntu wokungifaka ecibini, uma ama- 
nzi e zanyazanyiswa; lapa ngi zayo kwehla 
omunye pambi kwami/^ 

uJesu wa ti kuye, ^'Suka, u tabate umbede 
wako, u hambe/' Wa se e pila lomuntu, wa 
tabata umbede wake, wa hamba. Kwa ku 
isabata nga lolosuku. 

Kona abaJuda ba ti kopilisiweyo, '^Ku isa- 
bata, a ku fanele u pate umbede.'' Wa ba pe- 
ndula wa ti, ^'0 ngi pilisileyo u te kimi, Ta- 
bata umbede wako, u hambe.'' 

Ba m buza, ba ti, ^^Ubani lomuntu o te kuwe, 
Tabata umbede wako, u hambe na?'' 

Opilisiweyo wa e nga m azi ukuba u ngu- 
bani, loku uJesu e muke, be baningi ku le- 
yondawo. Emva kwa loko uJesu wa m fu- 
mana etempelini, wa ti kuye, '^Bheka; u pili- 



36 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

siwe; u nga be u sona, funa ku kwehlele okubi 
ku na loku/^ 

Wemuka lomuntu, wa ba tshela abaJuda, wa 
ti, uJesu o m pilisileyo. Nga loko abaJuda ba m 
hlupa uJesu, ba funa ukumbulala, ngokuba wa 
kwenza loku ngesabata. uJesu wa ba pendula 
wa ti, ^'uBaba u sa sebenza na kaloku, nami 
ngi ya sebenza/^ Njalo abaJuda ba funa 
kakulu ukumbulala; ngokuba wa e nga pule isa- 
bata lodwa, wa buya wa ti uNkulunkuIu u ngu- 
Yise wake, e zenza o lingene noNkulunkulu. 

Kona uJesu wa pendula, wa ti kubo, ^^Ngi qi- 
nisile, ngi qinisile, ngi ti kini, iNdodana i nge 
zenzele uto yodwa, kupela loku e bona uYise e 
kwenza; loku a kwenzayo yena, i ya kwenza 
neNdodana. uYise u ya yi tanda iNdodana, 
a yi bonise konke a kwxnzayo; wo yi bonisa imi- 
sebenzi emikulu ku na le, ukuze ni mangale. 
NjengoYise e vusa abafileyo, a ba pilise, njalo 
neNdodana i ya ba pilisa e tanda ukubapilisa. 
uYise ka m ahluleli umuntu; u nike iNdodana 
ukwahlula konke, ukuba bonke ba dumise 
iNdodana njengokuba be dumisa uYise. O 
nga yi dumisi iNdodana, ka m dumisi uYise, o yi 
tumileyo. 

Ngi qinisile, ngi qinisile, ngi ti kini, Olizwayo 
izwi lami, a kolwe o ngi tumileyo, u nokupila 
okupakade; a kezi ekulahlw^ni; kepa se e 
dhlulile ukufa u ye ekupileni. 

Ngi qinisile, ngi qinisile, ngi ti kini, Isikati 
si yeza, se si kona na manje, lapo abafileyo 
ba ya ku lizwa izwi leNdodana ka Nkulunkulu, 
abezwayo ba ya ku pila. NjengoYise u no- 
kupila ngokwake, njalo u nikile iNdodana i be 



INSHUMAYELO KA JESU EJERUSALEMA. 37 

nokupila ngokwayo. U yi nkle amandhla 
okwahlula^ ngokuba i yiNdodana yesintu. 

Ni nga mangali ngaloku; ngoba isikati si 
yeza lapo bonke aba sematuneni ba ya ku lizwa 
izwi layo; ba ti, abenze ukulunga, ba pumele 
ekuvukeni kokupila; abenze okubi, ekuvu- 
keni kokulahlwa. 

Ngi nge zenzele uto ngedwa; ngi yahlula 
njengokuzwa kwami; ukwahlula kwami ku 
lungile, loku ngi nga funi intando yami, ngi 
funa intando ka Baba o ngi tumileyo. Uma 
ngi ziqinisela mina, ukuqinisa kwami a ku 
qinisile. U kona omunye o qinisa ngami; ngi 
yazi ku qinisile ukuqinisa, a ku qinisayo ngami. 

Na tuma kuJohane, wa q nisa iqiniso. Kepa 
a ngi kwamkeli ukuqinisa kumuntu; ngi tsho 
loku ukuba ni sindiswe. Yena wa e isibani 
esivutayo nesikanyayo; nina be ni tanda uku- 
jabula isikatshana ngokukanya kwake. Kepa 
ngi nokuqinisa okukulu ku nokuka Johane; 
imisebenzi uBaba a ngi nika yona, ukuba 
ngi i qede, iyo imisebenzi engi yenzayo, i ya 
qinisa ngami, ukuti, uBaba u ngi tumile. 
Naye uBaba o ngi tumileyo u qinisile ngami. 
A ni zange ni zwe izwi lake na nini; a ni bo- 
nanga isimo sake. Izwi lake a ni nalo eli 
hlezi pakati kwenu, loku ni nga kolwa uye, a 
m tumileyo. Hlolani imibalo, ngokuba ni ti 
ni nokupila okupakade kuyo; kanti iyona 
e qinisa ngami. Kepa a ni vumi ukuza 
kimi, ukuba ni be nokupila. A ngamkeli uku- 
dunyiswa kubantu mina. Kodwa ngi ya nazi, 
a ni nalo utando luka Nkulunkulu pakati 
kwenu. Ngi zile ngegama lika Baba, kodwa 



38 UKUHAMBA NOKUFUNBISA KUKA JESU. 

a ni ngamkeli; uma ku fika omunye ngegama 
lake, lowo ni ya ku m amkela. Ni nga kolwa 
kanjani nina, e namkela ukudunyiswa abanye 
kwabanye, ni nga funi ukudunyiswa oku vela 
kuNkulunkulu yedwa na? Ni nga zindhli ni 
ti; ngi ya ku ni ceba kuBaba; u kona o ni ce- 
bayo, uMosi, eni temba kuye.. Uma be ni kolwa 
uMosi, nga ni kolwa imina; ngoba yena wa 
loba ngami. Kodwa uma ni nga kolwa imibalo 
yake, ni ya ku kolwa kanjani amazwi ami?'' 

ISAHLUKO IX. 

uJesu U Buyela eGalile. 

uJesu se e zwile ku tiwa, uJohane u nikelwe 
ekubotshweni, wesuka wa buy a ngamandhla ka 
Moya, weza eGalile; kwezwakala udumo ngaye 
ezweni lonke la ngakona. 

Wa fundisa ezindhlini zabo zokusonta, e 
dunyiswa abantu bonke. 

Wa fika eNazareta lapa wa kulela kona; 
ngosuku Iwesabata wa ngena endhlini yoku- 
sonta njengokwenza kwake, wesuka wema 
ukufunda. Wa nikwa incw^adi ka Isaya umpro- 
feti; e sa penya incwadi wa fumanisa indawo 
oku lotshiwe kuyo ukuti: ^^uMoya weNkosi u 
pezu kwami; ngaloku i ngi gcobile ukuba ngi 
shumayele ivangeli kwabampofu: i ngi tumile 
ukupilisa abadabukileyo ngenhliziyo, ukushu- 
mayela ukukululwa kwabatunjwayo, ukubona 
kwezimpumpute, ukuhlenga abahlutshiweyo, 
ukumemeza umnyaka omuhle weNkosi.'' 

Wa songa incwadi wa yi buyisela encekwini, 



UJESU U BUYELA EGALILE. 39 

wa hlala. Ba m bhekisisa bonke aba sendhlini 
yokusonta. Wa qala wa ti kubo: 

^* Namhla nje ku gcwaliseke lencwadi ezindhle- 
beni zenu/' 

Ba fakazisa ngaye bonke, ba mangala nga- 
mazwi amnene a puma emlonyeni wake, ba ti, 
^'Lo a siyo indodana ka Josef a na?'^ 

Wa ti kubo, ^^Nembala ni ya ku tsho kimi 
lesisiga sokuti, Nyanga, zisindise; loku esi ku 
zwile kwenziwe eKapernaume, kwenze na 
lapa ezweni la kini/' 

Wa ti, '^Ngi qinisile ngi ti kini, A ku ko 
umprofeti o kolekile ezweni la kubo. Ngi qinisile 
ngi ti kini, Kwa ku kona kwa Israeli abafelo- 
kazi abaningi emihleni ka Elija, lapo kwa 
valeka izulu iminyaka emitatu nezinyanga ezi 
isitupa, ya yi kona indhlala enkulu ezweni lonke; 
kepa uElija ka tunyelwanga na koyedwa 
ku labo, wa tunyelwa eSarepta la seSidoni 
kumfazi e ngumfelokazi kupela. A e kona 
kwa Israeli amalepero amaningi emihleni 
ka Elisha umprofeti, kepa a ku hlanjulu- 
Iwanga nalinye kuwo, kupela uNamana wa 
seSiria/' 

Ba gcwala ulaka bonke aba sendhlini yo- 
kusonta, se be zwile loku, besuka ba m qu- 
bela ngapandhle komuzi, ba m yisa nga se- 
kwengameni kwentaba, o kwakiwe pezu kwayo 
umuzi wabo, ukuba ba m ponse pansi. Kepa 
wa dabula pakati kwabo wemuka eNazareta, 
weza wa hlala eKapernaume, nga selwandhle, 
ezweni lakwa Zabulona nelakwa Naftali: 
ukuba ku gcwaliseke okwa shunyayelwa ulsaya 
umprofeti ukuti: ^'Izwe lakwa Zabulona, nezwe 



40 IJKUHAMBA NOKUFXJNDISA KUKA JESU. 

lakwa Naftali, endhleleni ya selwandhle, peshe- 
ya kweJordani, iGalile lezizwe: abantu aba 
be hlezi ebumnyameni ba bonile ukukanya 
okukulu, na kwaba be hlezi ezweni na setunzini 
lokufa ku pumele ukukanya/' 

Kona uJesu wa qala ukushumayela nokuti, 
'^Pendukani, ngokuba umbuso wezulu u so- 
ndele/' 

uJesu e sa hamba nga selwandhle Iwa seGa- 
lile, wa bona izelamani ezibili, uSimone o tiwa 
uPetro, noAndrea umfo wabo, be ponsa ineta 
elwandhle, be ngabalobi. 

Wa ti kubo, ^'Ngi landeleni; ngi ya ku nenza 
ni be abalobi babantu/' Besuka masinyane, 
ba shiya amaneta, ba m landela. 

Se e qubekile wa bona ezinye izelamani 
ezibili, uJakobe ka Zebedi noJohane umfo 
wabo be semkunjini kanye noZebedi uyise, be 
lungisa amaneta abo: wa ba biza. Besuka 
masinyane, ba shiya umkumbi noyise, ba m 
landela. 

Kwa ti abantu be sa m cindezela ukuba ba 11 
zwe izwi lika Nkulunkulu, wema nga selwa- 
ndhle Iwa seGenesareta. Wa bona imikumbi 
emibili i mi nga selwandhle, abalobi ba be 
pumile kuyo be hlanza amaneta abo. 

Wa ngena komunye kuyo, o ngoka Simone, 
wa m nxusa ukuba a suke ogwini a qubeke 
incozana. Wa hlala pansi, wa ba fundisa 
abantu e semkunjini. 

Se e qedile ukushumayela wa ti kuSimone; 



UJESU U BUYELA EGALILE. 41 

^'Qubekela emanzini, ni wehlise amaneta enu, 
ni bambe/^ 

uSimone wa pendula wa ti kuye, '^Nkosi, se 
si sebenzile ubusuku bonke, a si bambanga 
luto; kepa ngezwi lako ngi ya kwehlisa ineta/' 

Se be kwenzile loko, ba bamba izinhlanzi 
eziningi kakulu. la dabuka ineta labo. Ba 
qweba abahlanganyele nabo be semkunjini 
omunye, ukuba beze, ba bambisane nabo. 
Beza, ba gcwalisa imikumbi yombili, ya za 
ya ti a yi tshone. 

uSimone Petro se e bone loku, wa wa nga 
semadolweni ka Jesu, wa ti, ''Suka kimi, 
Nkosi, ngi ngumuntu o isoni/^ Wa mangala 
yena nabo bonke aba be naye ngezinhlanzi^ 
aba be zi bambile. Ba be njalo nabo oJakobe 
noJohane, amadodana ka Zebedi, abahlanga- 
nyele noSimone. uJesu wa ti kuSimone, "U 
ngesabi; kaloku se u za ku bamba abantu/' 

Se be zisile imikumbi nga sogwini, ba shiya 
konke ba m landela. 

Ba ya ba ngena eKapemaume. Ngesabata wa 
ngena endhlini yokusonta, wa fundisa. Ba 
mangala ngokufundisa kwake; wa e ba fu- 
ndisa njengonamandhla, ku nge njengababali. 

Kwa ku kona endhlini yabo yokusonta umu- 
ntu o nomoya omubi; wa memeza, e ti, "Si 
yeke; si nandabani nawe, Jesu wa seNazareta? 
u ze ukusibubisa na? Ngi ya kwazi ukuba u 
ngubani, u ngo ingcwele ka Nkulunkulu/' 

uJesu wa m kuza wa ti, ''Tula, u pume kuye." 

Umoya omubi wa m hlukumeza, wa kala nge- 
zwi elikulU; wa puma kuye. Ba mangala bonkC; 



42 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

ba buzana ba ti, '^Ku ini loku? ikupi loku- 
kufundisa okutsha na? u yala omoya ababi 
ngamandhla, ba ya m lalela/^ Kwezwakala 
udumo Iwake ezweni lonke la seGalile. 

Se be pumile endhlini yokusonta, ba ngena 
endhlini ka Simone noAndrea, be noJakobe 
noJohane. Umkwekazi ka Simone wa e lele 
e nomkuhlane; ba se be m tshela ngaye. Wa 
ya wa m lulamisa, e m bamba ngesandhla; 
umkuhlane wa m yeka masinyane; wesuka wa 
ba konza. 

Kusihlwa, ilanga se li tshonile, ba zisa kuye 
abagulayo bonke, naba namademone. Umuzi 
wonke wa u butene ngasemnyango ; wa kipa 
omoya ngezwi lake, wa ba pilisa bonke abagula- 
yo; ukuze ku gcwaliseke okwa shunyayelwa 
ulsaya umprofeti ukuti, ^^Wa tabata izifo 
zetu, wa twala nokugula kwetu.'^ 

Amademone a puma kwabaningi, a memeza 
a ti, ^'Wena u yiNdodana ka Nkulunkulu.'' 
Kepa wa wa kuza, wa nqaba ukuba a kulume; 
loku a e m azi ukuba u uKristu. 

Ekuseni, ku se mnyama, wesuka, wa puma, 
wa ya endaweni e sehlane, wa kuleka kona. 
Abantu ba m funa, beza kuye, ba m libazisa 
ukuba a nge muki kubo. 

uSimone naba be naye ba m landela. Se be 
m fumene, ba ti kuye, ^^Ba ku funa bonke.'' 
Wa ti kubo, '^Nga ngi shumayela ivangeli 
lombuso ka Nkulunkulu na kweminye imizi; 
ngoba ngi tunyelwe loko/' 



ABANOKUKOLWA NABAFARISI. 43 

ISAHLUKO X. 

Abanokukolwa Nabafarisi. 

uJesu wa hamba ezweni lonke la seGalile, e 
fundisa ezlndhlini zokusonta, wa shumayela 
ivangeli lombuso, wa ba pilisa abantu izifo 
zonke, nokugula konke. Udumo Iwake Iwezwa- 
kala ezweni lonke la seSiria; ba leta kuye 
abagulayo bonke, aba kwelwe izifo nezinhlu- 
peko eziningi, naba namademone, naba nama- 
bungane, naba namaparalio; wa ba pilisa. Wa 
landelwa abantu abaningi, be vela eGalile, na 
seDekapoli, na seJerusalema, na seJudia, na 
ngapesheya kweJordani. 

Wa buya wa ngena eKapernaume ngasemva 
kwezinsuku; kwezwakala ukuti, u sendhlini. 
Ba butana masinyane abaningi, a kwa be ku sa 
ba ko indawo yokubamkela, na ngasemnyango ; 
wa shumayela izwi kubo. 

Kwa ti ngolunye usuku, e sa fundisa, ba be 
hlezi kona abaFarisi nabafundisi bomteto, aba 
be vela emizini yonke ya seGalile, neJudia, 
neJerusalema : amandhla eNkosi a e kona uku- 
bapilisa. Bheka, abantu ba be twele umuntu 
ngombede, o iparalio, ba funa ukumngenisa 
nokumbeka pambi kwake. A ba fumananga 
ituba lokumngenisa ngenxa yabantu, ba kwela 
pezu kopahla, ba bobosa isitini, ba m ehlisela 
kanye nombede ngapakati pambi kuka Jesu. 

E se bonile ukukolwa kwabo, w^a ti kuye, 
"Ndoda, u tetelelwe izono zako/' 

Ababali nabaFarisi ba qala ukuzindhla, be 
ti, "Ubani lo o shumayela inhlamba na? 



44 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Ubani o nga tetelela izono, ka siye uNkulunkuIu 
yedwa na?'' 

Kepa uJesu e kwazi ukuzindhla kwabo, wa 
pendula wa ti kubo, '*Ni zindhlelani ezinhlizi- 
yweni zenu na? Ikupi okukulu, ukuti, U te- 
telelwe izono zako; nokuti, Suka u hambe, 
na? Kepa ukuze nazi ukuba iNdodana yesintu 
i namandhla emhlabeni okutetelela izono/' wa 
ti ko iparalio, ^^Ngi ti kuwe, Suka, u tabate 
umbede wako, u ye endhlini yako.'' 

Wa se e suka, wa tabata umbede wake, wa 
puma pambi kwabo bonke; ba mangala bonke, 
ba m dumisa uNkulunkulu, o nike abantu 
amandhla a ngaka, besaba kakulu ba ti, '*Si 
bonile izimangaliso namhla.'' 

Wa buya wa hamba, wa ya nga selwandhle; 
abantu bonke ba butana kuye; wa ba fundisa. 
E sa dhlula wa bona uLevi ka Alfeu, e hlezi 
endaweni yokutela imali; wa ti kuye, '^Ngi 
landele/' Wesuka, wa m landela. 

uLevi wa m enzela idili endhlini yake; kwa 
ku kona abantu abaningi abatelisi nabanye aba 
cambalala nabo ekudhleni. Ababali babo naba- 
Farisi ba konona kubafundi bake, be ti, '^Ini 
ukuba ni dhle ni puze nabatelisi nezoni na?'' 

uJesu wa pendula wa ti kubo, ^'Abapilileyo 
a ba dingi inyanga, abagulayo bodwa. A ngi 
zanga ukubiza abalungileyo, ngi ze ukubiza 
izoni zi penduke." 

Ba ti kuye, '^ Ini ukuba abafundi baka Johane 
ba zile ukudhla kaningi, ba kuleke, njalo naba 
kubaFarisi, kepa abako ba dhle, ba puze?" 

Wa ti kubo, ^^Ni nga benza ba zile abayeni, 
e se nabo umyeni na? Kodwa ku za ku fika 



TJJESU U YA FUNDISA NGESABATA, 45 

izinsuku, lapo umyeni e ya ku suswa kubo, 
bandu kuzila nga lezozinsuku/^ 

Wa shumayela kubo umfanekiso wokuti, ''A 
ku ko umuntu o bekela isiziba esitsha engutsheni 
endala; ku nga ti esitsha si yi dabule, isiziba 
esitsha si nga lungelani nengubo endala. A 
ku ko umuntu o tela iwaini elitsha ezimvabeni 
ezindala; ku nga ti iwaini elitsha li qumise 
izimvaba, li citeke, izimvaba zonakale. Kodwa 
iwaini elitsha nga li telwa ezimvabeni ezintsha. 
A ku ko umuntu, se e puzile iwaini elidala, o 
suka a fune elitsha; u ti, Li mnandi elidala." 



ISAHLUKO XI. 

uJesu U Ya Fundisa Ngesabata. 

Nga lesosikati uJesu wa dabula emasimini 
ngesabata; abafundi bake ba lamba, ba qala 
ukuka izikwebu, ba zi dhla be zi hlikihla 
ngezandhla. Abafarisi ba ti kuye, "Bheka, ba 
kwenzelani okungafanele ngesabata na?'' 

Wa ti kubo, ^^A ni zange ni funde ini okwe- 
nziwa uDavida, msukwana e dinga e lambile, 
yena nabo aba be naye; ukuti, wa ngena 
endhlini ka Nkulunkulu, ku se mi uAbiatara 
umpristi omkulu, wa dhla izinkwa zokubheke- 
Iwa, ezi nga fanele ukudhliwa umuntu, aba- 
pristi kupela, wa nika aba be naye?'' Wa ti 
kubo, '^Isabata lenzelwa abantu, abantu a 
benzelwanga isabata. Njalo iNdodana yesintu 
i yiNkosi neyesabata.'' 

,Kwa ti ngelinye isabata wa ngena endhlini 
yokusonta, wa fundisa; kwa ku kona umuntu 



46 TJKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

osandhla sake sokunene si shwabene. Ababali 
nabaFarisi ba m linda, uma e ya ku pilisa 
ngesabata, ukuba ba m tolise icala. Ba m 
buza ba ti, ^^Ku fanele ukupilisa ngesabata na?'^ 

Kepa wazi ukuzindhla kwabo, wa ti ku- 
muntu o nesandhla esishwabeneyo, ^^Suka u 
me ngapakati/' Wesuka wema. 

uJesu wa ti kubo, ''Ngi ya buza ngi ti, I 
kupi okufaneleyo ngesabata na? ukwenza oku- 
lungileyo nokwenza okubi? ukusindisa umuntu 
nokubulala na? U mupi umuntu wa kini o 
nemvu, uma i wele emgodini ngesabata, o nga 
yi ku yi bamba, a yi kupule na? Umuntu u 
dhlula imvu kangakanani na? Njalo ku fanele 
ukwenza okuhle ngesabata/' 

Ba tula. 

Wa ba bhekisisa e tukutele, e dabukile ngo- 
bulukuni bezinhliziyo zabo, wa ti ku lomuntu, 
'' Yelula isandhla sako/' 

Wa selula; isandhla sake sa piliswa, sa ba 
njengesinye. Ba tukutela kakulu, ba buzana 
ukuba ba za kwenzani kuJesu. 

Abafarisi ba puma, ba tshetsha benza icebo 
kanye nabaka Herodi, lokuba ba m bulale. 
uJesu e kwazi, wemuka lapo; ba m landela 
abaningi, wa ba pilisa bonke. Wa ba yala 
ukuba ba nga m zwakalisi; ukuze ku gcwa- 
liseke okwa shunyayelwa ulsaya umprofeti 
ukuti: 

'^Bheka inceku yami, engi i ketileyo, otandi- 
weyo wami, o kolwa uye umpefumlo wami. 
Ngo beka umoya wami pezu kwake, a shu- 
mayele umteto kwabezizwe. A ka yi ku xa- 
bana namuntu, a ka yi ku memeza, a li ku yi 



UJESU U YA FUNDISA XGESABATA. 47 

ku zwiwa muntu izwi lake endhleleni. Uhlanga 
olufecekileyo a ka yi ku Iwapula; impokwe 
yesibani etunqayo a ka yi ku i cima, e nga ka 
vezi umteto, u nqobe. Abezizwe ba ya kwete- 
mba igama lake/'' 

Ekupumeni kwabo, kwa letwa kuye umuntu 
o isimungulu e nedemone. Idemone se li 
kitshiwe, o isimungulu wa kuluma; abantu ba 
mangala,. ba ti, A ku zange ku bonwe oku- 
njalo kwa Israeli. 

uJesu wemuka nabafundi bake, wa ya ngase- 
Iwandhle; abantu abaningi ba m landela, be 
vela eGalile na seJudia, na seJerusalema, na se- 
Idumia, na ngapesheya kweJordani; naba seTire 
neSidone, abantu abaningi, se be zwile a be 
kw^enzile, beza kuye. 

Wa tsho kubafundi bake, ukuba umkunjana 
u m hlalele ngenxa yabantu, ba nga m cindezeli: 
ngokuba e be pilise abaningi, ba za ba minyana 
pezu kwake, ukuba ba m pate bonke aba be 
nezifo. Omoya ababi, be m bona, ba wa 
pambi kwake, ba kala ba ti, ^^Wena u yiXdo- 
dana ka Nkulunkulu.^' Wa ba yala kakulu 
ukuba ba nga m zwakalisi. 

Kwa ti nga lezozinsuku wa puma wa ya 
entabeni ukukuleka; wa e kona ubusuku 
bonke ekukulekeni kuNkulunkulu. Se ku sile 
wa bizela kuye abafundi bake, wa keta kubo 
aba ishumi nambili, ukuba ba be naye, a ba 
tume ba ye ukushumayela, ba be namandhla 
okunqoba izifo nokukipa amademone. uSi- 
mone wa m qamba igama lokuti uPetro; uJa- 
kobe ka Zebedi, noJohane umfo wabo ka Ja- 
kobe, wa ba qamba amagama okuti; oBo- 



48 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

anergesc oku ukuti, Amadodana okuduma, no- 
Andrea, noFilipu, noBartolome, noMateu, no- 
Tomasi, noJakobe ka Alfeu, noTadeu, no Si- 
mone, uMkanani, noJuda ulskarioti, owa m 
nikelayo. 

ISAHLUKO XII. 

Inshumayelo Entabeni. 
1. Ukulanda KUKA Mateu Inshumayelo. 

E se bonile isixuku wenyukela entabeni; e 
hlala pansi abafundi bake beza kuye. Wa vula 
umlomo wake, wa ba fundisa, e ti: 

^^Ba busisiwe abampofu emoyeni, ngokuba 
umbuso wezulu u ngowabo. Ba busisiwe aba- 
kalayo, ngokuba ba ya ku tokoziswa. Ba 
busisiwe abamnene, ngokuba ba ya ku dhla ifa 
lezwe. Ba busisiwe abalambele bomele uku- 
lunga, ngokuba ba ya ku suta. Ba busisiwe 
aba nesihau, ngokuba ba ya ku haukelwa Ba 
busisiwe abamhlope ngenhliziyo, ngokuba ba 
ya ku bona uNkulunkulu. Ba busisiwe abala- 
mulayo, ngokuba ba ya ku tiwa abantwana 
baka Nkulunkulu. Ba busisiwe abahlutshwa 
ngokulunga, ngokuba umbuso wezulu u ngo- 
wabo. Ni busisiwe, nxa be ni tuka, ba ni 
hlupe, ba ni qambele okubi konke ngami. Ja- 
bulani, ni tokoze, ngokuba umvuzo wenu umku- 
lu ezulwini; ba hlupa njalo abaprofeti abana- 
nduleleyo. 

Nina ni usaoti wezwe; kepa uma usaoti e 
dumele, ko yoliswa ngani na? a u sa fanele 
luto, kupela ukulahlwa ngapandhle, noku- 
nyatelwa abantu. 



INSHUMAYELO ENTABENI. 49 

Nina ni ukukanya kwezwe. Umuzi owaki- 
we entabeni u nge siteke. A sokelwa isi- 
bani, si bekwe pansi kwesitsha; si ya fakwa 
otini, si ba kanyisele bonke aba sendhlini. 
Njalo a ku kanye ukukanya kwenu pambi 
kwabantu, ukuba ba bone imisebenzi yenu 
elungileyo, ba dumise uYihlo wenu o sezulwini. 

Ni nga ti, ngi ze ukucita umteto nabapro- 
feti; a ngi zanga ukucita, ngi ze ukugcwalisa. 
Ngi qinisile ngi ti kini, ku nga ka dhluli izulu 
nomhlaba, ku nge dhlule noma ibalana li be 
linye, nesicatshana si be sinye somteto, ku 
nga ka fezeki konke. Owapula u be munye ku 
lemiyalo emncinyane, a fundise abantu oku- 
njalo, u ya ku tiwa omncinyane embusweni 
wezulu, kepa o yenza a i fundise, lowo u ya 
ku tiwa omkulu embusweni wezulu. Ngi ti 
kini, uma ukulunga kwenu ku nga dhluli 
okwababali nokwabaFarisi, ni nge ngene embu- 
sweni wezulu. 

Ni zwile kwa tiwa kwabendulo, U nga bulali; 
obulalayo wo ba necala lokulahlwa. Kepa 
mina ngi ti kini, lowo o tukutelela umfo wa- 
bo ngeze, wo ba necala lokulahlwa; notshoyo 
kumfo wabo ukuti, Silima, wo ba necala empa- 
katini; notshoyo ukuti, Siula, wo ba necala 
lokulahlwa egehena lomlilo. Nxa u nikela umni- 
kelo wako elatini, u sa kumbula lapo ukuba 
u necala kumfo wenu; shiya lapo umnikelo 
wako pambi kwelati, qala u ye, u buyisane 
nomfo wenu, kona u ya ku za u nikele umni- 
kelo wako. Tshetsha u buyisane nokumanga« 
lelayo, u se sendhleleni naye, funa okumanga- 
lelayo a ku nikele kumahluli, umahluli a ku 



50 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

nikele kulo ipolisa, u fakwe etilongweni. Ngi 
qinisile ngi ti kuwe, a u sa yi ku puma kona, u 
nga ka koki imalana yokupela. 

Ni zwile kwa tiwa kwabendulo, U nga pingi. 
Kepa mina ngi ti kini, lowo o buka umfazi, a 
m kanuke, u se pingile naye ngenhliziyo yake. 

Uma iso lako lokunene li konisa, li kipe, u 
li lahle; ngokuba kuhle kuwe, ukuba ku fe 
li be linye kuwo amalungu ako, ku nokuba 
umzimba wonke wako u lahlwe egehena. No- 
ma isandhla sako sokunene si konisa, si nqume, 
u si lahle; ngokuba kuhle kuwe, ukuba ku fe 
li be linye kuwo amalungu ako, ku nokuba 
umzimba wonke w^ako u lahlwe egehena. 

Kwa ku tiwa, lahla umkake, a ka m 
nike incwadi yokwahlukana. Kepa mina ngi 
ti kini, O lahla umkake, e nge nacala lokupinga 
u ya m pingisa; noganwa olahliweyo, u ya 
pinga. 

Futi ni zwile kwa tiwa kwabendulo, U nga 
fungi amanga u qinise eNkosini izifungo zako. 
Kepa mina ngi ti kini, Ni nga fungi nakanye; 
ni nga fungi izulu, ngokuba li isihlalo sika 
Nkulunkulu; ni nga fungi nomhlaba, ngo- 
kuba u isenabelo sake; neJerusalema^ ngo- 
kuba li umuzi weNkosi enkulu. U nga li fungi 
nekanda lako, ngokuba a u nakupendula 
nalunye unwele lu be mhlope, nokuba lu be 
mnyama. Kepa izwi lenu a li be ukuti, Yebo, 
yebo; qa, qa. Okudhlula loku ku vela kokubi. 

Ni zwile kwa tiwa, Iso n^eso, izinyo ngezinyo. 
Kepa mina ngi ti kini, Ni ngemelani nokubi; 
kepa o za ku ku tshaya esihlatini sokunene, m 
pendulele nesinye. No tanda ukukumanga- 



INSHUMAYELO ENTABENI. 51 

lela, a kwamuke ibantshi, m nike nengubo. 
No ya ku ku quba imaili li be linye, hamba 
naye a be mabili. Mu pe o cela kuwe; u 
nga m fulateli o tanda ukutsheleka kuwe. 

Ni zwile kwa tiwa, Wo tanda owakelene nawe, 
u zonde isita sako. Kepa ngi ti kini, Ta- 
ndani izita zenu, ni ba busise aba ni tukayo, 
ni ba pate kahle aba ni zondayo, ni ba nxusele 
aba ni hlebayo, naba ni hlupayo; ukuba ni 
be abantwana l3aka Yihlo o sezulwini; yena 
u pumisa ilanga lake pezu kwababi nabahle^ u 
nisa imvula pezu kwabalungileyo nabangalu- 
ngile. 

Uma ni tanda aba ni tandayo, ni namvuzo 
muni na? a benzi njalo abatelisi na? Uma 
ni bingelela abafo wenu bodwa, ni ba dhlula 
abanye ngani na? a benzi njalo abezizwe na? 
Pelelani njengo Yihlo o sezulwini u pelele. 

Qondani ni nga vezi ukulunga kwenu pambi 
kwabantu, ukuba ni bonwe ibo; uma ku njalo, 
a ni namvuzo ku Yihlo o sezulwini. Njalo lapo 
u zi tela izipo, u nga kalisi itilongo pambi 
kwako, njengabazenzisi benza ezindhlini zoku- 
sonta na sezindhleleni, ukuba ba dunyiswe 
abantu. Ngi qinisile ngi ti kini, ba u zuzile 
umvuzo wabo. Kepa wena, lapo u zi tela 
izitelo, isandhla sako sokohlo a si nga kw^azi 
esi kwenzayo esokunene; ukuze ukupa kwako 
ku siteke; ko ti uY hlo o bona ekusitekeni, a ku 
vuze obala. 

Na lapo u kulekayo, u nga bi njengabazenzisi; 
ngokuba be tanda ukukuleka be mi ezindhlini 
zokusonta na sekuhlanganeni kwezindhlela, 
ukuba ba bonwe abantu. Ngi qinisile ngi ti 



52 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

kini, ba u zuzile umvuzo wabo. Kepa wena, 
lapo u kulekayo, ngena endhlini yako, u vale 
umnyango wako, u kuleke kuYihlo o sekusi- 
tekeni; ko ti uYihlo o bonayo ekusitekeni a 
ku vuze obala. Ekukulekeni kwenu ni nge- 
nezeli amazwi a ize njengabezizwe; ba ti bona 
ba ya ku zwiwa ngokukuluma kwabo okuningi. 
Ma ni nga ba lingisi; uYihlo wenu u ya kwazi 
eni ku dingayo, ni nga ka cell kuye. 

Ngako kulekani ni ti: Baba wetu o sezu- 
Iwini, Ma li hlonitshwe igama lako: Umbuso 
wako ma u ze; Intando yako ma yenziwe 
emhlabeni njenga sezulwini; U si pe namhla 
ukudhla kwetu okwaneleyo; U si tetelele 
amacala etu njengokuba nati si ba tetelela 
aba namacala kiti; U nga si ngenisi ekuli- 
ngweni, kodwa u si sindise kokubi; ngokuba 
umbuso u ngowako, namandhla, nobukosi, ku 
ze ku be pakade. Ameni. 

Ngokuba uma ni tetelela abantu izono zabo, 
uYihlo wenu o sezulwini u ya ku ni tetelela 
nina. Kepa uma ni nga ba teteleli abantu 
izono zabo, uYihlo wenu a ka yi ku ni tete- 
lela izono zenu. 

Uma ni zila ukudhla, ni nga bi njengaba- 
zenzisi, ni nyukumale, ngokuba be fipaza 
ubuso babo, ukuba ba bonakale kubantu be zi- 
lile. Ngi qinisile ngi ti kini, ba u zuzile umvuzo 
wabo. Kepa wena lapo u zilayo gcoba ikanda 
lako, u geze ubuso bako; ukuba u nga bona- 
kali kubantu ukuba u zilile, u bonakale ku- 
Yihlo e sekusitekeni, ko ti uYihlo o bona eku- 
sitekeni, a ku vuze obala. 

Ni nga zibekeleli imfuyo emhlabeni, lapo 



INSHUMAYELO ENTABENI. 53 

konayo inundu nokugwala, na lapo ku fohla 
amasela ebe. Kodwa ni zibekelele imfuyo 
ezulwini, lapo ku ngoni inundu nokugwala, 
na lapo ku nga fohli amasela ebe. Ngokuba 
lapo i kona imfuyo yenu, yo ba kona nenhliziyo 
yenu. 

Ukukanya komzimba ku iso; njalo uma iso 
lako li lihle, wo kanya umzimba wonke. Kepa 
uma iso lako li libi, ko ba mnyama umzimba 
wonke wako. Njalo uma ukukanya oku pa- 
kati kwako ku mnyama, lobubumnyama bu 
ngakanani ! 

A ku ko muntu o nga konza amakosi ama- 
bili; ngokuba u ya ku zonda enye, a tande 
enye; nokuba a bambelele kwenye, a yi dele 
enye. Ni nge konze uNkulunkulu noMamona. 

Ngaloku ngi ti kini, Ni nga kataleli uku- 
pila kwenu, ukuba ni ya ku dhlani, ni ya ku 
puzani; nomzimba wenu, ukuba ni ya kwa- 
mbatani. Ukupila a ku dhluli ukudhla na? 
nomzimba a u dhluli izambato na? Bhekani 
izinyoni zezulu; a zi hlwanyeli, a zi vuni, a zi 
buteli ezindhlini; kepa uYihlo wenu o sezulwini 
u ya zondhla. A ni zi dhluli kakulu na? U 
mupi kini o ngenezelela ubude bake ingalo i 
benye ngokukatalela na? Ni katalela izambato 
ngani na? Qondani iminduze ya sendhle, uku- 
mila kwayo; a yi sebenzi, a yi poti: kepa ngi ti 
kini, noSolomona ngokukazimula konke kwake, 
ka hlobisanga okwayo. Uma uNkulunkulu e 
vunulisa kanjalo utshani ba sendhle obu kona 
namhla, ngangomso bu ponswe eziko, a ka yi 
ku nembesa kakulu nina eni nokukolwa okunci- 
nyanena? 



54 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Ni nga kataleli ukiiti, Si ya ku dhlani? Si 
ya ku puzani? Si ya kwambatani na? Abe- 
zizwe ba funisisa konke loku; kepa uYihlo o 
sezulwini u yazi ukuba ni swele konke loku. 
Kodwa funani kuqala umbuso ka Nkulunkulu, 
nokulunga kwake, kona konke ku ya kwene- 
zelelwa nina. 

Ni nga kataleli ingomso: ingomso li ya ku 
katalela okwalo. Inkatazo yosuku yanele lona. 

Ni nga zindhlekeli, ukuba ni nga zindhleke- 
Iwa. Ngokuba ngokuzindhlekela eni zindhleka 
ngako ni ya ku zindhlelwa; na nga lesoyilinga- 
niso eni linganisa ngaso, nani ni ya ku linga- 
niselwa ngaso. U bhekelani isibi esi sesweni 
lomfo wenu u nga boni ugongolo olu sesweni 
lako na? U tsho kanjani kumfo wenu ukuti, 
A ke ngi kipe isibi esweni lako; bheka, ku 
kona ugongolo esweni lako? Mzenzisi, qala u 
kipe ugongolo esweni lako, kona u ya ku bo- 
nisisa ukukipa isibi esweni lomfo wenu. 

Ni nga niki izinja okungcwele; ni nga ponsi 
amaparele enu pambi kwezingulube, funa zi 
wa nyatele ngezinyawo zazo, zi buye zi ni 
hxebule. 

Celani, ni ya ku piw^a; funani, ni ya ku 
fumana; gqongqotani, ni ya ku vulelwa. 
Ngokuba lowo ocelayo u yamkeliswa; nofu- 
nayo u ya fumana; nogqongqotayo u ya 
vulelwa. U mupi umuntu kinina, okungati 
uma indodana yake i cela isinkwa, a yi nike 
itshe na? Noma i cela inhlanzi, a yi nike in- 
yoka na? Uma nina, eni nga lungile, nazi 
ukubapa abantwana benu izipo ezinhle, kakulu 
uYihlo wenu o sezulwini wo ba pa aba cela 



INSHUMAYELO ENTABENI. 55 

kuye okuhle. Konke eni tanda ukuba abantu 
ba kwenze kini, kwenzeni kubona. Loku ku 
umteto nabaprofeti. 

Ngenani ngesango elincinyane; ngoba li ku- 
lu isango, nendhlela i banzi e ya ekubujisweni; 
be baningi aba ngena ngalo. Ngokuba li 
ncinyane isango, nendhlela i umcingo e ya 
ekupileni, ba incozana aba yi fumanayo. 

Xwayani abaprofeti bamanga, abeza kini 
bembatise okwezimvu, kepa ngapakati ba izi- 
mpisi ezipangayo. Ni ya ku bazi ngezitelo 
zabo. Ku yakiwa ini izinhlamvu zevini eme- 
veni namakiwane ogaganeni na? Njalo imiti 
yonke elungileyo i tela izitelo ezihle; kepa 
umuti omubi u tela izitelo ezibi. Umuti olungi- 
leyo u nge tqle izitelo ezibi nomuti omubi u 
nge tele izitelo ezihle. Imiti yonke e nga teli 
izitelo ezihle i ya nqunywa, i ponswe emlilweni. 
Njalo ni ya ku bazi ngezitelo zabo. 

A sibo bonke abatshoyo kimi ukuti, Nkosi, 
Nkosi, aba ya ku ngena embusweni wezulu; 
kupela owenza intando ka Baba o sezulwini. 
Baningi aba ya ku ti kimi nga lowomuhla, 
Nkosi, Nkosi, a si profetanga ini ngegama 
lako na? na ngegama lako a si kipanga ini 
amademone na? na ngegama lako a senzanga 
ini imisebenzi emikulu eminingi na? Kona 
ngi ya ku tsho kubo ukuti, A ngi zange ngi 
nazi ; sukani kimi, nina abenza okubi. 

Lowo o wezwa lamazwi ami, a wenze, ngo m 
fanisa nomuntu ohlakanipileyo, owaka indhlu 
yake edwaleni: la na imvula, kwa fika uzamcolo, 
umoya wa vunguza, wa yi tshaya leyondhlu; 
kepa a yi wanga, ngokuba i bi sekelwe idwala. 



56 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Lowo o wezwa lamazwi ami, e nga wenzi, 
u faniswa nomuntu o isiula, owaka indhlu 
yake esihlabatini: la na imvula, kwa fika 
uzamcolo, umoya wa vunguza, wa yi tshaya 
leyondhlu, ya wa, kwa ba kukulu ukuwa 
kwayo/^ 

Kwa ti, uJesu e se qedile lamazwi, abantu 
ba mangala ngokufundisa kwake; ngokuba 
wa ba fundisa njengonamandhla, ku nge 
njengababali. 

E seukile entabeni, abantu abaningi ba m 
landela. Kwa ti e semzini otile, bheka, umu- 
ntu o kwelwa ubulepero emzimbeni wonke, e 
m bona uJesu, wa wa ngobusO; wa kuleka 
kuye, e ti, ^^Nkosi, uma u tanda, u nga ngi 
hlambulula/' uJesu, e nesihau, welula isandhla, 
wa m pata, wa ti kuye, '' Ngi ya tanda, hlambu- 
luleka/' Se e tshilo loku, kwesuka masinyane 
ubulepero, wa hlambululeka. Wa m yalisisa, 
wa m mukisa; wa ti kuye, ^' Bheka, u nga tsho 
luto kumuntu; hamba, u zibonise kumpristi; 
u nikele ngokuhlanjululwa kwako, loko a ku 
yalelayo uMosi, ku be ukuqinisa kubo/' 

Kodwa se e pumile, wa qala ukushumayela 
kakulu, nokuyidumisa leyondaba, kwa ze kwa 
ti uJesu ka be sa ngena emzini obala; wa e 
ngapandhle ezindaweni ezi sehlane. Abantu 
abaningi ba butana beza kuye, be vela inxa 
zonke ukumuzwa nokusindiswa uye izifo zabo. 
Wemuka wa ya ehlane, wa kuleka. 



INSHUMAYELO ENTABENI. 57 

ISAHLUKO XIII. 

Inshumayelo Entabeni. 

2. Ukulanda kuka Luka Inshumayelo. 

Wa bheka abafundi bake, wa ti : 

''Ni busisiwe nina bampofu; ngokuba umbu- 
so ka Nkulunkuloi u ngowenu. 

Ni busisiwe nina balambileyo kaloku; ngo- 
kuba ni ya ku sutiswa. Ni busisiwe nina 
bakalayo kaloku; ngokuba ni ya ku hleka. 

Ni busisiwe nxa abantu be ni zonda, ba ni 
lahle, ba ni tuke, ba li dele igama lenu kungati 
libi, ngenxa yeNdodana yesintu. 

Jabulani nga lolusuku, ni tokoze, ngokuba 
umvuzo wenu umkulu ezulwini; oyise babo 
benza okunjalo kubaprofeti. 

Kodwa nako kinina bacebileyo; ngokuba 
se ni yamkele intokozo yenu. 

Nako kinina basutiyo, ngokuba ni ya ku 
lamba. Nako kinina bahlekayo kaloku; ngo- 
kuba ni ya ku kala ni lile. 

Nako kinina, nxa abantu bonke be kuluma 
kahle ngani; oyise babo benza okunjalo ku- 
baprofeti bamanga. 

Kepa ngi ti kinina enizwayo, Tandani izita 
zenu, ni pate kahle abanizondayo, ni busise 
abanitukayo, ni ba kulekele abanihlebayo. 

O ku tshaya esihlatini, m nikele nesinye; o 
kwamuka ingubo, u nga m nqabeli nebantshi. 

Ba pe bonke abacelayo kuwe; nokwamuka 
okwako, u nga buyi u ku bize kuye. Njengaloku 
ni tanda ukuba abantu benze kinina, yenzani 
njalo kubona. Uma ni tanda aba ni tandayo, 
ni nakubongwa kuni na? nezoni zi ya ba 



58 UKUHAMBA NOKITFUNDISA KXJKA JESU. 

tanda abazitandayo. Uma ni pata kahle aba 
ni pata kahle^ ni nakubongwa kuni na? zenze 
njalo nezoni. Uma ni tsheleka labo e nete- 
mba ni ti, ni ya ku piwa ibo, ni nokubongwa 
kuni na? izoni zi tsheleka izoni, zi ti, zi ya ku 
piwa okunjalo. Kodwa tandani izita zenu, 
nenze okuhle, ni tsheleke, ni ngetembi ukwa- 
mkeliswa luto; umvuzo wenu u ya ku ba 
mkulu, ni be abantwana boPezulu konke: u 
mnene yena kwabangabongiyo nababi. A ke 
ni be nomusa njengoYihlo wenu u nomusa. 

Ni nga zindhlekeli, kona a ni yi ku zindhle- 
kelwa; ni nga lahli, kona a ni yi ku lahlwa; 
tetelelani, kona ni ya ku tetelelwa; Yipani, 
kona ni ya ku piwa; ko nikelwa esifubeni 
senu isilinganiso esihle, si cindezelwe, si zanya- 
zanyisiwe, si qongile; ngalesosilinganiso eni 
linganisa ngaso, nani ni ya ku linganiselwa 
ngaso/' 

Wa shumayela umfanekiso kubo, e ti: 

"Impumpute i nga hola impumpute na? 
a zi yi ku kalakatela emgodini zombili na? 
Umfundi a ka pezu komfundisi wake; kepa 
ilowo opeleleyo u ya ku ba njengomfundisi 
wake. U bhekelani isibi esi sesweni lomfo 
wenu, u nga boni ugongolo olu sesweni lako na? 
U nga tsho kanjani kumfo wenu ukuti, Mfo 
wetu, a ke ngi kipe isibi esweni lako, u nga 
boni wena ugongolo olu sesweni lako? Mze- 
nzisi, qala u kipe ugongolo esweni lako, kona 
u ya ku bonisisa ukukipa isibi esweni lomfo 
wenu. 

A ku ko umuti omuhle o tela isitelo esibi, 
nomuti omubi o tela isitelo esihle. Imiti 



IZIMANGALISO ZESIHAU. 59 

yonke i yaziwa ngezitelo zayo; amakiwane a 
ka kiwa emeveni, nezinhlamvu zevini a zi 
vunwa ogaganeni. Umuntu olungileyo u veza 
okulungileyo emfuyweni elungileyo yenhlizi- 
yo yake; nomuntu omubi, emfuyweni embi 
yenhliziyo yake u veza okubi; ngokuba umlomo 
u shumayela ngokuvama kwenhliziyo. 

Ni ngi bizelani ngokuti, Nkosi, Nkosi, ni nga 
kwenzi engi ku tshoyo na? O suka e za kiini, 
e zwa amazwi ami, a wenze, ngo ni bonisa 
lowo a fana naye. U fana nomuntu owaka 
indhlu, wemba wa tshonisa, wa beka isisekelo 
edwal^ni; kwa fika uzamcolo, umfula wa 
tshaya leyondhlu, kepa wa u nge nakuyiza- 
mazamisa, ngokuba i bi sekelwe idwala. Kepa 
ozwayo e ngenzi, u njengomuntu owaka indhlu 
emhlabatini, i nge nasisekelo, umfula wa yi 
tshaya, ya wa masinyane; kwa ba kukulu 
ukuciteka kwa leyondhlu. 

ISAHLUKO XIV. 

IziMANGALISO ZeSIHAU. 

Se e qedile ukushumayela lawamazwi ake 
onke ezindhlebeni zabantu, wa ngena eKaper- 
naume. Inceku yenduna etile yekulu, e tandwa 
iyo, ya yi gula, i si za ku fa. Se yi zwile ngoJesu, 
ya tuma amalunga abaJuda kuye, i m nxusa, 
ukuba eze, a yi sindise inceku yayo. A ya 
kuJesu, a m ncenga kakulu a ti, ^'U fanele lo, 
o za ku m enzela loku; ngokuba e tanda isizwe 
sa kiti, wa sakela indhlu yokusonta.'^ 

uJesu wa hamba nawo. Kepa e nga se kude 
nendhlu induna ya tuma imihlobo kuye, i ti 



60 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

kuye, ^^Nkosi, u nga zikatazi; a ngi fanele 
ukuba u ngene pansi kopahla Iwami. Njalo 
be ngi ti a ngi fanele ukuza kuwe; yitsho izwi 
nje, kona i za ku pila inceku yami. Nami ngi 
ngumuntu o pansi kwamakosi, ngi namabuto 
pansi kwami, ngi ti ku leli, Hamba, li hambe; 
ngi ti kwelinye, Yiza li ze; ngi ti encekwini 
yami, Yenza loku, i kwenze/' 

uJesu e zwa loku wa mangala ngayo, wa 
penduka wa ti kubantu abamlandelayo : '^Ngi 
ti kini, a ngi zange ngi fumane ukukolwa 
okungaka na kwa Israeli. Ngi ti kini, Abaningi 
ba ya ku za, be vela empumalanga, na sentsho- 
nalanga, ba cambalale noAbrahama nolsaka, 
noJakobe, embusweni wezulu; kepa abantwa- 
na bombuso ba ya ku lahlelwa ebumnyameni 
obungapandhle; ko ba kona ukukala noku- 
gedhla amazinyo.'' 

uJesu wa ti enduneni yekulu, ''Hamba, a 
ku be kuwe njengokukolwa kwako/' Inceku 
yayo ya pila kona ngalesosikati. Abatunyi- 
weyo, se be buyele ekaya, ba yi fumana inceku 
eya yi gula i si pilile. 

Kwa ti ngangomso wa ya emzini o tiwa 
iNaine; kwa hamba naye abafundi bake 
abaningi, nesixuku esikulu. Se e sondele nga 
sesangweni lomuzi, bheka, kwa ku punyiswa 
umuntu ofileyo, indodana e yodwa ka nina, 
naye e umfelokazi; abantu abaningi ba lomuzi 
ba be naye. iNkosi i sa m bona, ya m haukela, 
ya ti kuye, ^'Mus 'ukukala.'^ Ya sondela ya 
pata uhlaka, abatweleyo bema, ya ti, '^Mfana, 
ngi ti kuwe, Vuka." 



IZIMANGALISO ZESIHAU. 61 

Ofileyo wa vuka, wa hlala, wa qala ukuku- 
luma; ya m nika unina. Ba ngenwa ukwesaba 
bonke, ba dumisa uNkulunkulu, be ti, ^^Se ku 
vele umprofeti omkulu pakati kwetu/' nokuti, 
'^uNkulunkulu u hambile abantubake." Kwe- 
zwakala loludumo ngaye kulo lonke iJudia na 
sezweni lonke la kona. Abafundi baka Johane 
ba shumayela kuye zonke lezizinto. 

u Johane wa biza abafundi bake ababili, wa 
ba tuma kuJesu, e ti, ^^Wena u riguye o be za 
kuza, kuko so bheka omunye ini na?'^ Laba- 
bantu se be fikile kuye ba ti, uJohane umba- 
patizi u si tumile ukuba si ze kuwe, u ti, ^^ Wena 
u nguye o be za ku za, kuko so bheka omunye 
ini na?'' Nga lesosikati wa pilisa abaningi 
ezifweni, na sekuguleni, na komoya ababi, 
nezimpumpute eziningi wa zi pa ukubona. 
uJesu wa pendula wa ti kubo, ^^Hambani ni 
ye ni m tshele uJohane loku eni ku bonileyo, 
neni ku zwileyo, ukuti, izimpumpute zi ya 
bona, izinyonga zi ya hamba, amalepero a ya 
hlanjululwa, izitulu zi yezw^a, abafileyo ba ya 
vuka, abampofu ba ya shunyayezwa ivangeli. 
U busisiwe o nga kubeki ngami/' 

Se zi mukile izitunywa zika Johane, wa qala 
ukushumayela kubantu ngo Johane, wa ti: 

'^Na puma ni ya ehlane ukubonani na? 
uhlanga lu zanyazanyiswa umoya na? Kepa 
na puma ni ya ukubonani na? umuntu o mbete 
izingubo ezicolekileyo na? bhekani, aba hlezi 
bembete izingubo ezikazimulayo, be nokumna- 
ndi, ba sezindhlini zamakosi. Kepa na puma 
ni ya ukubonani na? umprofeti na? Yebo, ngi 
ti kini; omkulu ku nomprofeti. Lo u nguye 



62 UKUHMIBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

oku lotshwe ngaye ukuti, Bheka, ngi ya tuma 
isitunywa sami pambi kwako, esi ya ku lu- 
ngisa indhlela yako pambi kwako. Ngi ti 
kini, Kwabazelwe abafazi a ku ko umprofeti 
omkulu ku noJohane umbapatizi; kodwa 
omncinyane embusweni ka Nkulunkulu mkulu 
ku naye. Ku suka emihleni ka Johane umba- 
patizi ku 'ze ku be manje, umbuso wezulu u 
ya pangwa, nabapangayo ba ya u hlwita. 
Ba prof eta abaprofeti bonke nawo umteto, kwa 
ze kwa fika u Johane. Uma ni tanda ukukwa- 
mkela, lo u nguElija o be za ku za. O nezi- 
ndhlebe zokuzwa a kezwe. 

Kepa lesisizukulwane ngi ya ku si fanisa nani 
na? Si fana nabantwana abahlezi ezindaweni 
zokubutana,be memeza kwabahlangana nabo,be 
ti, Si ni hlabelele, a ni sinanga; si ni lilele, a ni 
kalanga. u Johane wa fika e nga dhli, e nga puzi; 
ba ti, U nedemone. iNdodana yesintu ya fika, i 
dhla, i puza; ba ti, Bheka, umuntu o isiminzi 
nentseli, umhlobo wabatelisi nezoni. Kepa 
ukuhlakanipa ku tetelelwa abantwana bako/' 

Abantu bonke abezwayo, nabatelisi, ba m 
dumisa uNkulunkulu, be bapatizwa ngomba- 
patizo ka Johane. Kepa abaFarisi naba- 
meli ba eita icebo lika Nkulunkulu, nga ku- 
bona be nga bapatizwa nguye. 

Kona wa qala ukusola imizi, okwa kwenziwe 
kuyo imisebenzi emikulu eminingi, ngokuba i 
nga pendukanga. Wa ti : 

''Nako kuwena, Korazini! nako kuwena, 
"Retsaida! uma imisebenzi emikulu e yenziwe 
kuwe, i be yenziwe eTire na seSidone, nga ba 
penduka kade, be hlala ngendwangu yamasaka, 



IZIMANGALISO ZESIHAU. 63 

na ngomlota. Njalo ngi ti kini, Ko ba lula 
eTire na seSidone ngosuku lokwahlula ku na ki- 
nina. Nawe, Kapernaume, o pakanyiselwe 
ezulwini, u ya kwehliselwa ehaidese; uma 
imisebenzi emikulu e yenziwe kuwe, i be yenzi- 
we eSodoma, nga be li kona na namhla. Njalo 
ngi ti kini, Ko ba lula ezweni la seSodoma 
ngosuku lokwahlula ku na kuwe.'' 

Nga lesosikati uJesu wa shumayela, wa ti: 
"Ngi ya bonga wena Baba, Nkosi yezulu 
nomhlaba, ngokuba u ku fihlile loku kwabafu- 
ndileyo na kwabahlakanipileyo, wa ku bonaka- 
lisa ezinganeni. Yebo, Baba, ngokuba kwa ku 
kuhle ebusweni bako. Ngi piwe konke uBaba; 
a ku ko muntu o yaziyo iNdodana, kupela 
uYise; a ku ko muntu o m aziyo uYise, ku- 
pela iNdodana, na lowo iNdodana e tanda 
ukumbonakalisa kuye. Zanini kimi, nina no- 
nke enikateleyo, nenisindwayo, ngo ni pumuza. 
Tabatani ijokwe lami, ni li beke pezu kwenu, 
ni funde kimi, ngi mnene, ngi tobekile ngenhli- 
ziyo; ni ya ku fumana ukupumula emipefu- 
mulweni yenu. Ngokuba ijokwe lami li lungile, 
nomtwalo wami u lula/' 

Omunye wabaFarisi wa m nxusa ukuba eze, 
a dhle naye. Wa ngena endhlini yomFarisi, 
wa cambalala ekudhleni. Bheka, kwa ku 
kona emzini owesifazana, o isoni, se e zwdle ku 
tiwa, u cambalele ekudhleni endhlini yomFarisi, 
wa pata umfuma wamafuta, w^eza wema nga 
sezinyaweni zake ngasemva, e kala, wa qala 
ukuswakamisa izinyawo zake ngezinyembezi, 
wa zesula ngezinwele zekanda lake, wa zanga 
izinyawo zake, wa zi gcoba ngamafuta. 



64 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Umfarisi o m bizileyo, se e bonile, wa zindhla 
enhliziyweni yake e ti, "Lo, uma e ngumprofeti, 
nga e m azi lomfazi ompatayo ukuba ubani, 
nokuba u njani, ngokuba u isoni/' 

uJesu wa pendula wa ti kuye, "Simone, ngi 
funa ukukuluma kuwe/' Wa ti, "Kuluma, 
Mfundisi/' 

"Kwa ku kona abantu be babili aba na- 
macala kumuntu otile; icala lomunye la li 
ngodenario aba makulu a isihlanu, elomunye 
la li ngamashumi a isihlanu. Se be nge nanto 
yokukoka, wa ba tetelela bobabili. Yitsho, 
umupi ku labo o ya ku m tanda kakulu na!'' 

uSimone wa pendula wa ti, ^^Ngi ti, ilowoa be 
m tetelele okukulu/^ Wa ti kuye, "U qinisile/' 

Wa pendukela kumfazi, wa ti kuSimone, '^U 
ya bona lomfazi na? Ngi ngenile endhlini yako, 
a wu ngi nikanga amanzi okugeza izinyawo 
zami, kepa yena u zi swakamise izinyawo za- 
mi ngezinyembezi, wa zesula ngezinwele ze- 
kanda lake. A wu nganganga, kepa lo, iloku 
ngi ngenileyo, a ka yekanga ukwanga izi- 
nyawo zami. Ikanda lami a wu 1 gcobanga 
nangamafuta, kepa lo u zi gcobile izinyawo 
zami ngamafuta amahle. Ngaloku ngi ti kuwe, 
U tetelelwe izono zake eziningi, ngokuba wa 
tanda kakulu: kodwa o tetelelwa incozana, 
u tanda incozana.^' 

Wa ti kuye, ^^U tetelelwe izono zako.^' 

Kepa aba be cambalele naye ekudhleni ba 
qala ukukuluma, be ti, "Ubani lo o tetelela 
izono na?'' 

Wa ti kumfazi, "Inkolo yako i ku sindisile; 
hambakahle/' 



E SHUMAYELA NGEMIFANEKISO. 65 

ISAHLUKO XV. 
E ShumayelajNgemifanekiso. 

Kwa ti ngasemva wa dabula emizini na 
semizaneni yonke, wa memeza, e shumayela 
izindaba ezilungileyo zombuso ka Nkulunkulu; 
ba be naye aba ishumi nambili, nabafazi aba- 
tile aba be piliswe komoya ababi, na sezifweni, 
uMaria o tiwa uMagdalene, okwa puma kuye 
amademone a isikombisa, noJoana, umka Kuza, 
inceku ka Herodi, noSusana, nabanye abaningi, 
aba be m konza ngempahla yabo. 

Kona kwa letwa kuye umuntu e nedemone, 
e impumpute nesimungulu; wa m pilisa, kwa 
ti o impumpute nesimungulu wa kuluma wa 
bona. Abantu bonke ba mangala, ba ti, ^^Imba- 
la, lo a siyo indodana ka Davida na?'' Kepa 
abaFarisi be ku zwa, ba ti, ''Lo, ka kipi ama- 
demone, kupela u wa kipa ngoBelzebule, inkosi 
yamademone.'' 

uJesu e kwazi ukuzindhla kwabo, wa ba 
biza, wa kuluma kubo ngemifanekiso wa ti: 

''Ilowo umbiiso o wahlukene wodwa, u ya 
citeka; nomuzi nokuba indhlu e yahlukene 
yodwa i ngeme. Uma uSatani e kipa uSatani 
wahlukene yedwa; umbuso wake u ngema ka- 
njani na? uSatani uma e zivukela yena, 
ahlukene yedwa, a ngeme, u za ku citeka. Uma 
mina ngi kipa amademone ngoBelzebule, aba- 
ntwana benu ba wa kipa ngobani na? Njalo bo 
ba abahluli benu. Uma ngi kipa amademone 
ngoMoya ka Nkulunkulu, umbuso ka Nkulu- 
nkulu se u fikile kini. Umuntu a nga ngena 



66 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

kanjani endhlini yesiqwaga, a pange impahla 
yaso, e nga qale wa si bopa isiqwaga, andu 
kupanga indhlu yaso? nge nami, u pa- 
mbene nami, no nga buti nami, u ya cita. 
Ngi qinisile ngi ti kini, Abantwana babantu 
ba ya ku tetelelwa ukwona konke, nokutnka 
aba tuka ngako; kodwa lowo o tuka uMoya 
o iNgcwele, ka nakutetelelwa napakade, u se 
sengozini yokulahlwa okupakade/' (Ngokuba 
ba ti, "U nomoya omubi.'') ^^Lowo o kuluma 
izwi elibi ngeNdodana yesintu, a nga tetelelwa; 
kodwa o kuluma ngoMoya o iNgcwele, a nge 
tetelelwe, na ku lelizwe, na ku lelo elizayo. 

Yenzani umuti u be muhle, nezitelo zawo zi be 
zihle; noma nenze umuti u be mubi, nezitelo 
zawo zi be zimbi; ngokuba umuti waziwa ngez- 
itelo zawo. Nzalo yezinyoka, ni nga shumayela 
okulungileyo kanjani, loku ni babi na? ngokuba 
umlomo u shumayela ngokuvama kwenhliziyo. 
Umuntu olungileyo u veza okulungileyo emfu- 
yweni elungileyo yenhliziyo; kepa umuntu 
omubi u veza okubi emfuyw^eni embi. Ngi ti 
kini, Amazwi onke a ize, aba wa shumayelayo 
abantu, ba ya ku wa pendula ngosuku lokwa- 
hlula. Ngamazwi ako u ya ku tetelelwa, na 
ngamazwi ako u ya ku lahlwa.'' 

Kona abatile kubabali nabaFarisi ba pendula 
ba ti, "Mfundisi, si tanda ukubona isibona- 
kaliso esenziwe uwe/' 

Wa pendula wa ti kubo: '^Isizukulwane esibi 
nesipingayo si funa isibonakaliso, kepa a si yi 
ku piwa isibonakaliso, kupela isibonakaliso sika 
Jona umprofeti. NjengoJona wa be e sesiswini 
somkomo izinsuku ezintatu, nobuguku obu- 



E SHUMAYELA NGEMIFANEKISO. 67 

tatu, njalo iNdodana yesintu i ya ku ba enhli- 
ziyweni yomhlaba izinsuku ezintatu, nobusuku 
obutatu. Abantu ba seNineva ba ya ku suka 
beme ekwahluleni kanye na lesizukulwane, ba 
si la hie, ngokuba ba penduka ngokushumayela 
kuka Jona; Bhekani, nangu omkulu kunoJona. 
Inkosikazi ya seningizimu i ysi ku suka i me 
ekwahluleni kanye na lesisizukulwane^ i si 
lahle, ngokuba yeza i vela ekupeleni komhlaba 
ukuzwa ukuhlakanipa kuka Solomona; bhekani, 
nangu omkulu ku noSolomona. 

Nxa umoya omubi e pume kumuntu, u ya 
dabula izindawo ezomileyo, a fune ukupumula, 
a nga ku fumani; andu ku ti, Ngi zo buyela 
endhlini yami, enga puma kuyo. Se e fikile a yi 
fumane ize, i tshaneliwe, i hlotshisiwe. Kona 
a hambe a tabate abanye omoya aba isiko- 
mbisa ababi ku naye, ba ngene, ba hlale kona; 
ku ti ukupela kwa lomuntu ku be kubi ku 
nakuqala. Ko ba njalo ku lesisizukulwane 
esibi/' 

Kwa ti, e sa shumayela loku, umfazi wa se- 
bantwini wa memeza wa ti kuye, '^Si busisiwe 
isisu esa ku twalayo, namabele owa wa nce- 
layo." Wa ti yena, "Kepa aba busiswa kakulu 
ba ibo aba li zwa izwi lika Nkulunkulu, ba li 
londe.'' 

E sa shumayela kubantu, unina nabafo wabo 
ba be mi ngapandhle, be funa ukukuluma naye. 
Wa ti umuntu kuye, ^' Nangu un3^oko nabafo 
wenu bemi ngapandhle, ba funa ukukuluma 
nawe." Wa pendula wa ti komtshqlileyOj, 
^'XJmame ubani, nabafo wetu obani na?'' Wa 
ba qalaza aba be hlezi nga kuye^ wa selula 



68 IJKUHAMBA NOKIJFUNDISA KUKA JESU. 

isandhla sake nga kubafundi bake, wa ti, 
'^Bhekani, nangu umame nabafo wetu. Uma- 
me nabafo wetu ilabo aba li zwa izwi lika Nku- 
lunkulu ba lenze. yenza intando ka Ba- 
ba o sezulwini, uyena umfo wetu, nodade wetu, 



Nga lolusuku uJesu wa puma endhlini, wa ya 
wa hlala nga selwandhle. Kwa butana kuye 
abantu abaningi, w^esuka wa ngena emkunjini, 
wa hlala; abantu bonke bema ogwini. Wa 
shumayek kubo okuningi ngemifanekiso, wa 
ti: 

"Bhekani, kwa puma umhlwanyeli, wa ya 
kuhlwanyela. Ekuhlwanyeleni kwake, enye 
imbeu ya wa endhleleni, za fika izinyoni za yi 
catsha. Enye ya wa ogedhleni, i nge namhla- 
bati omningi, ya mila masinyane, ngokuba i 
nge namhlabati omningi. Kepa se li pumile ila- 
nga, ya hamuka, ya buna, i nge nampande. 
Enye ya wa emeveni; ameva a hluma a yi minya- 
nisa. Kepa enye ya wa emhlabatini olungileyo, 
ya tela ukudhla, enye ngekulu, enye ngama- 
shumi a isitupa, enye ngamashumi amatatu. 
nezindhlebe zokuzwa a kezwe/' 

E se yedwa, aba be naye naba ishumi nambili, 
ba m buza ba ti: ^'tj shumayelelani kubo 
ngemifanekiso na?'' Wa pendula wa ti ku- 
bo: *^ Ngokuba ni piwe nina ukwazi imfihlakalo 
yombuso wezulu, kodwa kwabangapandhle ko- 
nke kwenziwa ngemifanekiso: ukuba ngoku- 
bona ba bone, ba nga bonisisi; na ngokuzwa 
bezwe, ba nga qondi; funa ba penduke, ba te- 
telelwe izono. Ku gcwaliseka ngabo isiprofeto 



E SHXJMAYELA NGEMIFANEKISO. 69 

sika Isaya sokuti, Ngokuzwa ni ya ku zwa ni 
nga qondi; na ngokubona ni ya ku bona ni 
ngazi. Ngokuba inhliziyo ya lababantu i 
lukuni, bezwa kabi ngezindhlebe, amehlo abo 
ba wa cimeze; funa mhlaumbe ba bone ngame- 
hlo, bezwe ngezindhlebe, ba qonde ngenhliziyo, 
ba penduke, ngi ba sindise. Kodwa a bu- 
sisiwe amehlo enu, ngokuba e bona, nezindhlebe 
zenu ngokuba zi zwa. Ngi qinisile ngi ti kini, 
Abaprofeti abaningi, nabantu abalungileyo ba 
be fisa ukubona loku eni ku bonayo, a ba ku 
bonanga; nokuzwa loku eni ku zwayo, a ba 
ku zwanga/' 

Wa ti kubo, '^A ni wazi lomfanekiso na? ni 
ya ku yazi kanjani yonke imifanekiso na? A 
ke ni zwe umfanekiso womhlwanyeli. Nxa 
umuntu e li zwa izwi lombuso, e nga li qo- 
ndi, ku fike omubi, a hlwite oku hlwanyelwe 
enhliziyweni yake; uyena o hlwanyelwe endhle- 
leni. hlwanyelwe ogedhleni, u nguye, o lizwa 
izwi, a tshetshe a lamkele ngokutokoza. Kepa 
ka nampande pakati kwake, u hlala isika- 
tshana, ku fike ukuhlupeka nokuzingelwa 
ngenxa yezwi, a kubeke masinyane. hlwa- 
nyelwe emeveni, u nguye o li zwa izwi, kepa 
ukunaka lelizwe, nokukohlisa kwemfuyo ku 
minyanisa izwi, li nga bi nasitelo. Kodwa o 
hlwanyelwe emhlabatini olungileyo, u nguye 
o li zwa izwi ngenhliziyo enhle nelungileyo, a 
li gcine, a tele izitelo ngesineke, omunye nge- 
kulu, omunye ngamashumi a isitupa, omunye 
ngamashumi amatatu/' - 

Wa ti kubo, *'A ku ko umuntu o ti uma 
okela isibani, a si beke endaweni esitekileyo, 



70 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

na ngapansi kwesitsha; u ya si beka otini 
Iwaso, ukuba abangenayo ba bone ukukanya. 
Ukukanya komzimba ku iso; njalo uma iso 
lako li lihle, ko kanya umzimba wonke wako; 
kodwa uma li libi, u mnyama nomzimba wako. 
A ku qonde, funa ku be mnyama ukukanya oku 
kuwe. Uma ku kanya umzimba wonke wako, 
u nga bi nandawo emnyama, u ya ku kanya 
wonke, njenga lapo isibani si ku kanyisa ngo- 
kukazimula kwaso. A ku ko okusitekileyo, 
oku nga yi ku bonkaliswa; a ku ko okufihla- 
keleyo oku nga yi kwaziwa ku vele obala. 
Uma e kona o nezindhlebe zokuzwa, a kezwe." 
Wa ti kubo, ^^ Qondani eni ku zwayo ; nga lesosili- 
nganiso eni linganisa ngaso, nani ni ya ku 
linganiselwa ngaso nenezelelwe nina abezwayo. 
O nako u ya ku piwa; o nge nako u ya kwa- 
pucwa na loko a nako/' ^ 

Wa ti, '^Umbuso ka Nkulunkulu u njengo- 
kuba umuntu e tshala imbeu emhlabatini; a 
lale a vuke ebusuku na semini; imbeu i mile, i 
kule, e ngazi ukuba i mila kanjani. Umhlabati 
u tela ukudhla ngokwaw^o; kuqala isitomfco, 
kona isikwebu, kwandu kuba amabele a pelele 
esikwetshini. Nxa ku vutiwe ukudhla, u faka 
masinyane isikela, ngokuba ukuvuna se ku 
fikile/' 

Omunye umfanekiso wa wu faka kubo, wa ti: 
'^Umbuso wezulu u faniswa nomuntu owa 
hlwanyela imbeu elungileyo ensimini yake; 
abantu be sa lele kwa fika isita sake, sa hlwa- 
nyela ukula pakati kwamabele, semuka. Se 
zi milile izitombo za tela ukudhla, kw^andu ku- 
bonakala nokula. Kwa fika izinceku zomnU 



E SHUMAYELA NGEMIFANEKISO. 71 

nindhlu, za ti kuye, Nkosi, a wu hlwanyelanga 
imbeu elungileyo ensimini yako na? Ukula lu 
velapi na? Wa ti kubo, Kwenziwe umuntu o 
isita. Izinceku za ti kuye, U ya tanda si ye si 
lu bute na? Wa ti, Qa, funa mhlaumbe, ni ti 
lapo ni buta ukula, ni sipule amabele kanye 
nalo. Yekani ku kule ndawonye kokubili ku 
ze ku vunwe. Ngesikati sokuvuna ngi ya 
ku ti kwabavunayo, Butani kuqala ukula, ni lu 
bope izinyanda ukuba lu tshiswe; ni wa butele 
amabele endhlini yami/' 

Omunye umfanekiso wa wu faka kubo, wa ti: 
''Si ya ku wu fanisa nani umbuso ka Nkulunku- 
lu na? si ya ku wu linganisa ngesilinganiso 
sini na? U njengenhlamvu yesinapi, i sa hlwa- 
nyelwa emhlabatini, incinyane ku nazo zonke 
izinhlamvu zembeu ezi semhlabeni. Kodwa 
nxa se yi hlwanyelwe, i mila, i be nkulu ku nazo 
zonke izilimo, i xantela amagatsha amakulu, ku 
ti izinyoni zezulu zi hlale pansi komtunzi 
waso.'^ 

Wa shumayela omunye umfanekiso kubo, wa 
ti: ''Umbuso wezulu u fana nembiliso, a yi ta- 
bata umfazi, wa yi faka emputshini e izilinga- 
niso ezitatu ya za ya kukumala yonke/^ 

Konke loku uJesu w^a ku shumayela ezixu- 
kwini ngemif anekiso ; ka shumayelanga kuzo 
ku nge ngamf anekiso ; se be bodwa wa ba 
casisela abafundi bake konke. Ukuba ku 
gcwaliseke okwa shunyayelwa umprofeti ukuti, 
''Ngi ya ku vula umlomo wami ngemif anekiso ; 
ngi ya ku pimisela okufihliweyo iloku kwa da- 
buka umhlaba/' 

Kona uJesu wa mukisa abantU; wa ngena 



72 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

endhlini; abafundi bake beza kuye, ba ti, 
^'Si casisele umfanekiso wokula Iwensi- 

Wa pendula wa ti kubo: ^^Owa hlwanyela 
imbeu elungileyo u iNdodana yesintu; insimu 
i izwe; imbeu elungileyo i ngabantwana bo- 
mbuso; ukula lu ngabantwana bomubi; isita 
esa lu hlwanyelayo si nguSatani; ukuvuna ku 
ukupela kwezwe; abavuni ba izingelosi. 
Njengokula lu butwa^ lu tshiswe ngomlilo, ko 
ba njalo ekupeleni kwa lelizwe. iNdodana 
yesintu i ya ku tuma izingelosi zayo zi bute 
zi ku suse embusweni wayo konke okukube- 
kisayo nabenza ukwona, zi ba ponse eziko lo- 
mlilo; ko ba kona ukukala nokugedhla ama- 
zinyo. Kona abalungileyo ba ya ku kanya 
njengelanga embusweni ka Yise wabo. 
nezindhlebe zokuzwa a kezwe. 

Futi, umbuso wezulu u fana nomcebo o 
fihlwe ezweni, a wu fumene umuntu, wa wu 
fihla; e tokoza ngawo, u suka a tengise ngako 
konke a nako, a tenge lelozwe. 

Futi, umbuso wezulu u fana nomtengi o funa 
amaparele amahle. Se e fumene iparele eli 
nentengo enkulu, wa ya wa tengisa ngako 
konke a nako, wa li tenga. 

Futi, umbuso wezulu u fana neneta, ela po- 
nswa elwandhle, la buta izinhlobo zonke. Se 
li gcwele, ba li kupulela ogwini, ba hlala pa- 
nsi, ba butela ezinhle ezitsheni, ba labia ezimbi. 
Ko ba njalo ekupeleni kwezwe; izingelosi zi ya 
ku puma, zi kipe ababi kwabalungileyo, zi 
ba ponse eziko lomlilo; ko ba kona ukukala 
nokugedhla amazinyo/' 



E SOLWANDHLE LWA SEGALILE. 73 

uJesuwa ti kubo! '^Ni ku zwisile loku konke 

Ba ti kuye: ''Yebo, Nkosi/' 

Wa ti kubo, '^ Ngaloko lowo umbali o 
fundiselwe umbuso wezulu u fana nomni- 
nindhlu o veza okutsha nokudala emfuyweni 
yake.'' 

ISAHLUKO XVI. 

E SOLWANDHLE LWA SeGalILE. 

Kwa ti ngolunye usuku, uJesu e bona abantu 
abaningi be m haqa, wa tsho ukuba ku mu- 
kelwe ngapesheya. Wa ti kubafundi bake 
'^A si wele, si ye ngapesheya kolwandhle/ 
Se be mukise abantu, ba m tabata e semku- 
njini, kwa ku kona naye eminye imikunjana. 
Ekuhambeni kwabo wa lala. Kwa fika isi- 
pepo esikulu somoya, amaza a ponseka a 
ngena emkunjini, wa se wu gcwele, ba be sengo- 
zini. Kepa yena wa e ngasemva emkunjini, 
e lele esicamelweni; ba m vusa ba ti kuye, 
'^Mfundisi, a wu katalele ukuba si buba na?'' 
Wa ti kubo, '^Nesabelani, nina aba nokukolwa 
okuncinyane? " Kona wesuka wa kuza umoya 
nolwandhe, kwa ba kona ukutula okukulu. 
Wa ti kubo, '^Nesabelani kangaka na? a ni 
kolwa ngani na?'' Besaba nokwesaba; ba 
kuluma ba ti, '^Ubani lo, loku umoya nolwa- 
ndhle lu ya m lalela?'' 

Se e fikile ngapesheya, ezweni lamaGadara, 
eli bhekana neGaUle, wa hlangatshezwa abantu 
ababiU aba be namademone isikati eside, be 
ngembati ingubo, be nga blali endhlini, be 



74 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

hlala ematuneni. Omunye kubo kwa ku nge 
ko umuntu o namandhla okumbopa, na nga- 
makatanga. Wa be e botshiwe kaningi nge- 
zibopo na ngamakatanga^ amakatanga a be 
gqatshulwe uye, nezibopo za nqanyulwa; ku 
nge ko umuntu o namandhla okumtambisa. 
Ngesikati sonke, ebusuku na semini, wa e 
sematuneni na sezintabeni^ e kala, e zisika 
ngamatshe. Kepa e m bona uJesu e kude, wa 
gijima, wa kuleka kuye. Wa kala ngezwi 
elikulu, wa ti, "Ngi nandabani nawe, Jesu, 
Ndodana ka Nkulunkulu o pezu konke? Ngi 
ku fungisa uNkulunkulu, u nga ngi hlupi. U 
ze lapa ukusihlupa, si nga ka fiki isikati na?" 
Ngokuba wa ti kuye, '^Puma ku lomuntu, 
moya omubi.'' Wa m buza, wa ti, "Tbani 
igama lako?'^ Wa ti kuye, ''Ulegeona igama 
lami, ngokuba si baningi." Wa m ncenga ka- 
kulu, ukuba a nga ba mukisi ku lelozwe. 
Kwa ku kona lapo, nga sentabeni, umhlambi 
omkulu wezingulube, zi dhla. Amademone 
onke a m ncenga a ti, ^^Si fake ezingulubeni, 
si ngene kuzo/' uJesu wa wa vumela; omoya 
ababi ba puma, ba ngena ezingulubeni, umhla- 
mbi wa gijimela elwandhle nga sesiweni, (ku 
nga ti za zi izinkulungwane ezimbili) wa minza 
elwandhle. Aba be zalusa ba baleka, ba ya 
emzini, ba bika konke, na loko okwehlela aba 
namademone. Kona umuzi wonke wa puma 
ukumhlangabeza uJesu. Ba fika kuJesu, ba m 
bona o be kwelwe idemone, o be nelegeona, e 
hlezi, embete, e qonda; besaba. Aba be bonile 
ba ba tshela okwenziwe kuye owa be e kwelwe 
idemone; nokwezingulube. Ba qala ukumnce- 



E SOLWANDHLE LWA SEGALILE. 75 

n^a ukuba a muke ezweni la kubo. Se e 
ngenile enakunjini, lowo owa be e kwelwe ide- 
mone wa m nxusa iikuba a hambe naye. 
Kodwa ka m vumelanga; kepa wa ti kuye, 
^^Hamba u ye ekaya, kwaba kini, u ba tshele 
loku konke iNkosi e kwenzileyo kuwe, ya ku 
haukela/' Wemuka wa ya wa qala uku- 
shutnayela eDekapoli loko konke uJesu a be 
kwenzile kuye: ba mangala bonke. 

Kwa ti ekubuyeni kuka Jesu, abantu ba m 
amkela; ba be m bhekile bonke. 

Bheka, kwa fika umuntu, igama lake li ngu- 
Jairo, e induna yendhlu yokusonta, wa wa 
nga sezinyaweni zika Jesu, wa m nxusa ukuba 
eze a ngene endhlini yake : wa e nentombazana 
i yodwa, iminyaka yayo i nga ba ishumi na- 
mbili, i si za ku fa. Ekuhambeni kwake abantu 
ba m cindezela. 

Umfazi otile — owa be nesifo sokopa igazi 
iminyaka e ishumi nambili; wa hlutshwa 
kakulu izinyanga eziningi, wa zi kokela konke 
a nako e nga sizwa luto, kodwa kwa m qinisa 
kakulu, — se e zwile ngoJesu, weza ebantwini 
ngasemva, wa namata ingubo yake. Wa ti, 
'^Uma ngi namata izingubo zake nje, ngi za 
ku sinda.'' Kwa tsha masinyane ukopa kwegazi 
lake, wezwa ngomzimba ukuba u sindile ku 
lesosifo. uJesu se e zwile ukuba amandhla a 
pumile kuye, wa pendukela ebantwini, wa ti, 
^'Ubani o namate izingubo zami na?'^ Aba- 
fundi bake ba ti kuye, ^'U ya bona abantu 
be ku cindezela, u ti, Ngi patwe ubani na?'' 
Wa qalaza ukuba a bone o wenze loku. 
Umfazi esaba, e tutumela; e kwa^i okwenzekjle 



76 XJKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU, 

kuye, weza wa wa pambi kwake, wa m tshela 
iqiniso lonke. Wa ti kuye, ^'Mntanami, uku- 
kolwa kwako ku ku sindisile; hamba kahle, 
u sinde esifweni sako.'' 

E sa kuluma kwa fika abombusi wendhlu 
3''okusonta, ba ti^ ^'Intombazana yako i si 
file; u sa m katazelani uMfimdisi na?'' uJesu 
e sa li zwa lelizwi eli shunyayelwa, wa ti ku- 
mbusi wendhlu yokusonta, '^U ngesabi; kolwa 
kupela i ya ku sindiswa/' Wa t^uba ngene 
endhlini, a ka vumanga ukuba a ngene umuntu, 
kupela uPetro, noJohane, nojakobe, noyise 
nonina wentombazana. Ba kala bonke, ba yi li- 
lela; kepa yena wa ti, ^^Musan' ukukala; a yi 
file, i lele/' Ba m hleka, kepa wa ba kipa 
bonke, wa tabata uyise womntwana nonina, 
nabo aba be naye, wa ngena nabo lapa e lele 
kona umntwana. Wa bamba umntwana ngesa- 
ndhla, wa ti kuye, '^Talita kumi;'^ oku ukuti 
ukukumushelwa, ^^Ntombazana, ngi ti kuwe, 
vuka/' Ya vuka intombazana, y a hamba; ya 
yi neminyaka e ishumi nambili ngokuzalwa. 
Ba mangala nokumangala. Wa ba yalisisa 
ukuba ku ngaziwa umuntu; wa ti, ma yi piwe 
ukudhla. Kwezwakala leyondaba ku lelozwe 
lonke. 

uJesu e se suka lapo, wa landelwa izimpu- 
mpute ezimbili, za kala za ti, ^'Si haukele, 
Ndodana ka Davida/^ Se e ngene endhlini izi- 
mpumpute zeza kuye. uJesu wa ti kuzo, '^ Ni ya 
kolwa ukuba ngi nga kwenza loku na?'' Za 
ti kuye, '^ Yebo, Nkosi.^' Kona wa pata amehlo 
azo, wa ti, ^^A ku be kini njengokukolwa 
kwenu/' A ti amehlo azo a vuleka; uJesu 



UKUYALWA KWABAPOSTOLI. 77 

wa zi yalisisa, wa ti, '^Bhekani ku ngaziwa 
umuntu/' Kepa za puma, za m dumisa ku 
lelozwe lonke. 

Wemuka lapo, weza ezweni la kubo; aba- 
fundi bake ba m landela. Se ku fike isabata 
wa qala ukushumayela endhlini yokusonta; 
abaningi abezwayo ba mangala ba ti, ^'Ku 
velapi loku a nako na? ukuhlakanipa kuni a 
nikwe kona na? nemisebenzi emikulu engaka 
yenziwe izandhla zake? Lo a siye umbazi na? 
Unina ka bizwa ngokuti uMaria na? Nabafo 
wabo a sibo o Jakobe, nojose, noSimone, noJuda 
na? Nodade wabo a ba ko lapa bonke kitina 
na? Ku velapi loku konke a nako na?'' Ba 
cunuka ngaye. Kepa uJesu wa ti kubo, 
^^Umprofeti ka delwa, kupela ezweni la kubo, 
na sezihlotyeni zake, na sendhlini yake/' A 
ka ba nakwenza umsebenzi omkulu lapo, wa be- 
ka izandhla pezu kwabagulayo aba incozana 
wa ba pilisa, kupela. Wa mangala ngokunga- 
kolwa kwabo. 



ISAHLUKO XVII. 

Ukuyalwa Kwabapostoli. 

uJesu wa dabula imizi yonke nemizana, e 
fundisa ezindhlini zokusonta zabo, e qonde 
eJerusalema, e shumayela ivangeli lombuso, e 
ba pilisa abantu izifo zonke nokugula konke. 
E bona abantu, wa ba haukela, ngokuba ba be 
katele, be citekile, be njengezimvu ezi 
nge namalusi. Kona wa ti kubafundi bake, 
^'Ukuvuna ku kulu, kodwa zi incozana 



78 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

izisebenzi. Nxusani iNkosi yokuvuna, ukuba 
i tume izisebenzi zi ye ekuvuneni kwayo/^ 

Wa biza aba ishumi nambili, wa qala uku- 
batuma ngababili, wa ba nika amandhla okuba 
ba kipe omo3^a ababi, ba pilise izifo zonke 
nokugula konke. Laba aba ishumi nambili 
wa ba tuma uJesu, wa ba yala ngokuti, ^^Ni 
nga yi ngendhlela e ya kwabezizwe, ni nga 
ngeni emizini yamaSamaria. Kepa ni ye kuzo 
izimvu ezilahlekileyo zendhlu ka Israeli. Ni ti 
ni hamba ni be ni shuma3^ela^ ni ti, Umbuso 
wezulu u sondele. Ni pilise abagulayo, ni 
vuse abafileyo, ni hlanze amalepero, ni kipe 
amademone; namkeliswe ngesihle, yipani ngesi- 
hle. Ni nga pati igolide, nesiliva, netusi, 
emabandeni enu; ni nga pati isikwama 
sendhlela, nezingubo ezimbili, nezicatulo, no- 
do ndolo; ngoba isisebenzi si fanele ukudhla 
kwaso. Nxa ni ngena emzini na semuzaneni, 
buzani ukuba ubani ofaneleyo kuwo; ni hlale 
kona ni ze ni muke. Nxa ni ngena endhlini, 
ni yi bingelele. Uma indhlu i fanele, a ku be 
kuyo ukutula kwenu; kodwa uma i nga fanele, a 
ku buyele kini ukutula kwenu. Lowo o nga na- 
mkeli, e nga wezwa amazwi enu, ni ti ni sa puma 
ku leyondhlu, na ku lowomuzi, ni vutulele utuli 
Iwezinyawo zenu. Ngi qinisile ngi ti kini, Ku 
ya ku ba lula ezweni la seSodoma neGomora 
ngosuku lokwahlula, ku na kulowomuzi. 

Bhekani, ngi ya ni tuma ni njengezimvu 
pakati kwezimpisi; hlakanipani njengezinyoka, 
ni be mnene njengamajuba. Kepa xwayani 
abantu, ngokuba ba ya ku ni nikela empa- 
katini^ ba ni tshaye ezindhlini zabo zokusonta, 



UKUYALWA KWABAPOSTOLI. 79 

Ni ya ku yiswa kubabusi; na semakosini, nge- 
nxa yami, ku be ubufakazi kubona na kwa- 
bezizwe. Kepa uma be ni nikela, ni nga 
kataleli ukuba ni ya ku kuluma kanjani, nokuba 
ni ya ku tini; ngokuba ni ya ku piwa nga 
lesosikati eni ya ku ku tsho. Ka si nina eni 
kulumayo, kodwa uMoya ka Yihlo wenu o 
kuluma ngani. Ku ya ku ti umuntu a nikele 
umfo wabo ekufeni, uyise a nikele umntwana; 
abantwana ba ya ku vukela abazali babo, ba 
ba bulale. Ni ya ku zondwa abantu bonke 
ngegama lami; kodwa o qina ku ze ku be se- 
kupeleni, u ya ku sindiswa. Uma be ni 
zingela ku lowomuzi, ni bo balekela komunye. 
Ngi qinisile ngi ti kini, A ni yi ku qeda imizi 
ya kwa Israeli, i nga ka fiki iNdodana yesintu. 
Umfundi ka dhluli umfundisi; nenceku ka yi 
dhluli inkosi yayo. Ku m anele umfundi, uku- 
ba a be njengomfundisi wake, nenceku i be 
njengenkosi yayo. TJma be bizile umninindhlu 
ngokuti uBelzebule, kakulu abendhlu yake. 
Ma ni nga besabi, A ku ko okusitshekelweyo 
oku nga yi kwambulwa, nokusitekileyo oku 
nga yi kwaziwa. Loku engi ni tshela kona 
ebumnyameni, ni ku shumayele ekukanyeni; 
na loku eni ku zwayo endhlebeni, ni ku memeze 
pezu kwezindhlu. Ni ngesabi aba bulala umzi- 
mba, be nge bulale umpefumlo. Kodwa yesa- 
bani kakulu o nga bubisa umzimba nompe- 
fumlo egehena. A ku tengwa ini imiz^dlili 
emibili ngopeni na? A ku yi ku wa pansi 
namunye kuyo e ngazi uYihlo wenu. Ku 
baliwe nezinwele zonke 2amakanda enu. Ma 
ni ngesabi, ni ya yi dhlula imizwilili eminingi. 



80 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Lowo o ngi vuma pambi kwabantu, nami ngi 
ya ku m vuma pambi kuka Baba o sezulwini. 
Kepa o ngi pika pambi kwabantu, nami ngi ya 
ku m pika pambi kuka Baba o sezulwini. 

Ni nga zindhli ni ti, ngi ze kuleta ukutula 
emhlabeni; a ngi zanga kuleta ukutula, ngi ze 
kuleta inkemba. Ngi ze ukwahlukanisa umu- 
ntu noyise; indodakazi nonina, umalokazana no- 
ninazala. Izita zomuntu zo ba abendhlu 3^ake. 
O tanda uyise nonina kakulu ku nami, ka fanele 
mina; no tanda indodana nendodakazi kakulu 
ku nami, ka fanele mina. nga tabati isi- 
pambano sake, a ngi landele, ka fanele mina. 
O zuza ukupila kwake wo ku lahlekelwa; kepa 
o lahlekelwa ukupila kwake ngami, wo ku zuza. 
O wamkela nina wamkela mina, no wamkela 
mina wamkela o ngi timiileyo. O wamkela 
umprofeti ngegama lomprofeti, u ya ku zuza 
umvuzo womprofeti; no wamkela olungi- 
leyo ngegama lolungileyo, u ya ku zuza umvuzo 
wolungileyo. puzisa a be munye ku laba 
abancinyane isitsha samanzi abandayo sodwa 
ngegama lomfundi, ngi qinisile ngi ti kini, a 
ka yi ku lahlekelwa umvuzo wake.^^ 

Besuka ba ya ba dabula imizi ngemizi ba 
shumayela ivangeli, be ti, abantu ma ba pe- 
nduke. Ba kipa amademone amaningi, ba 
gcoba ngamafuta abaningi abagulayo, ba ba 
pilisa. Kwa ti, uJesu se e qedile uku3^ala 
abafundi bake aba ishumi nambili, wemuka 
lapo, wa ya ukufundisa nokushumayela emizini 
ya kubo. 



ISINKWA SOKUPILA. 8l 

ISAHLUKO XVIII. 

ISINKWA SOKUPILA. 

uHerodi inkosi wezwa konke okwenziwa uye, 
(la li diimile igama lake), wa katazeka ngoku- 
tshiwo abanye ukuti/^nJohane u vukile kwaba- 
fileyo/' Abanye ba ti, ''Kubonakele uElija;'' 
abanye ba ti, ^'Ku vukile omunye kubaprofeti 
bokuqala/' uHerodi wa ti, ^^ uJohane nga m 
nquma ikanda, kepa ubani lo engi zwa nga- 
ye loku na?'' Wa funa ukumbona. 

uJesu se e zwile, wesuka lapo ngomkumbi, wa 
ya endaweni ya sehlane e yedwa. Se be 
buyile abapostoli, ba m tshela konke aba be 
kwenzile. Abantu abaningi ba m landela, 
ngokuba be bone izibonakaliso zake a zenzayo 
kwabagulayo. Kwa ku seduze ipasika, umkosi 
wabaJuda. uJesu wenyukela entabeni, wa 
bona abantu abaningi, wa ba haukela, wa 
bamkela, wa shumayela kubo ngombuso ka 
Nkulunkulu, wa pilisa aba be dinga ukupiliswa. 
Se ku hlwile abafundi bake beza kuye, ba ti, 
"Ku sehlane ku lendawo, isikati se si dhlulile: 
ba mukise abantu, ba ye emizini, ba zitengele 
ukudhla.'^ uJesu wa ti kubo, "A ba dingi 
ukuhamba: ba peni nina, ba dhle.'^ 

uJesu wa bheka, wa bona abantu abaningi 
be za kuye, wa ti kuFilipu, "Si ya ku tengapi 
ukudhla, ba dhle laba na?'^ Wa tsho loku e 
m linga; yena wa e kwazi a za ku kwenza. 
uFilipu wa m pendula wa ti, "Izinkwa zodenario 
abamakulu mabili zi nge banele, ku be ilowo.a 
tabate incozana." Omunye kubafundi ba- 



82 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

ke, uAndrea^ umfo wabo ka Simone Petro, wa ti 
kuye, ^^ U kona lapa umfana o nezinkwa zebarle 
ezi isihlanu, nezinhlanzana ezimbili; kepa ku 
ini loku kwabaningi kangaka na?^' uJesu wa 
ti, ^^Zi leteni kimi. Ba hlaliseni ngezigaba, 
ngamashumi amahlanii/^ Kwa ku kona utshani 
obuningi ku leyondawo. Wa yala abantu 
ukuba ba cambalale otshanini. Abantu ba 
hlala pansi, ukuma kwabo ku nga izinku- 
lungwane ezi isihlanu. uJesu wa tabata izi- 
nkwa, wa bonga, wa zi nika abafundi, aba- 
fundi ba babela abahleziyo futi ngezinhlanzi 
njengo kutanda kwabo. Se be suti, wa ti kuba- 
fundi bake, ^^Butani imvutuluka eseleyo, ku nga 
citeki luto/^ Ba se be buta ba gcwalisa ama- 
qoma a ishumi nambili ngemvutuluka yezinkwa 
ezi isihlanu zebarle ezi sele kwabadhlileyo . Kona 
labobantu, se be bonile isibonakaliso a be se- 
nzile uJesu, ba ti, ^'Impela, lo u ngumprofeti 
ozayo emhlabeni/' 

uJesu e bona ukuba ba za ku m bamba, ba m 
enze inkosi, wa se e quba abafundi bake, ukuba 
ba ngene emkunjini, bandulele ukuya nga- 
pesheya nga seBetsaida, yena e sa mukisa 
abantu. 

Se e ba mukisile, wemuka wa ya entabeni 
ukuba a kuleke. Se ku hlwile kwa vuka 
ulwandhle ngomoya opepetayo, umkumbi wa 
u pakati kolwandhle, u tshaywa amaza, umoya 
wa be u pambene nabo. Wa ba bona be hlupe- 
ka ngokugwedhla, ngokuba umoya u pambene 
nabo. Ngomlindo wesine wobusuku weza ku- 
bo e hamba pezu kolwandhle, wa e ya ku ba 
dhlula. Abafundi be m bona e hamba pezu 




B. Plockhorst 

'nkosi^ ngi sindise!" mat. 14:30 



ISINKWA SOKUPILA. 83 

kolwandhle, betuka, ba ti, "Ku itongo''; ba 
kala ngokwesaba. Kepa uJesu wa se e kuluma 
nabo, wa ti, '' Yimani isibindi, imina, ni nge- 
sabi.'' uPetro wa pendula wa ti kuye, ^'Nkosi, 
uma ku nguwe, ngi bize, ngi ze kuwe pezu 
kwamanzi/' Wa ti, ''Woza/' uPetro wehla 
emkunjini, wa hamba pezu kwamanzi ukuya 
kuJesu. Kepa e bona umoya u namandhla, 
wesaba; se e qala ukutshona wa kala wa ti, 
" Nkosi, ngi sindise/' uJesu wa tshetsha welula 
isandhla, wa m bamba, wa ti kuye, ^'Wena o 
nokukolwa okucinyane, u ngabazelani na?'^ 
Wa kupukela kubo emkunjini; umoya wa tu- 
la: betuka, ba mangala nokumangala impela. 
Ba be nga qondile isimangaliso sesinkwa, ya yi 
nge nakuzwa inhliziyo yabo. 

Ba wela, beza ezweni la seGenesareta, ba 
sondela ogwini. Se be pumile emkunjini, ba 
m azi. Ba gijimela ezweni lonke la ngakona, 
ba qala ukutwala ngemibede abagulayo, ba 
ba 3asa lapo be mu zwa e kona. Lapa wa 
ngena kona, emizaneni, na semizini, na sema- 
zweni, ba beka abagulayo ezindhleleni, ba m 
ncenga ukuba ba pate umpeto nje wengubo; 
abampatayo ba sindiswa. 

Ngangomso abantu aba be mi ngapesheya 
kolwandhle be bona ku nge ko omunye umku- 
njana, kupela lowo aba ngena kuwo abafundi 
bake, nokuba uJesu e nga ngenanga emku- 
njini kanye nabafundi bake, kepa abafundi bake 
bemuka bodwa; (kodwa kwa fika imikunjana 
i vela eTiberia, ku seduze na lendawo lapa ba 
dhla kona isinkwa, iNkosi i bongile:) — abantu 



84 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

se be bonile e nge ko lapo, be nge ko nabafundi 
bake, ba ngena emkunjini nabo, beza eKa- 
pernaume, be funa uJesu. Ba m fumana 
ngapesheya kolwandhle, ba ti kuye, ^^Rabi, 
u fike nini lapa na?'' 

uJesu wa pendula, wa ti, '^Ngi qinisile, ngi 
qinisile, ngi ti kini, A ni ngi funi ngokuba 
na bona izibonakaliso, ni ngi funa ngokuba 
na dhla izinkwa nesuta. Kepa ni nga sebenzeli 
ukudhla okudhlula} o, sebenzelani ukudhla oku- 
miyo, ku be ukupila okupakade, e ya ku ni 
nika kona iNdodana yesintu; ngokuba uYise 
uNkulunkulu u bekile upau kuyo/' 

Ba ti knye, '^Si ngenze rjani, si ze si sebenze 
imisebenzi ka Nkulunkulu na?'^ 

uJesu wa pendula, wa ti kubo, "Ilowo umse- 
benzi ka Nkulunkulu, ukuba ni kolwe uye a m 
tumileyo/' 

Ba ti kuye, ^^Wenza isibonakaliso sini, si 
bone, si kolwe uwe na? u sebenzani na? Obaba 
betu ba dhla imana ehlane njengokulotshiweyo 
ukuti, Wa ba nika ukuba ba dhle isinkwa 
esi vela ezulwini/' 

uJesu wa ti kubo, ''Ngi qinisile, ngi qinisile, 
ngi ti kini, kwa ku nge siye uMosi owa ni 
nika isinkwa esi vela ezulwini; kodwa uBa- 
ba u ni nika sinkwa esi vela ezulwini uqobo 
Iwaso. Isinkwa s ka Nkulunkulu si uyena 
owehla ezulwini, o li nika izwe ukupila/' 

Ba se be ti kuye, "Nkosi, si pe lesisinkwa 
ngesikatisonke.'^ 

uJesu wa ti kubo, '^Yimina ngi isinkwa 
sokupila; ozayo kimi ka yi ku lamba, nokolwa 
imi ka yi koma. Kodwa nga ti kini, Ni ngi 



ISINKWA SOKUPILA. 85 

bonile, a ni kolwanga. Konke a ngi nika kona 
uBaba, ko za kimi; nozayo kimi a ngi sa yi 
ku m lahla. A ngehlanga ezulwini ukuba 
ngenze intando yami, ngehle ukuba ngenze 
intando yongitumileyo. Loku ku intando ka 
Baba o ngi tumileyo, ukuba konke a ngi nike 
kona ngi nga lahlekelwa uto kuko, kepa ngi 
ze ngi ku vuse ngomhla wokupela. Loku ku 
intando yongitumileyo, ukuba lowo o bona 
iNdodana, e kolwa iyo, a be nokupila okupa- 
kade, ngo m vusa ngomhla wokupela. '^ 

Kona abaJuda ba konona ngaye, ngokuba 
wa ti, '^Mina ngi isinkwa e sehla ezulwini.'' 
Ba ti, ''Lo a siye uJesu indodana ka Josef a, 
uyise nonina esi baziyo na? u tsho kanjani po 
ukuti, Ngehlile ezulwini na?'' 

uJesu wa pendula, wa ti kubo, ^^Ni nga 
kononi pakati kwenu. A ku ko muntu o nge- 
za kimi, uma uBaba o ngi tumileyo e nga m 
donsi: ngi ze ngi m vuse ngomhla wokupela. 
Ku lotshiwe kubaprofeti ukuti, Ba ya ku 
fundiswa uNkulunkulu bonke. Lowo o zwi- 
le ngoBaba, wa funda, u yeza kimi A ngi 
tsho uBaba u bonwe umuntu, kupela o ve- 
la kuNkulunkulu, lo u m bonile uBaba. Ngi 
qinisile, ngi qinisile, ngi ti kini, kolwa imi 
u nokupila okupakade. Yimina leso sinkwa 
sokupila. Oyihlo ba dhla imana ehlane, se 
ba fa. Lesi si isinkwa esehla ezulwini, ukuba 
umuntu a si dhle, a nga fi. Ngi isinkwa so- 
kupila e sehla ezulwini: uma umuntu e dhla 
lesisinkwa, u ya ku pila ku ze ku be pakade. 
Isinkwa engi za ku si nika, si inyama yami, 
engi ya ku yi nika i be ukupila kwezwe.'' 



86 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Ba pikisana abaJuda, be ti, '^Lo a nga si 
nika kanjani inyama yake, si yi dhle na?'' 

uJesu wa ti kubo, '^Ngi qinisile, ngi qinisile, 
ngi ti kini, Uma ni nga yi dhli inyama yeNdoda- 
na yesintu, ni puze igazi layo, a ni nakupila 
kimi. Lowo o dhla inyama yami nopuza igazi 
lami, u nokupila okupakade; ngi ya ku m vusa 
ngomhla wokupela. Inyama yami i ngukudhla 
isibili, negazi lami li ngnknpuza isibili. Lowo 
o dhla inyama yami nopuza igazi lami, u hlala 
kimi, nami ngi hlala kuye. Njengoba nBaba 
opilayo u ngi tumile, nami ngi pila ngoBaba, 
ku njalo naye o ngi dhlayo, u ya ku pila ngami. 
Yiso lesisinkwa esehla ezulwini; a ku njengo- 
yihlo ba dhla imana, se ba fa; o si dhlayo 
lesisinkwa wo pila ku ze ku be pakade/' 

Wa tsho loku endhlini yokusonta e fundisa 
eKapernaume. Abaningi kubafundi bake be- 
zwa ba ti, "Lelizwi li lukuni; ubani o nga li 
zwayo na?'' Kepa uJesu, e zazela ukuba 
abafundi bake ba konona nga loku, wa ti kubo, 
^'Ku ya ni cunula loku na? Ni ya ku tini, 
nxa ni bona iNdodana yesintu yenyukela lapa 
ya yi kona mandulo na? Umcya u ya pilisa; 
inyama a yi sizi luto ; amazwi engi wa kuluma 
kini, a ngumoya, a ngukupila. Kepa ba kona 
abanye kinina abangakolwayo." uJesu wazi 
na sekuqaleni ukuba obani abangakolwayo, 
nokuba ubani o za ku m nikela. Wa ti, ^*Nga 
loku ngi tshilo kini ukuti, Ku ngeze kimi 
umuntu, uma e nga ku piwa uBaba.'^ 

Kona abaningi kubafundi bake ba buyela 
emva, a ba be be sa hamba naye. uJesu wa 
ti kwaba ishumi nambili, ^'Nani ni tan da 



IZINHLOLI EZI VELA EJERUSALEMA. 87 

Tikumuka na?'' uSimone Petro wa m pendula 
wa ti, ^'Nkosi, si ya ku ya kubani na? amazwi 
okupila okupakade a kuwe. Si ya kolwa, 
si yazi, wena u nguKristu, iNdodana ka 
Nkulunkulu opilayo/' uJesu wa ba pendula 
wa ti, ^^A ngi ni ketanga nina aba ishumi 
nambili na? kepa omunye kini u nguSatani/' 
Wa tsho ngoJuda ulskariote ka Simone, ngo- 
kuba e be nguye o be za ku m nikela, e ngo- 
munye kwaba ishumi nambili. 

ISAHLUKO XIX. 

IziNHLOLi Ezi Vela eJerusalema. 

Kwa butana kuye abaFarisi nabanye kubaba- 
li aba vela eJerusalema. Se be bonile abanye 
kubafundi bake be dhla ukudhla ngezandhla 
ezibi oku ukuti ezi nga hlanjwanga, ba sola. 
AbaFarisi nabaJuda bonke a ba dhli be nga hla- 
mbisisile izandhla, ba bambe imvelo yabadala. 
Nxa be vela endaweni yokubutana, a ba dhli, 
be nga ka hlambi. Ku kona nezinye izinto 
eziningi aba zi fundileyo, ba zi bamba, uku- 
hlanza izindebe, nezimbiza, nezitsha zetusi, ne- 
mibede. 

Kona abaFarisi nababali ba m buza be ti, 
'^Abafundi bako a ba hambi ngani ngemvelo 
yabadala, kepa ba dhla ukudhla ngezandhla 
ezi nga hlanjwanga? ^^ 

Wa pendula wa ti kubo, ^^ulsaya wa pro- 
feta kahle ngani, nina bazenzisi, njengoku- 
lotshiweyo ukuti, Lababantu ba ya ngi dumisa 
ngezindebe, kepa inhliziyo yabo i kude nami. 



88 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Ba ngi konza ngeze, be fundisa izifundiso ezi 
imiyalo yabantu. Ni yeka umyalo ka Nku- 
lunkulu, ni bamba imvelo yabantu, ukuhlanza 
izimbiza nezindebe, nezinye izinto eziningi 
ezinjalo ni ya zenza/' Wa pendula wa ti kubo, 
^^Po, nina ni weqelani umyalo ka Nkulunkulu, 
ngemvelo yenu na? Loku uNkulunkulu wa yala 
ukuti, Dumisa uyihlo nonyoko ; nokuti, tuka 
uyise nonina, a ka fe nokufa. Kodwa nina 
ni ti; ti kuyise nonina ukuti, Ku umnikelo 
loku engi ku siza ngako, a nga bi e sa m du- 
misa uyise nonina. Ni nga be ni sa m vu- 
mela ukuba enzele uyise nonina uto, nenze izwi 
lika Nkulunkulu li be ize ngemvelo yenu, eni yi 
fundisileyo; nezinye izinto eziningi ezinjalo 
ni ya zenza/' 

Wa biza abantu bonke, wa ti kubo, '^Ngi 
laleleni nonke ni zwisise : a ku ko into e nga- 
pandhle komuntu, e ngena kuye, e nga m 
ngcolisa; kepa okupuma kuye, ku kona oku 
m ngcolisayo umuntu. Uma e kona o nezi- 
ndhlebe zokuzwa, ma kezwe/' 

Se e ngenile endhlini, e vela kubantu, aba- 
fundi bake ba m buza nga lomfanekiso, ba ti 
kuye, ^^U yazi ukuba abaFarisi ba cunukile 
be zwa lelizwi na?'' 

Wa pendula wa ti, ^^Imiti yonke e nga 
tshalwanga uBaba o sezulwini, i ya ku sityulwa. 
Ba yekeni; ba izimpumpute ezi hola izimpu- 
mpute; uma impumpute i hola impumpute, zi 
ya ku wela emgodini zombili/' 

uPetro wa pendula wa ti kuye, '^Si casisele 
lomfanekiso/' 



IZINHLOLI EZI VELA E JERUSALEM A. 89 

Wati kubo, ^^Nani ni se ngabangaqondiyo 
na? A ni boni ini ukuba konke oku ngapa- 
ndhle ku ngena kumuntu, ku nge m ngcolise; 
ngokuba ku nga ngeni enhliziyweni, ku ngena 
esiswini, ku pumele ngapandhle, ku hlanzwe 
ukudhla konke/' 

Wa ti, "Oku puma kumuntu iloku oku m 
ngcolisa umuntu. Ku puma ngapakati enhli- 
ziyweni yabantu izizindhlo ezimbi, nokupinga, 
nokuhlobonga, nokubulala, ukweba, ukufisa, 
ukwona, ukukohlisa, ukukanuka, iso elibi, 
inhlamba, ukuzidhla, ubuula. Lezizinto zonke 
ezimbi zi vela ngapakati, zi ngcolise umuntu; 
kodwa ukudhla ngezandhla ezi nga hlanziwe 
a ku m ngcolisi umuntu.'' 

Wesuka lapo, wa ya ezweni la seTire ne- 
Sidone. Wa ngena endhlini^ e nga tandi 
ukwaziwa umuntu; kodwa wa be e nge fihla- 
kale. Umfazi otile wa seKanani, o ntombazana 
yake i nomoya omubi, e zwile ngaye, weza e 
vela ku lelozwe, wa wa ezinyaweni zake, wa m 
kalela, wa ti, "Ngi haukele Nkosi, Ndodana 
ka Davida; intombazana yami i kwelwe kakulu 
idemone." Kodwa ka m pendulanga ngazwi. 
Lomfazi wa e ngumGreki, umSirofenike ngo- 
kuzalwa. Kweza abafundi bake, ba m ncenga, 
ba ti, "M mukise, u ya kala emva kwetu." Wa 
pendula wa ti, "Ngi tunyelwe ezimvwini ezila- 
hlekileyo zendhlu ka Israeli kupela.'' Weza wa 
kuleka kuye, e ti, "Nkosi, ngi size." Kepa 
uJesu wa ti kuye, "Ma ke ku sute abantwana 
kuqala; a ku kuhle ku tatshatwe ukudhla 
kwabantwana ku pons we ezinjeni." Wa pe- 



90 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

ndula wa ti kuye, ^^Yebo, Nkosi, kepa izinja zi 
ya dhla imvutuluka yabantwana pansi kwesi- 
tebe/' Wa ti kuye, ^^0 mame, ku kulu uku- 
kolwa kwako; a ku be kuwe njengokutanda 
kwako. Nga lokukutsho, hambake; idemone 
li pumile entombazaneni yako/' Intombazana 
yake ya sindiswa nga lesosikati. Se e fikile 
endhlini yake, wa fumana idemone li pumile, 
intombazana i lele embedeni. 

Wa buya wemuka ezweni la seTire neSidone, 
weza nga selwandhle Iwa seGalile, e dabula 
ezweni la seDekapoli, wenyukela entabeni^ wa 
hlala pansi kona. Ba zisa kuye isitulu esi 
namalimi; ba m ncenga ukuba a beke isandhla 
pezu kwaso. Wa si tabata wa si sitelisa eba- 
ntwini, wa faka iminwe yake ezindhlebeni za- 
so, wa fela amate wa pata ulimi Iwaso; wa 
bheka ezulwini, wa bubula, wa ti kuso, ^'Efata/' 
oku ukuti, '^ Vuleka/^ Za se zi vuleka izindhle- 
be zaso, umtambo wolimi Iwaso wa tukuluka, 
sa kuluma, si pumesela. 

Kwa fika kuye abantu abaningi, be za 
nezinyonga, nezimpumpute nezimungulu, nezili- 
ma, nabanye abaningi, ba ba beka nga sezi- 
nyaweni zika Jesu; wa ba sindisa. Ba mangala 
abantu, be bona izimungulu zi kuluma, izilima 
zi sindile, izinyonga zi hamba, izimpumpute zi 
bona. Ba bonga uNkulunkulu ka Israeli. 
Wa ba yala ba nga tsheli umuntu; kodwa 
ba shumayela kakulu ku nako, aba yala ngako. 
Ba mangala nokumangala, be ti, '^U kwenzile 
konke kahle; wenze iz^tulu zi zwe, nezimungulu 
zi kulume. '! 



IZINHLOLI EZI VELA EJERUSALEMA. 91 

Nga leyomihla abantu be baningi be nge 
nakudhla, uJesu wa biza abafundi bake, wa 
ti kubo, "Ngi ya ba haukela abantu, se ku 
izinsuku ezintatu be hlezi nami be nge naku- 
dhla; uma ngi ba mukisela emakaya abo, be 
lambile, ba ya ku katala endhleleni, loku 
abanye ba vela kude/^ Abafundi bake ba m 
pendula ba ti, ^^Umuntu a nga. tolapi lapa 
ehlane ukudhla kokusutisa laba na?'^ uJesu 
wa ba buza wa ti, ^^Ni nezinkwa zi ngap" na?'' 
Ba ti, '^Ta is'kombisa/^ Wa tshela abantu 
ukuba ba hlale pansi; wa tabata izinkwa ezi 
isikombisa, wa bonga, wa zi hlepula, wa nika 
abafundi bake, ukuba ba babele; ba babela 
abantu. Ba be nezinhlanzana ezi incozana; 
wa bonga, wa tsho ukuba ba babele nazo. 
Ba dhla, besuta; ba buta imvutuluka eseleyo 
amaqoma a isikombisa. Aba be dhlile ba be 
nga ti amadoda a izinkulungwane ezine nga- 
pandhle kwesifazana nabantwana. Se e mu- 
kise abantu, wa ngena emkunjini, weza ezweni 
la seMagdala. 

AbaFarisi nabaSadusi beza ba m linga, ba cela 
kuye ukuba a ba bonise isibonakaliso sa sezu- 
Iwini. Wa pendula wa ti kubo, ^^Kushilwa, 
ni ti, Li ya ku sa, ngokuba li bejile izulu. 
Kusasa ni ti, Li za ku na namhla, ngokuba li 
bejile izulu, li fipele. Bazenzisi, ni yazi uku- 
qikelela ukuma kwezulu; ni nge qikelele izi- 
bonakaliso zezikati na?'' Wa bubula kakulu 
ngomoya wake, wa ti, ^^Lesisizukulwane esibi 
nesipingayo si funelani isibonakaliso na? Ngi 
qinisile ngi ti kini, Lesisizukulwane a si yi ku 



92 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

nikwa isibonakaliso, kupela isibonakaliso sika 
Jona umprofeti/' Wa ba shiya, wa buy a wa 
ngena emkunjini, wemuka wa ya ngapesheya. 
Abafundi bake ba wela, be kohliwe uku- 
pata -sinkwa, be nge nazinkwa emkunjini, si 
sinye kupela. uJesu wa ti kubo, ^'Bhekani, 
ni xwaye imvubelo yabaFarisi nabaSadusi, 
nemvubelo ka Herodi/' Ba zindhlisana ba ti, 
'^U tsho ngokuba si nga patanga ukudhla/' 
uJesu e kwazi, wa ti kubo, '^Nina aba noku- 
kolwa okuncinyane, ni zindhlisanelani ni ti, 
ku ngokuba ni nga patanga ukudhla na? Ni 
namehlo, a ni boni na? ni nezindhlebe, a ni 
zwa na? a ni kumbuli na? Umsukwana ngi 
hlepula izinkwa ezi isihlanu, nga babela aba 
izinkulungwane ezi isihlanu, na buta amaqoma 
mangapi e gcwele imvutuluka na?'' Ba ti 
kuye, ^^Ishumi nambili/' '^Nomsukwana ngi 
hlepula ezi isikombisa, nga babela aba izinku- 
lungwane ezine, na buta amaqoma mangapi e 
gcwele. imvutuluka na?'' Ba ti ^^Isikombisa." 
Wa ti kubo, ^^Ini ni nga qondi ukuba be ngi 
nga kulumi kini ngesinkwa, loku ngi ti, xwayani 
imvubelo yabaFarisi nabaSadusi?" Kona ba 
qonda ukuba ka tshongo ukuti ma ba xwaye 
imvubelo yesinkwa, kodwa ukufundisa kwaba- 
Farisi nabaSadusi. 

Wa fika eBetsaida, ba leta kuye umuntu o 
impumpute, ba m ncenga ukuba a m namate. 
Wa yi pata impumpute ngesandhla, wa yi holela 
ngapandhle komuzi; w^a fela amate emehlwe- 
ni ayo, wa beka izandhla pezu kwayo, wa yi 
buza ukuba i bona luto na? Wa bheka, wa ti, 



TJJESU U PROFETA UKUHLUPEKA KWAKE. 93 

^^Ngi bona abantu be hamba ku nga ti imiti/' 
Wa buy a wa beka izandhla pezu kwamehlo ayo, 
wa yi bhekisa: ya sindiswa, ya ba bonisisa 
bonke. Wa yi tumela endhlini yayo e ti, ^^U 
nga ngeni emzini, u nga tsheli umuntu emzini.'^ 

uJesu se e fikile ezweni la seKesaria kwa- 
Filipu, wa buza abafundi bake ngokuti, '^Aba- 
ntu ba ti ngi ngubani na?'' Ba pendula ba ti, 
^'uJohane umbapatizi; abanye ba ti, uElija; 
abanye ba ti, Omunye kubaprofeti/' Wa ti 
kubo, ^^Kodwa nina ni ti ngi ngubani na?^' 
uSimone Petro wa pendula wa ti, ^^Weiia u 
nguKristu, iNdodana ka Nkulunkulu opilayo/' 
uJesu wa pendula wa ti kuye, ^^ U busisiwe wena, 
Simone ka Jona, ngokuba ku nga bonakalisiwe 
kuwe inyama negazi, kodwa uBaba o sezu- 
Iwini. Ngi ti kuwe, U nguPetro; ngi ya ku 
laka ibandhla lami pezu kwa lelidwala; ama- 
sango ehaidese a ka yi ku lahlula. Ngi ya 
ku ku nika izihlutulelo zombuso wezulu; loko 
okubopayo emhlabeni, ku ya ku botshwa na 
sezulwini; na loko okukululayo emhlabeni, ku 
ya ku kululwa na sezulwini/' 

Lapo wa ba yala abafundi bake ukuba ba 
nga tsheli umuntu ukuti, uyena uKristu. 



ISAHLUKO XX. 
xjJesu U Profeta Ukuhlupeka Kwake. 

Kona uJesu wa qala ukubonisa abafundi bake 
ukuba u melwe ukuya eJerusalema, a hlutshwe 
kakulu amalunga, nabapristi abakulu, nababali, 



94 UKUHAMBA NUKUFUNDISA KUKA JESU. 

a bulawe, a vuke ngosuku Iwesitatu. Wa tsHo 
lelizwi e pumesela. 

Kona uPetro wa qala ukumkuza, wa ti, 
''Musa, Nkosi, ma ku nga bi njalo kuwe/' Wa 
penduka wa ti kuPetro, "Suka, Satani, u isi- 
kubekiso kimi, a wu zindhli okuka Nkulunkulu, 
u zindhla okwabantu/^ Wa biza abantu naba- 
fundi bake wa ti kubo, ^^0 tanda ukungilandela, 
a ka zidele a tabate isipambano sake, a ngi 
landele. Ngokuba o tanda ukusindisa uku- 
pila kwake, wo ku lahlekelwa; kodwa o lahle- 
kelwa ukupila kwake ngenxa yami, neyevangeli, 
wo ku sindisa. Ku ya ku m sizani umu- 
ntu, uma e zuza izwe lonke^ a lahlekelwe umpe- 
fumlo wake na? Umuntu a nga hlenga ngani 
umpefumlo wake na? Lowo o nezinhloni nga- 
mi, na ngamazwi ami ku lesisizukulwane esi- 
pingayo nesonayo, iNdodana yesintu i ya ku 
ba nezinhloni ngaye lapo i za ngobukosi buka 
Yise kanye nezingelosi ezingcwele. iNdodana 
yesintu i ya ku za ngobukosi buka Yise kanye 
nezingelosi zake, kona i ya ku vuza ilowo nge- 
misebenzi yake. Ngi qinisile ngi ti kin', Ba 
kona abanye abemiyo lapa, aba nga yi ku zwa 
ukufa, ba ze ba bone iNdodana yesintu i za 
embusweni way o / ^ 

Emva kwezinsuku ezi isitupa, uJesu wa 
tabata uPetro, noJakobe, noJohane, wa ba 
kupulela entabeni ende be bodwa, wa ya uku- 
kuleka. Kwa ti ekukulekeni kwake, isimo 
sobuso bake sa penduka, wa penduka esinye 
isimo pambi kwabo. Izingubo zake za kazi- 
mula, za ba mhlope kakulu njengongqoqwane; 



UJESU U PROFETA UKUHLUPEKA KWAKE. 95 

ku nge ko emhlabeni umhlanzi o nga zenza zi be 
mhlope kanjeya. Kwa bonakala kubo uElija 
noMosi, ba be kuluma noJesu, owa bonakala 
ngokukazimula, be kuluma ngokumuka kwake, 
a be za ku ku feza eJerusalema. Kodwa 
uPetro naba be naye ba sindwa ubutongo; se 
be vukile, ba bona ukukazimula kwake, nama- 
doda amabili e mi naye. uPetro wa pendula 
wa ti kuJesu,. ^^Mfundisi, kuhle ukuba si be 
lapa: a sake amadokodo amatatu; elinye li 
be elako, nelinye li be elika Mosi, nelinye li be 
elika Elija/^ Wa e ngazi a nga ku tshoyo; 
ngokuba besaba kakulu. 

E sa kuluma, bheka, ifu elikazimulayo la ba 
sitibeza; izwi la vela efwini la ti, '^Lo u iNdo- 
dana yami etandiweyo, engi kolwa iyo; yi 
zweni.^' Abafundi bezwa, ba wa ngobuso, be- 
saba kakulu. Kepa uJesu weza wa ba pata, 
wa ti, '^Sukani ni me, ni ngesabi.^' Ba bheka, 
kepa a ba bonanga muntu, kupela uJesu 
yedwa e nabo. 

Be sehla entabeni, wa ba yala ukuba ba 
nga tsheli muntu izinto aba zi bonileyo, i ze i 
vuke kwabafileyo iNdodana yesintu. Ba zi- 
gcinela lelizwi ba buzisana ukuba ku tini uku- 
vuka kwabafileyo. Ba m buza ba ti, ^^Aba- 
bali ba tsholoni ukuti, Ko ze ku fike uElija 
kuqala na?'' Wa pendula wa ti kubo, "uElija 
u yeza kuqala impela, a hlele konke; ku lotshi- 
we kanjani ngeNdodana yesintu ukuti, i ya 
ku hlupeka kakulu, i del we? Kepa ngi ti 
kini, uElija se wa fika, ba be nga m azi; benza 
kuye aba ku tandayo, njengokulotshiweyo 
ngaye. Njalo iNdodana yesintu i ya ku 



96 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

hlutshwa ibo/' Kona abafundi bezwa ukuba 
wa kuluma kubo ngoJohane umbapatizi. Ba 
tula, a ba tshelanga umuntu nga leyomihla uto, 
aba be lu bonile. 

Kwa ti ngangomso, se behlile entabeni, 
abantu abaningi ba m hlangabeza. Wa fika 
kubafundi, wa bona abantu abaningi be nabo, 
nababali be buzana nabo. Se be m bonile ba 
mangala kakulu abantu bonke, beza ngokugi- 
jima, ba m bingelela. Wa ba buza ababali 
e ti, ^^Ni buzana nabo ngani na?'' 

Bheka umuntu esixukwini wa guqa ngama- 
dolo kuye, wa memeza wa ti, ^^Mfundisi, ngi 
ya kuleka kuwe, bheka indodana yami, loku 
i yodwa yami, i nesitutwane, i hlupeka kakulu. 
Umoya u ya yi bamba. Lapa u yi bamba 
kona u ya y'apula, i kale masinyane; i kihlize 
amagwebu, i gedhle amazinyo, i zace; ngi 
tshilo kubafundi bako ukuba ba m kipe; ba- 
hluleka/^ uJesu wa pendula wa ti kuye, '^Au, 
sizukulwane esingakolwayo, ngo ba nani ku ze 
ku be nini na? ko ze ku be nini ngi ni bekezelela 
na? M leteni kimi/' Ba m zisa kuye; e se 
m bona umoya wa m hlukumeza, wa puma 
kuye; wa wa pansi, wa bukuzeka, e kihliza 
amagwebu. Wa buza kuyise wa ti, ^^Isikati 
se si ngakanani iloku kwa m fikela na?'' Wa 
ti, ^' Iloku wa be se umntwana. U m ponsile 
kaningi emlilweni, na semanzini ukuba u m 
bubise; kodwa uma ku kona o nga kwe- 
nzayo, si haukele, u si size/' uJesu wa ti kuye, 
'^Uma u kolwa, konke ku ngenzeka kokolwayo." 
Wa se e kala uyise womntwana ngezinyembezi; 



UJESU U PROFETA UKUHLUPEKA KWAKE. 97 

wa ti, '^Nkosi, ngi ya kolwa, siza ukungakolwa 
kwami/' 

uJesu e bona abantu be gijima, be butana, 
wa kuza umoya omubi, wa ti kuye, ^^Wena 
moya o isimungulu nesitulu, ngi ya ku yala, 
puma kuye^ u nga be u sa buya u ngene 
kuye/' Wa kala wa m hlukumeza kakulu, 
wa puma kuye, wa ba njengofileyo, ba ti aba- 
ningi, ^^Seefile/' Kodwa uJesu wa m bamba 
ngesandhla, wa m vusa, wesuka wema. 

Se e fikile endhlini, abafundi bake ba m 
buza, be bodwa, be ti, ^^Tina be si nge m 
kipe ngani na?^' uJesu wa ti kubo, ^Ku 
ngokungakolwa kwenu. Ngi qinisile ngi ti ki- 
ni, Uma ni nenkolo e ngangenhlamvu yesinapi, 
ni nga ti ku lentaba, Suka lapa, u ye lapaya, 
i suke; ku nga bi ko into e nahlulayo. Kepa 
loluhlobo lu puma ngokukuleka, na ngo- 
kuzila ukudhla kupela/' 

Ba mangala bonke ngobukulu buka Nku- 
lunkulu. 

Bemuka lapo, ba dabula eGalile; wa e nga 
tandi ukuba kwaziwe umuntu. Be sa hlezi 
eGalile, uJesu wa ti kubo, iNdodana yesintu 
i ya ku nikelwa ezandhleni zabantu. Ba ya 
ku yi bulala, na ngosuku lobutatu i ya ku 
vuka. Ba dabuka kakulu. Kodwa a bezwi- 
sanga lokukutsho, besaba ukumbuza. 



98 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU, 

ISAHLUKO XXI. 

IZINSHUMAYELO eKaPERNAUME. 

Se be fike eKapernaume, abamkela imali 
beza kuPetro, ba ti kuye, '^Umfundisi wenu 
a ka teli imali na?'' Wa ti, ^'Yebo/' E se 
ngene endhlini, uJesu wa m andulela wa ti, 
'^U tini, wena Simone? Amakosi omhlaba a 
tabata kobani isiteliso nenkokelo na? ku- 
bantwana bawo, nokuba kubafo na?'' uPetro 
wa ti kuye, ^^ Kubafo/' uJesu wa ti kuye, 
'^Ngako abantwana ba kululekile. Kodwa 
ukuba si nga ba cunuli, yiya elwandhle u 
ponse udubo, u bambe inhlanzi e puma kuqala; 
se wu yi kamisile umlomo, u ya ku tola imali; 
u yi tabate, u ba nike i be okwami nokwako.'' 

Kwa vela ukupikisana pakati kwabo ukuba 
omkulu ubani kubona. uJesu se e bonile uku- 
zindhla kwezinhliziyo zabo, wa ba buza wa 
ti, ^^Be ni pikisana ngantoni endhleleni na?" 
Kodwa ba tula. 

Wa hlala pansi, wa ba biza aba ishumi 
nambili, wa ti kubo, ^^Uma umuntu e tanda 
ukuba owokuqala, ma be owokupela kubo 
bonke, nenceku yabo bonke." Wa tabata 
umntwana, wa m misa pakati kwabo wa m 
gona, wa ti kubo, '^Owamkela a be munye 
kubantwana abanje ngegama lami, wamkela 
mina; naye o wamkela mina, a kamkeli mina, 
wamkela ongitumileyo. Ngi qinisile ngi ti kini, 
Uma ni nga penduki, ni be njengabantwana, 
ni nge ngene embusweni wezulu, Lowo o zito- 



IZINSHUMAYELO EKAPERNAUME. 99 

ba njenga lomntwana, uyena omkulu embu- 
sweni wezulu/' 

uJohane wa m pendula wa ti, ''Mfundisi, sa 
bona umuntu e kipa amademone ngegama lako, 
e nga si landeli; sa m nqabela ngokuba e nga 
si landeli/' Kodwa uJesu wa ti, ^^Ni nga m 
nqabeli; a ku ko umuntu owenza umsebenzi 
omku'u ngegama lami, o nga suka masinya, a 
kulume kabi ngami. Lowo o ngalani nati, u 
mi nati.'' 

Wa ti kubafundi bake, ^^A ku ngenzeke ku 
ngezi izikubekiso, kodwa nako kweziza ngaye. 
O ni puzisa isitsha samanzi ngegama lami, ngo- 
kuba ni ngabaka Kristu, ngi qinisile ngi ti kini, 
a ka yi ku lahlekelwa umvuzo wake. Kodwa o 
kubekisa omunye ku laba abancinyane aba 
kolwa imi, ku m lungele yena ukuba itshe 
lokusila li botshelwe entanyeni yake, a ponswe 
elwandhle. Uma isandhla sako si ku kube- 
kisa, si nqume; kuhle kuwe ukungena eku- 
pileni, u limele, ku nokuba u nezandhla ezimbili, 
u ye egehena, emlilweni ongacimekiyo ; lapo 
impetu yabo i nga fi, nomlilo u nga cimi. 
Noma unyawo Iwako lu ku kubekisa, lu nqume; 
kuhle kuwe ukungena ekupileni, u isilima, ku 
nokuba u nezinyawo ezimbili, u ponswe ege- 
hena, emlilweni ongacimekiyo; lapo impetu 
yabo i nga fi, nomlilo u nga cimi. Noma iso 
lako li ku kubekisa, li kipe; kuhle kuwe 
ukungena embusweni ka Nkulunkulu, u neso 
li linye, ku nokuba u namehlo amabili, u ponswe 
egehena lomlilo; lapo impetu yabo i nga fi, 
nomlilo u nga cimi. Bonke ba ya ku zwaka- 
liswa ngomlilo, neminikelo yonke i ya ku 



100 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU, 

zwakaliswa ngosaoti. Usaoti u lungile, kepa 
uma usaoti e dumele, ni ya ku m yolisa ngani 
na? Ma ni be nosaoti pakati kwenu, ni hla- 
lisane kahle. Bhekani ukuba ni nga deleli 
namunye ku laba abancinyane; ngi ti kini, 
izingelos zabo ezulwini zi bheka njalo ubuso 
buka Baba o sezulwini. iNdodana yesintu i 
ze ku sindisa okulahlekileyo. 

Ni tini na? Uma umuntu e nezimvu ezi 
ikulu, kweduke enye kuzo, a ka zi shiyi ini 
ezi mashumi a isishiyagalolunye nesishiyagalo- 
lunye a ye ezintabeni a yi fune eyedukileyo 
na? Uma e yi tolile, ngi qinisile ngi ti kini, u 
yi jabulela kakulu ku na lezo ezimashumi a 
isishiyagalolunye nesishiyagalolunye ezi ngedu- 
kanga. Ku njalo a siyo intando ka Yihlo o 
sezulwini, ukuba a bube noyedwa ku laba 
abancinyane. 

Qapelani. Uma umfo wenu e kwona wena, u 
m sole; hamba u m sole, u naye ni nodwa; uma 
e penduka, u m tetelele. Uma e ku zwa, u m 
zuzile umzalwane wako. Uma e kwona wena 
kakombisa ngosuku, a buyele kuwe kako- 
mbisa ngosuku, e ti, Ngi ya penduka, wo m 
tetelela. Kodwa uma e nga ku zwa, tabata 
a be munye, nokuba be babili, ukuze leyondaba 
i qiniswe ngomlomo wa ofakazi ababili, noku- 
ba be batatu. Uma e ngezwa labo, ku bike 
ebandhla; uma e ngezwa ibandhla, a ka be ku- 
we njengowezizwe nomtelisi. Ngi qinisile ngi ti 
kini, loko eni ku bopayo emhlabeni, ku ya 
ku botshwa na sezulwini; na loko enikukulu- 
layo emhlabeni, ku ya ku kululwa na sezulwini. 
Futi ngi ti kini, uma ababili kini be vumelana 



IZINSHUMAYELO EKAPERNAUME. 101 

emhlabeni ngento etile, aba yi celayo, ba ya 
ku yenzelwa uBaba o sezulwini. Ngokuba 
lapo ku butene ababili noma be batatu ngega- 
ma lami, ngi kona pakati kwabo/' 

Kona uPetro weza kuye, wa ti, ^^Nkosi, umfo 
wetu u ya ku ngona kangapi, ngi m tetelele na? 
ku ze ku be kakombisa na?'^ uJesu wa ti 
kuye^ '^A ngi tsho kuwe ukuti, ku ze ku be 
kakombisa, kodwa ku ze ku be amashumi a 
isikombisa ezikombisa. 

Ngaloku umbuso wezulu u fana nomuntu o 
inkosi e tanda ukulandisana nezinceku zake. 
E sa qala ukuzilandisa, kwa letwa kuye enye 
e necala lamatalenta a izinkulungwane ezi 
ishumi. Kepa i nge naluto lokukoka, inkosi 
yayo ya ti a ku tengwe ngayo, nomkayo, 
nabantwana bayo, nako konke a nako, ku 
kokwe. Inceku ya kotama, ya kuleka kuyo, 
ya ti, Nkosi, a ku ngi melele, ngi ku ko- 
kele konke. Inkosi ya leyonceku ya yi hau- 
kela, ya yi yeka, ya yi tetelela icala. Kepa 
leyonceku ya puma, ya fumana enye inceku e 
kanye nayo, e necala kuyo lodenario aba ikulu; 
ya yi bamba ngompimbo, ya ti, Ngi kokele o 
necala ngako. Ya suka inceku ya kubo, ya 
kotama ngasezinyaweni zayo, ya yi ncenga, 
ya ti, A ku ngi melele, ngi ku kokele konke. 
Kepa a yi vumanga, yesuka ya yi faka etilo- 
ngweni, i ze i koke icala. 

Izinceku za kubo zi bone okwenziweyo, za 
dabuka kakulu; za ya za bika enkosini yazo 
konke okwenziweyo. Kona inkosi yayo ya yi 
biza, ya ti kuyo, ^'Nceku embi, nga ku tetelela 
lonke lelocala, ngokuba. wa ngi ncenga, Nga 



102 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

wu nga haukelanga inceku ya kini, njengaloku 
nga ku haukela na?'' Inkosi yayo ya tukute- 
la, ya yi nikela kumapolisa, ku ze ku kokwe 
icala lonke e nalo. 

NoBaba o sezulwini u ya kwenza njalo 
kinina, uma ni nga teteleli ngenhliziyo, ku be 
ilowo umfo wabo izono zake. 



ISAHLUKO XXII. 
Emkosini Wamadokodo. 

Emva kwa loku uJesu wa hlala eGalile; e 
nga tandi ukuhlala eJudia, ngokuba abaJuda 
be funa ukumbulala. Kwa ku sondele umkosi 
wabaJuda wamadokodo. Abafo wabo ba ti 
kuye, ''Muka lapa, u ye eJudia, ukuba aba- 
fundi bako ba bone imisebenzi yako o yenzayo. 
A ku ko muntu o Iwenza uto esita, nxa e funa 
a be sobala. Uma wenza loku zibonakalise 
ezweni/^ Nabafo wabo ba be nga kolwa uye. 
uJesu wa ti kubo, ^^Isikati sam a si ka fiki, 
kodwa isikati senu si lungile njalo. Izwe li 
nge ni zonde nina; kodwa mina li ya ngi zonda, 
ngokuba ngi qinisa ngalo ngokuti, imisebenzi 
yalo mibi. Kupukelani ku lomhlangano, a 
ngi ka kupukeli mina ku lomhlangano; a si 
ka peleli isikati sami.^' Wa tsho loku kubo, 
wa hlala eGalile. Kepa se be kupukile abafo 
wabo, wandu kukupuka naye, wa ya emhla- 
nganweni, ku nge sobala, ku nga ti ku ses ta. 

Kwa ti se zi pelile izinsuku zokuba a kutshu- 
we, wa bhekisa ubuso bake ukuya eJerusalema. 
Wa tuma izigijimi pambi kwake, za ya za 



EMKOSINI WAMADOKODO. 103 

ngena emzini wamaSamaria, ukuba zi m 
lungisele. A ba m amkelanga, ngokuba ubuso 
bake ba bu qonde e Jerusalema. Abaf undi bake, 
uJakobe noJohane^ se be bonile loku, ba ti, 
'^Nkosi, u ya tanda si tsho ukuba umlilo wehle 
ezulwini, u ba qede, njengokwenziwa uElija 
na?'' Wa guquka, wa ba sola, wa ti, ^^A nazi 
ini ukuba ni nga ba moya muni na? iNdodana 
yesintu a yi zanga ukububisa abantu, yeza 
ukubasindisa/' Ba ya komunye umuzi. 

Kwa ti, be sa hamba, endhleleni umuntu 
otile wa ti kuye, "Nkosi, ngo ku landela lapo 
u ya kona/' uJesu wa ti kuye, ^^Izimpungu- 
tshe zi nemigodi, izinyoni zezulu zi nezindhlu, 
kodwa iNdodana yesintu a yi nandawo e nga 
camela kuyo/' Omunye kubafundi bake wa 
ti kuye, ^^Nkosi, ngi vumele ngi ye ngi mbele 
ubaba kuqala/^ uJesu wa ti kuye, ^^Ngi 
landele; u yeke abafileyo, ba mbele abafileyo 
babo; hamba wena, u shumayele umbuso ka 
Nkulunkulu/' Omunye wa ti, "Nkosi, ngi ya 
ku ku landela, kodwa ngi vumele, ngi qale ngi 
ye ngi ba valelise aba sekaya.'! uJesu wa ti 
kuye, '^A ku ko umuntu, nxa e beka isandhla 
sake egejeni, a buke ngasemva, o fanele umbuso 
ka Nkulunkulu/' 

Ba se be m funa abaJuda emhlanganweni, ba 
ti, ^^Upi yena?'' Kwa ba kona ukukonona 
okukulu ngaye ebantwini; abanye ba ti, '^U 
lungile;'' abanye ba ti, ^^Qa, wedusa abantu/' 
Kepa kwa ku nge ko muntu owa kuluma obala 
ngaye ngokwesaba abaJuda. 

Kwa ti ngapakati komhlangano, uJesu wa 
kupukela etempelini, wa fundisa. abaJuda ba 



104 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

mangala, ba ti, ^^Lo u yazi kanjani imibalo, 
loku e nga fundanga na?^' 

uJesu wa ba pendula wa ti, '^Ukufundisa 
kwami a siko okwami, ku ngokongitumileyo. 
Uma umuntu e tanda ukwenza intando yake, 
wo kwazi ukufundisa^ ukuba ku vela kuNku- 
lunkulu ini^ nokuba ngi ya zikulumela. Ozi- 
kulumelayo u funa ukudunyiswa kwake; 
kodwa o funa ukudunyiswa komtumileyo u 
qinisile, a ku ko ukungalungi kuye. uMosi ka 
ni nikanga ini umteto? kodwa a ku ko kini o 
gcina umteto. Ni funelani ukungibulala na?'' 

Abantu ba pendula ba ti, ^^U nedemone 
wena; ubani o funa ukukubulala na?^' 

uJesu wa pendula wa ti kubo, ^^Ngenze 
umsebenzi munye, ni mangala nonke. uMosi 
wa ni nika ukusoka; (a ngi tsho kwa vela 
kuMosi, kwa vela kobaba;) ni soka umuntu 
ngeSabata. Uma umuntu amkela ukusoka 
ngesabata, ku nga pulwa umteto ka Mosi, ni 
ngi tukutelela, ngokuba ngi pilise umuntu 
impela ngeSabata na? Ni ngahluli ngokubo- 
nakalayo, kodwa yahlulani ukwahlula oku- 
lungileyo.'' 

Abanye kwaba seJerusalema ba ti, '^Lo a 
siye aba funa ukumbulala na? Bhekani, u 
kuluma obala, ba nga tsho luto kuye. Imbala 
amakosi a yazi ukuba lo u nguKristu isibili 
na? Kepa lo si ya m azi lapa e vela kona, 
kodwa uKristu, nxa e fikile, ka yi kwaziwa 
muntu lapa e vela kona.^' 

uJesu wa se e memeza e fundisa etempelini, 
e ti, ^^Ni ya ngazi, ni yazi lapa ngi vela kona; 
a ngi zizelanga mina; kodwa o ngi tumileyo u 



EMKOSINl WAMADOKODO. 105 

qinisile; eni nga m aziyo nina. Ngi ya m azi 
mina, loku ngi vela kuye; nga tunywa uye/' 
Kona ba funa ukumbamba; kodwa ka ba nga 
ko owa m beka isandhla, be si nga ka fiki 
isikati sake. Kepa abaningi ba kolwa uye, 
ba ti, '^uKristu, nxa e fikile, u ya kwenza 
izibonakaliso eziningi ku na lezi a zenzileyo 
yena na?'' 

abaFarisi bezwa abantu be konona loko 
ngaye; abaFarisi nabapristi abakulu ba tuma 
amapolise ukuba a m bambe. Kona uJesu 
wa ti, '^Ku isikatshana ngi se nani^ ngi suke 
ngi ye kwongitumileyo. Ni ya ku ngi funa, 
ni nga ngi fumani; na lapo ngi ya kona, ni 
nge ze nina/' abaJuda ba kuluma, be t , '^U 
za ku ya ngapi, si nga m fumani na? u za ku 
ya kwabahlakazekileyo ezizweni, ukuba a fu- 
ndise abezizwe na? Li tini lelizwi a li tshoyo 
lokuti, Ni ya ku ngi funa, ni nga ngi fumani ; 
na lapo ngi kona ni nge ze nina? " 

Ngosuku lokugcina, olukulu lomhlangano, 
uJesu wema wa memeza, e ti, ^^Uma e kona 
owomileyo, a keze kimi, a puze. kolwa imi, 
njengokutsho kombalo, imifula yamanzi oku- 
pila i ya ku puma esiswini sake." Wa tsho 
loko ngoMoya, aba za ku m amkela aba ko- 
lwa uye: ngokuba uMoya o iNgcwele wa e 
nga ka piwa, loku uJesu e nga ka dunyiswa. 
Abaningi ebantwini, se be zwe lokukutsho, 
ba ti, "Lo u ngumprofeti impela." Abanye 
ba ti, '^Lo u uKristu." Abanye ba ti, ^^uKristu 
u ya ku vela eGalile na? A wu tsho ini umbalo 
ukuti, uKristu u vela enzalweni ka Davida, 
na seBetlehema, emzini lapa wa e kona 



106 UKXJHAMBA NOKUFtTNDISA KUKA JESU. 

uDavida/' Njalo kwa ku kona ukwahlukana 
ebantwini ngaye. Abanye kubo ba tanda 
ukumbamba; kodwa kwa ku nge ko owa m 
beka isandhla. 

Kwa fika amapolise kubapristi abakulu 
nabaFarisi; ba ti kuwo, ^^A ni m letanga ngani 
na?^' Amapolise a pendula a ti, ^^Napakade 
a ku zange ku ku'ume muntu njenga lomuntu/' 
Ba se be wa pendula abaFarisi, ba ti, ^^Nedusi- 
we nani na? U kona ini na semakosini na 
kubaFarisi o kolwa uye na? Kodwa lababantu 
aba nga wazi umteto ba qalekisiwe/' Wa ti 
kubo uNikodemu, lowo ow^eza kuye ebusuku, 
e ngomunye kubo, ^^ Umteto wa kiti u labia 
umuntu u nga ka mu zwa, u nga kwazi a 
kwenzayo na?^' Ba pendula ba ti kuye, 
^^Nawe u ngowa seGalile na? Hlola u bone: 
a ku velanga umprofeti eGalile/^ Besuka ba 
goduka bonke. 

ISAHLUKO XXIII. 

IZINSHUMAYELO eTeMPELINI. 

Kodwa uJesu wa ya entabeni yemihlwati. 
Kwa ti ngovivi wa buy a weza etempelini, aba- 
ntu bonke beza kuye; wa hlala wa ba fundisa. 
Ababali nabaFarisi bezisa kuye umfazi e 
ban j we e sa pinga; ba m misa pakati. Ba ti 
kuye, ^^Mfundisi, lomfazi u banjwe e pinga, e 
soqotsheni Iwako. uMosi wa si tshela ukuba 
abanjalo ba kandwe ngamatshe; kepa wena u 
tini na?^' Ba tsho loku be m linga, ukuba ba 
m tolise icala. Kodwa uJesu wa kotama, wa 



IZINSHUMAYELO ETEMPELINI. 107 

loba emhlabatini ngomunwe. Ba qinisa ba m 
buza, wa lulama, wa ti kubo, ^^0 nge nasono 
pakati kwenu ka qale a ponse itshe kuye/^ 
Wa buya wa kotama, wa loba emhlabatini. 
Se be zwile ba lahlwa izinhliziyo zabo, ba 
puma ngabanye, ku qala kwabakulu kwa za 
kwa ba abancinyane; uJesu wa sala yedwa, 
umfazi e mi pakati. uJesu wa lulama, e nga 
boni umuntu, umfazi kupela, wa ti kuye, 
''Mfazi, bapi lababacebi bako na? a ku ko 
okulahlayo na?^^ Wa ti, ''Ka ko, Nkosi/' 
uJesu wa ti kuye, '' Nami a ngi ku lahli; hamba, 
u nga b u sona/' 

Kona uJesu wa buya wa kuluma kubo, e ti, 
"Ngi ukukanya kwezwe; ongilandelayo ka yi 
ku hamba ebumnyameni, kodwa wo ba no- 
kukanya kokupila/' abaFarisi ba ti kuye, 
''U ya ziqinisela wena; ukuqinisa kwako a ku 
qinisile/' uJesu wa pendula wa ti kubo, 
"Noma ngi ziqinisela mina ukuqinisa kwami 
ku qinisile; ngokuba ngi yazi lapa nga vela 
kona na lapa ngi ya kona; kodwa nina a 
nazi lapa nga vela kona, na lapa ngi ya kona. 
Nina nahlula ngokwenyama; mina a ngahluli 
umuntu. Uma ngahlula ukwahlula kwami 
ku qinisile, ngokuba a ngi ngedwa, kepa 
imina noBaba ongitumileyo. Ku lotshiwe emte- 
tweni wakini, ukuti, Ukuqinisa kwabantu aba- 
bili ku qinisile. Imina engi ziqiniselayo, no- 
Baba ongitumileyo u ya qinisa ngami.^' Ba 
ti kuye, "Uyihlo upi na?'' uJesu wa pendula 
wa ti, "A ni ngazi mina, a ni m azi noBaba: 
uma nazi mina, ni nga m azi noBaba.'' uJesu 
wa kuluma lamazwi endhlini yemali; e fu- 



108 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

ndisa etempelini; kwa ku nge ko umuntu 
owa m bambayo, loku sa si nga ka fiki isikati 
sake. 

Kona uJesu wa buya wa ti kubo, ^^Ngi 
yemuka, ni ya ku ngi funa, kodwa ni ya ku 
fa ezonweni zenu: lapa ngi ya kona ni nge ze 
nina.'' Ba ti abaJuda, ^^U ya ku zibulala ini? 
loku e ti, Lapa, ngi ya kona ni nge ze nina.'' 
Wa ti kubo, '^Nina ni ngabapansi, mina ngi 
ngowa pezulu: nina ni ngaba lelizwe, mina a 
ngi siye owa lelizwe. Njalo nga ti kini, Ni ya 
ku fa ezonweni zenu: uma ni nga kolwa ukuti, 
ngi uye, ni ya ku fa ezonweni zenu.'' Ba ti 
kuye, ^^Wena u ngubani na?'' uJesu wa ti 
kubo, ^^Uye njalo engi m tshoyo. Ngi noku- 
ningi kokushumayela nokwahlula ngani; ko- 
dwa ongitumileyo u qinisile; loku engikuzwi- 
leyo kuye ngi ku shumayela ezweni lonke.'' 
Ba be ngazi ukuba wa shumayela kubo ngo- 
Yise. 

uJesu wa ti kubo, ^^Nxa ni yi pakamisile 
iNdodana yesintu, kona ni ya kwazi ukuti 
imina, nokuba a ngenzi luto ngokwami; kodwa 
ngi shumayela loku njengokuba e ngi fundisile 
uBaba. Ongitumileyo u nami;uBaba ka ngi 
shiyile ngedwa; loku ngenza ngezikati zonke 
okutandeka kuye.'' E sa shumayela loku aba- 
ning ba kolwa uye. uJesu wa ti kuba-Juda 
aba kolwa uye, '^Uma ni mi ezwini lami, ni 
ngabafundi bami isibih. Ni ya ku lazi iqiniso; 
iqiniso li ya ku ni kulula." Ba m pendula ba 
ti, '*'Si inzalo ka Abrahama tina, a si zange si 
konze kumuntu napakade. Wena u tsho ka- 
njani ukuti, Ni za ku kululwa na?'^ uJesu 



IZINSHUMAYELO ETEMPELINI, 109 

wa ba pendula wa ti, '^Ngi qinisile; ngi qi- 
nisile, ngi ti kini, Owenza kono u isigqili 
szsono. Isigqili a si hlali endhlini pakade, 
yiNdodana e hlala pakade. Njalo uma iNdo- 
dana i ni kulula ni ya ku ba abakululekileyo 
impela. Ngi yazi ni inzalo ka Abrahama; 
kodwa ni funa ukungibulala, ngokuba izwi 
lami li nge nandawo kini. Mina ngi shumayela 
loko engi ku bonile kuBaba; nina nenza loku 
eni ku bonile kuyihlo/' Ba pendula ba ti 
kuye, *^Ubaba wetu u nguAbrahama/^ uJesu 
wa ti kubo, ^^Uma ni ngabantwana baka 
Abrahama, nga ni yenza imisebenzi ka Abra- 
hama. Kodwa kaloku ni funa ukungibulala, 
mina umuntu o ni tshela iqiniso engi li zwe 
kuNkulunkulu. uAbrahama a kenzanga loko. 
Ni yenza imisebenzi ka yihlo/' Ba ti kuye, 
''A si zelwe ngokupinga; si noBaba munye, 
uNkulunkulu/' uJesu wa ti kubo, "Uma 
uNkulunkiilu e nguyihlo wenu, nga n tanda 
mina; ngokuba nga puma kuNkulunkulu, ngi 
fikile; a ngi zizelanga mina, wa ngi tuma yena. 
A ni kwazi ngani ukushumayela kwam ? ku 
ngokuba a ni nakuzwa izwi lami. Nina ni 
ngabaka yihlo uSatani, ni tanda ukwenza 
ukufisa kuka yihlo. Yena wa e ngumbulali 
kwa sekuqaleni, e ngemi eqinisweni, loku 
iqiniso li nge ko kuye. Nxa e kuluma amanga 
u kuluma ngokwake, e ngo namanga, noyise 
wawo. Kodwa mina, loku ngi kuluma iqin so, 
a ni kolwa imi. U mupi kini o ngi lahla 
ngezono na? Kepa uma ngi kuluma iqiniso, 
a ni kolwa imi ngani na? ngoka Nkulunkulu 
u yezwa amazwi ka Nkulunkulu; nga loku a ni 



110 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

zwa nina, ngokuba a ni sibo abaka Nkulu- 
nkulu/' Ba se be pendula abaJuda, ba ti kuye, 
^^A si tsho kahle ini ngokuti, wena ungumSa- 
maria, u nedemone na?'' uJesu wa pendula 
wa ti, ^^A ngi nademone; ngi dumisa uBaba; 
nina ni ya ngi fenyisa. A ngi zifuneli ukudu- 
nyiswa; u kona ofunayo nowahlulayo. Ngi 
qinisile, ngi qinisile, ngi ti kini, Uma umu- 
ntu e gcina izwi lami ka sa yi ku bona ukufa/' 
Kona abaJuda ba ti kuye, ^^Kaloku si yazi u 
nedemone. uAbrahama wa fa, nabaprofeti ba 
fa; wena u ti, uma umuntu e gcina izwi lami 
ka sa yi ku zwa ukufa. Wena umkulu ni ku 
nobaba uAbrahama owa fayo na? nabaprofeti 
se ba fa: u zenza ubani wena na?^' uJesu wa 
pendula wa ti, ^^Uma ngi zidumisa ukuzi- 
dumisa kwami ku ize; uBaba ongidumisayo, 
eni ti ngaye, uNkulunkulu wenu. Kepa a ni 
m azi; ngi ya m azi mina; uma ngi ti, a 
ngi m azi, ngi nga ba o qamba amanga 
njengani; kepa ngi ya m azi, ngi gcina izwi 
lake. uAbrahama uyihlo wa jabula ukubona 
usuku Iwami; wa lu bona, wa tokoza.'^ Kona 
abaJuda ba ti kuye, "A wu ka bi nayo iminyaka 
emashumi a isihlanu, u su ke wa m bona uAbra- 
hama na?'' uJesu wa ti kubo, '^Ngi qinisile, 
ngi qinisile, ngi ti kini, uAbrahama e nga ka 
bi ko, ngi kona.'' 

Ba se be tabata amatshe ukuba ba m kande, 
kepa uJesu wa si tela, wa puma etempelini, e 
dabula pakati kwabo wa dhlula njalo. 

Kwa ti e dhlula, wa bona umuntu o be 
impumpute iloku wa zaiwa. Abafundi bake 



IZINSHUMAYELO ETEMPELINI 111 

ba m buza ba ti, '*R?.bi, kwona ubani, kuko 
lomuntu, kuko abazali bake, ukuba a zalwe e 
impumpute na?'' uJesu wa pendula wa ti, 
"A kwonanga naye, nabazali bake; kodwa 
ukuba ku bonakaliswe ngaye imisebenzi ka 
Nkulunkulu. Nga ngi sebenza imisebenzi yo- 
ngitumileyo ku se semini; ku yeza ubusuku, la- 
po ku nge be ku sa sebenza muntu. Nxa ngi 
se kona ezweni ngi ukukanya kwezwe/' Se 
e tshilo loku wa fela emhlabatini, wenza udaka 
ngamate wa ninda udaka emehlweni empu- 
mpute. Wa ti kuye, "Hamba u geze ecibini 
la seSiloma '^ (ukuti ngokukunyushwa, Ku 
tunyiwe). Wemuka, wa geza, weza e bona. 

Abakelene naye, naba be m bonile pambili e 
impumpute, ba ti, '^A siye lo owa be e hlezi, 
e cela ukupiwa na?^^ Abanye ba ti, '^Uyena'^; 
abanye ba ti, '^U fana naye'^* yena wa ti, 
^^Ngi uye/' Ba ti kuye, ^^ Amehlo ako a vulwa 
kanjani na?'' Wa pendula wa ti, ^^Umuntu o 
tiwa uJesu wenza udaka, wa ninda amehlo ami, 
wa ti kimi, Hamba u ye ecibini la seSiloma, u 
geze; nga ya, nga geza, nga bona/^ Ba ti 
kuye, ^^Upi yena na?^^ Wa ti, ^^A ngazi/' 

Ba m zisa kubaFarisi o kade e impumpute. 
Kwa ku iSabata, lapo uJesu wenza udaka, wa 
vula amehlo ake. abaFarisi ba buya ba m 
buza ukuba u bona kanjani. Wa ti kubo, '^ Wa 
beka udaka emehlweni ami, nga geza, se ngi 
bona.^' Abanye kubaFarisi ba ti, ''A siye oka 
Nkulunkulu lomuntu, loku e nga gcini iSa- 
bata.^' Abanye ba ti, ''Umuntu o isoni a nga 
zenza kanjani izibonakaliso ezinje na?^^ Kwa 
ba kona ukwahlukana pakati kwabo. Ba 



112 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

buya ba ti kuyo impumpute, '^Wena u tini 
ngaye loku e vule amehlo ako na?^' Wa ti, 
^' U ngumprofeti.'^ 

Kepa abaJuda a ba kolwanga ngaye ukuti, 
wa be mpumpute, u se bona, ba ze ba biza 
abazali bake o samkele ukubona. Ba ba buza 
be ti, '^Lo u indodana yenu, eni ti, wa zalwa 
e impumpute na? u se bona kanjani manje na?'' 
Abazali bake ba ba pendula ba ti, ^^Si yazi, lo u 
indodana yetu, wa zalwa e impumpute. Kodwa 
a sazi ukuba u se e bona kanjani: u se kulile, 
m buzeni, wo zipendulela yena/' Abazali bake 
ba tsho loku ngokuba besaba abaJuda: abaJuda 
ba be se be vumelene ukuba, uma'e kona 
umuntu o vuma ukuti u nguKristu, a kitshwe 
endhlini yokusonta. Njalo abazali bake ba ti, 
'^U se kulile, m buzeni/' 

Ba buya ba m biza ngokwesibili lomuntu 
owa be e impumpute, ba ti kuye, '^Bonga 
uNkulunkulu: si yazi lomuntu u isoni/' Wa 
pendula wa ti, ^^A ngazi ukuba u isoni; ngazi 
loku kokuti, be ngi impumpute, se ngi bona/' 
Ba buya ba ti kuye, ^^Wenzeni kuwe? u wa 
vule kanjani amehlo ako na?'' Wa ba pendula 
wa ti, ^'Se ngi ni tshelile; a ni zwanga; ni 
tandelani ukubuya ni zwe na? ni ya tanda ini 
nani ukuba abafundi bake na?" Ba m tuka, 
ba ti, ''Nguwena umfundi wake, kepa tina si 
ngabafundi baka Mosi. Si yazi uNkulunkulu 
wa kuluma noMosi; kodwa lo a si m azi lapa 
e vela kona." Lomuntu wa pendula wa ti ku- 
bo, ^^Loku ku isimangaliso; a ni m azi lapa e 
vela kona, kanti noko u wa vulile amehlo ami. 
Si yazi uNkulunkulu ka zi zwa izoni; kodwa 



IZINSHUMAYELO ETEMPELINI. 113 

uma umuntu e hlonipa uNkulunkulu, a yenze 
intando yake, u ya mu zwa lowo. A ku zanga 
ku zwakale, iloku kwa dabukayo izwe, ku tiwa 
amehlo omuntu o be e zelwe e impumpute a 
yulwa. Uma lo e nge siye oka Nkulunkulu a 
ngenze luto/' Ba pendula ba ti kuye, ^^ Wena 
wa zaJwa ezonweni impela, u fundisa tina na?'' 
Ba m kipa. 

uJe^u wezwa ukuti ba m kipile; se e m 
fumene wa ti kuye, '^U ya kolwa iNdodana ka 
Nkulunkulu na?'' Wa pendula wa ti, ''U 
ubani^ Nkosi, ngi ze ngi kolwe uye?^' uJesu 
wa ti kuye, ^^Se u m bonile, uye o kuluma 
nawe.'^ Wa ti, '^Ngi ya kolwa, Nkosi/' Wa 
m dumisa. Wa ti uJesu, ^'Ngi ze ku lelizwe 
ku be ukwahlula, ukuba abangaboniyo ba bone, 
ababonayo ba be izimpumpute/^ Bezwa loku 
aba kubaFarisi aba be naye, ba ti kuye, 
''Nati si izimpumpute na?^' uJesu wa ti 
kubo, ^'Uma ni izimpumpute nga ni nge 
nasono; kodwa kaloku ni ti, Si ya bona; 
njalo ku mi isono senu/' 

^'Ngi qinisile, ngi qinisile, ngi ti kini, O nga 
ngeni ngesango ukuya esibayeni sezimvu, kodwa 
e kwela ngenye indawo, lowo u isela nompangi. 
O ngena ngesango u ngumalusi wezimvu. Umli- 
ndi wesango u ya m vulela; izimvu zi ya li 
zwa izwi lake: u ya zi biza izimvu zake nga- 
magama, a zi pumise. Nxa e zi kipa izimvu 
zake u hamba pambi kwazo; izimvu zi m 
landele, loku zi lazi izwi lake. Kepa a zi yi 
ku m landela ongaziwayo, zo m balekela; loku 
zi nga lazi izwi labangaziwayo/' 

^Jesu wa ba tshela lomfanekiso; kepa a 



114 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

bezwanga ukuba ku ini loku a ku tsho 
kubo. 

uJesu wa buya wa ti kubo, '^Ngi qinisile, 
ngi qinisile, ngi ti kini, Mina ngi isango lezimvu. 
Bonke abeza ngapambili kwami ba amasela 
nabapangi; kodwa izimvu a zi bezwanga. 
Mina ngi isango; uma umuntu e ngena ngami 
u ya ku sindiswa, a ngene, a pume, a fumane 
idhlelo. Isela li za ukweba, nokubulala, noku- 
bubisa, kupela: mina ngi ze ukuba zi be no- 
kupila, zi be nako kakulu. Ngi ngumalusi 
olungileyo. Umalusi olungileyo u ya bekela 
izimvu ukupila kwake. Okokelwayo, e nge siye 
umalusi, izimvu zi nge sizo ezake, e bona impisi 
i za, u ya shiya izimvu, a baleke; impisi i ze 
i zi pange, i cite izimvu. Okokelwayo u baleka 
ngokuba e ngokokelwayo, ka zi kataleli izimvu. 
Mina ngi ngumalusi olungileyo; ngi ya zazi 
ezami, ngaziwa ezami. NjengoBaba e ngazi, 
nami ngi ya m azi uBaba; nokupila kwami ngi 
ku bekela pansi izimvu. Ngi nezinye izimvu 
ezi nge sizo eza lesisibaya: na lezo nga ngi zi 
leta, zi zwe izwi lami, zi be mhlambi munye, 
nomalusi munye. Njalo uBaba u ya ngi tanda, 
ngokuba ngi beka pansi ukupila kwami, uku- 
ba ngi buye ngi ku tabate. A ku ko muntu o 
ngamuka kona; ngi ku beka pansi ngokwami; 
ngi namandhla okukubeka: ngi namandhla 
Oku buya ngi ku tabate. Lomyalo ngi wamke- 
liswe uBaba.'^ 

Kwa buya kwa ba kona ukwahlukana pakati 
kwabaJuda nga lawamazwi. Abaningi kubo 
ba ti, ''U nedemone, u ya gcwaneka; ni m 
zwelani na?'' Abanye ba ti, ''Lamazwi a 



ABAMASHUMI A ISIKOMBISA. 115 

siwo a o kwelwe idemone; imbala idemone li 
nga vula amehlo ezimpumpute na?^' 



ISAHLUKO XXIV. 

Ukutunywa Kwabamashumi a Isikombisa. 

Emva kwa loku iNkosi ya misa abanye aba- 
mashumi a isikombisa, ya ba tuma ngababili 
pambi kwayo ukuya emizini yonke na sezinda- 
weni zonke, e bi za ku ya kuzo. Ya ti kubo, 
''Ukuvuna ku kulu impela, kodwa abasebenzi 
ba incozana; kulekani eNkosini yokuvuna, 
ukuba i tumele abasebenzi ekuvuneni kwayo. 
Hambanike; bhekani, ngi ni tuma ni njengezi- 
mvu pakati kwezimpisi. Ni nga pati isikwama, 
nayika, nazicatulo; ni nga bingeleli umuntu 
endhleleni. Nxa ni ngena endhlini, ni qale ni 
ti, Ukutula a ku be ku lendhlu. Uma ku kona 
indodana yokutula, ukutula kwenu ku za ku 
hlala kuyo; uma i nge ko, ku za ku buyela kini. 
Hlalani ku leyondhlu, ni dhle, ni puze okwabo; 
osebenzayo u fanele inkokelo yake; ni nga 
dhluli izindhlu ngezindhlu. Nxa ni ngena 
emzini ba namkele, yidhlani enikubekelwayo; 
ni pilise abagulayo aba kuwo, ni ti kubo, 
Umbuso ka Nkuiunkulu se u sondele kini. 
Nxa ni ngena emzini be nga namkeli, pumelani 
ezindhleleni zawo, ni ti, Utuli lomuzi wenu olu 
namatele kitina, si ya lu hlangulela kini; kepa 
nazi loku ukuti, umbuso ka Nkuiunkulu u 
sondele kini. Ngi ti kini, ku za ku ba lula 
eSodoma nga lolusuku ku na ku lowomuzi. 



116 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Nako kuwena, Korazini! nako kuwena, Betsai- 
da! uma imisebenzi emikulu e yenziwe kuwe, i 
be yenziwe eTire neSidone, nga se kade ba 
penduka ba hlala ngendwangu yamasaka, na 
ngomlota. Kodwa ku ya ku ba lula eTire 
neSidone ngosuku lokwahlula ku na kinina. 
Nawe, Kapernaume, o pakanyiselwe ezulwini, u 
ya kwehliselwa ehaidese. O zwa nina, u zwa 
mina; o dela nina, u dela mina; o dela mina, 
u dela ongitumileyo/' 

Abamashumi a isikombisa ba buy a be jabula, 
ba li, ^^Nkosi, nawo amademone a ya si lalela 
ngegama lako/^ Wa ti kubo, ^^Nga bona 
uSatani e wa ezulwini njengonyazi. Bhekani, 
ngi ya ni nika amandhla okunyatela izinyoka, 
nofezela, ni wahlule amabandhla onke esita; a 
ni yi koniwa luto. Kepa ni nga jabuli nga- 
loku, ukuti, omoya ba ni lalela; jabulani ngoku- 
ba amagama enu a lotshiwe ezulwini.'' 

Nga lesosikati uJesu wa tokoza emoyeni, wa 
ti, ^'Ngi ya ku bonga, Baba, Nkosi yezulu 
nomhlaba, ngokuba u ba fihlele abahlakanipi- 
leyo nabaqondayo lezizinto, wa zi bonakalisa 
ezinganeni; yebo, Baba, ngokuba loku kwa ku 
lungile kuwe. Konke ku nikelwe kimi nguBaba; 
a muko oyaziyo iNdodana, ukuba i ngubani, 
kupela uYise; a muko o m aziyo uYise ukuba 
u ngubani, kupela iNdodana, na lowo iNdodana 
e tanda ukumbonakalisa kuye/' 

Wa guquka wa ti kubafundi bake bodwa, 
''A busisiwe amehlo a zi bonayo izinto eni zi 
bonayo. Ngi ti kini, abaprofeti namakosi 
amaningi ba be tanda ukubona lezizinto eni- 



ABAMASHTJMI A ISIKOMBISA. 117 

zibonayo a ba zi bonanga nokuzwa lezizinto 
eni zi zwayo a ba zi zwanga.'^ 

Bheka, kwesuka ummeli, wa m linga, e ti, 
''Mfundisi, ngi ngenzani ngi dhle if a lokupila 
okupakade na? Wa ti kuye, Ku lotshweni 
emtetweni na? u funda kanjani?^^ Wa pendula 
wa ti, ^^Wo tanda iNkosi, uNkulunkulu wako, 
ngenhliziyo yonke yako, nangompefumlo wonke 
wako, na ngamandhla onke ako, nowakelene 
nawe njengokuzitanda kwako/^ Wa ti kuye, 
^^U pendule kahle: yenza loku, wo pila/^ 
Kodwa e tanda ukuzitetelela, wa ti kuJesu, 
'^Owakelene nami u ngubani na?^^ Wa pendula 
uJesu wa ti, ^'Kwa ku kona umuntu owehla 
eJerusalema ukuya eJeriko, wa funyanwa aba- 
pangi, ba m hlubula izingubo, ba m limaza, 
bemuka, be m shiya e za ku fa. Kwa ti kwehla 
nga leyondhlela umpristi, e m bona wa gwema 
kuye. Njalo nomLevi, e fike ku leyondawo, 
weza wa m bona, wa gwema kuye. Kepa 
umuntu wa seSamaria e hamba w^a fika ku- 
ye, se e m bone wa m haukela. Wa ya kuye, 
wa bopa amanxeba ake, wa tela amafuta ne- 
waini, wa m kwelisa esilwaneni sake, wa m 
zisa endhlini yezihambi, wa m gcina. Nga- 
ngomso e sa hamba, wa kipa odenario ababili, 
wa ba nika umninindhlu, wa ti kuye, M gcine; 
na loku o kwelekela ngo ku nika kona ekubu- 
yeni kwami. U tini wena, u mupi ku lababa- 
tatu o ngowakelene naye owa funyanwa abapa- 
ngi na?'' Wa ti, ^^Owa m enzela umusa.'' 
uJesu wa ti kuye, ^^ Hamba nawe, wenze 
njalo.'' -- - " 



118 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Kwa ti ekuhambeni kwabo wa ngena emzini 
otile; owesifazana, igama lake uMarta, wa 
m amkela endhlini yake. Wa e nodade wabo o 
tiwa uMaria, owa hlala nga sezinyaweni zika 
Jesu, wa li zwa izwi lake. Kodwa uMarta wa 
katazeka ngokukonza okukulu; weza wa ti^ 
^^Nkosi, a wu katelele ini ngokuba udade wetu 
u ngi shiyile ngi konza ngedwa na? Yitsho 
kuye ukuba a ngi size/' uJesu wa pendula wa 
ti, ^^Marta, Marta, u nakakele, u katazeka nge- 
zinto eziningi. Kepa ku dingeka into inye; 
uMaria u ketile isabelo esilungileyo, a nga sa 
yi kwapucwa sona/' 

Kwa ti ekukulekeni kwake endaweni etile, 
se e qedile, omunye kubafundi bake wa ti 
kuye, ^'Nkosi, si fundise ukukuleka, njengo- 
Johane wa ba fundisa abafundi bake/' Wa 
ti kubo, ^'Nxa ni kiileka, ni ti, Baba wetu o se- 
zulwini, ma li hlonitshwe igama lako. Umbuso 
w^ako ma u ze. Intando yako ma yenziwe 
emhlabeni njenga sezulwini. U si pe ukudhla 
kwetu okwaneleyo imihla ngemihla. U si te- 
telele izono zetu, ngokuba tina si ba tetelela 
bonke aba namacala kitina. U nga si ngenisi 
ekulingweni, kodwa u si sindise kuko okubi/' 

Wa ti kubo, ^'U mupi kinina o nomhlobo, a 
suke a ye kuwo pakati kobusuku, ati, Mngane 
wami, ngi boleke izinkwa zi be zintatu; ngokuba 
ku pambukele kimi umhlobo wami, u ya hamba, 
kepa a ngi nanto yokubeka pambi kwake; a 
pendule opakati a ti, Mus' ukungikataza, se ku 
valiwe umnyango, abantwana bami ba kona 
nami embedeni; a ngi nakuvuka ngi ku nike. 



U TETISA ABAFARISi; V FUNDISA ABANTU. 119 

Ngi ti kini, noma e nga vuki, a m nike, ngokuba 
u umhlobo wake, kepa ngokuqinisa kwake, u 
ya ku vuka, a m nike loku a ku funayo. Ngi 
ti kini, Celani, ni ya ku piwa; funani, ni ya ku 
fumana; ngqongqotani, ni ya ku vulelwa. 
Bonke abacelayo ba yamkeliswa; nofunayo u 
ya fumana; nongqongqotayo u ya vulelwa. 
U mupi kinina o nguyise okungati, nxa indodana 
i cela isinkwa, a yi pe itshe na? nokuba i cela 
inhlanzi, a yi nike inyoka, e nga yi niki inhlanzi 
na? Uma i cela iqanda, wo i nika ufezela 
na? Uma nina, ni nga lungile, nazi ukubapa 
abantwana benu izipo ezinhle, kakulu uYihlo 
wenu o sezuhvini wo ba pa abacelayo kuye 
uMoya o iNgcwele/' 



ISAHLUKO XXV. 

U Tetisa abaFarisi; U Fundisa Abantu. 

E sa kuluma, umFarisi otile wa m nxusa 
ukuba a dhle naye; w^a ngena wa cambalala 
ekudhleni. umFarisi se e bonile, wa mangala 
ngokuba e dhla e nga ka hlambi. iNkosi ya 
ti kuye, ''Nina baFarisi ni hlanza indebe 
nesitsha ngapandhle, kodwa ngapakati ni 
gcwele ukupanga nokubi. Nina ziula, o wenza 
okungapandhle a kenzanga nokungapakati na? 
Kodwa yabelani okungapakati; kona konke ku 
hlanzekile kini. Kodwa nako kinina, baFarisi! 
ni telisa ngokweshumi iminte nerue nemi- 
tshana yonke, ni yeke ukwahlula nokumtanda 
uNkulunkulu; nga ni kwenzile loko^ ni nga ku 



120 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

yeki na loku. Nako kinina baFarisi! ni tanda 
izihlalo ezi senhla ezindhlini zokusonta, noku- 
bingelelwa ezindaweni zokubutana. Nako ki- 
nina, ni njengamatuna angabonakaliyo, abantu 
aba hamba pezu kwayo be nga wazi.'' 

Wa pendula omunye kubameli, wa ti kuye, 
^^Mfundisi, ngokutsho loku u ya si tuka nati.'^ 
Wa ti, ^^Nako na kinina, bameli! ni ba twesa 
abantu imitwalo esindayo, nina a ni pati leyo- 
mitwalo na ngamunwe munye wenu. Nako 
kinina, ni ya waka amatuna abaprofeti, inganti 
oyihlo ba ba bulala. Impela ni ya qinisela, ni 
vumela imiseJDenzi ya woyihlo, ngokuba bona 
ba ba bulala, nina ni ya waka amatuna abo. 
Ngaloko kwa tsho nokuhlakanipa kuka Nku- 
lunkulu ukuti, Ngi ya ku ba tumela abaprofeti 
nabapostoli, abanye bo ba bulala ba ba hlupe; 
ukuba ku bizwe ku lesisizukulwane igazi laba- 
profeti bonke elacitwayo, iloku kwa dabuka 
umhlaba; ku suka egazini lika Abela ku ze ku 
fike egazini lika Zakaria, owa bulawa pakati 
kwelati netempeli; yebo, ngi ti kini, li ya ku 
bizwa ku lesisizukulwane. Nako kinina, bameli! 
ni susile isihlutulo sokwazi, a ni ngenanga nina, 
na ba vimbela abangenayo/' 

E sa shumayela loku kubona, ababali naba- 
Farisi ba qala ukumkandhla kakulu, nokumye- 
nga a pendule ngezinto eziningi. Ba m hlo- 
mela be funa ukubamba izwi eli puma emlo- 
nyeni wake, ukuba ba m tolise icala. 

Nga lenkati, se be butene abantu aba izinku- 
lungwane, ba ze ba nyatelana, wa qala ngoku- 
shumayela kubafundi bake, wa ti: 

^^Xwayani imvubelo yabaFarisi, e nguku- 



U TETISA ABAFARISi; U FUND ISA ABANTU. 121 

zenzisa. Ngoba a ku ko okusitekileyo oku 
nga yi ku bonakaliswa, nokufihliweyo oku nga 
yi kwaziwa. Loko eni ku kulume ebumnya- 
meni, ku ya ku zwiwa ekukanyeni; na loko 
eni ku kulumele endhlebeni emagumbini, ku 
ya ku menyezwa pezu kwezindhlu. Ngi ti 
kini, zihlobo zami, ni nga besabi aba bulala 
umzimba, be nga buyi benze luto ngasemva 
kwaloko. Ngi ya ku ni bonisa eni ya ku m 
esaba. M esabeni lowo, o ti se e bulele, o 
namandhla okuponsa egehena; yebo, ngi ti 
kini, m esabeni lowo. A ku tengwa ini imizwi- 
lili e isihlanu ngopeni ababili na? A ku ko- 
hlakels namunye kuyo pambi kuka Nkulunkulu. 
Yebo, ku baliwe izinwele zonke zamakanda enu. 
Ml ni ngesabi; ni ya yi dhlula imizwilili emini- 
ngi. Ngi ti kini, Lowe o ngi vuma pambi kwa- 
bantu, iNdodana yesintu i ya ku m vuma 
pambi kwezingelosi zika Nkulunkulu. O ngi 
pika pambi kwabantu u ya ku pikwa pambi 
kwezingelosi zika Nkulunkulu. Lowo o kulu- 
ma izwi elibi ngeNdodana yesintu, a nga tete- 
lelwa; kodwa o tuka uMoya o iNgcwele a nge 
tetel Iwe. Nxa be ni yisa ezindhlini zokusonta, 
na sezinduneni, na semakosini, ni nga kataleli 
ukuba ni ya ku pendulani, na kanjani, nokuba ni 
ya ku kulumani; uMoya o Ngcwele u ya ku ni 
fundisa nga lesosikati okufanele ni ku kulume. '^ 

Omunye kubantu wa ti kuye, ''Mfundisi, 
yitsho kumfo wetu ukuba ahlulelane if a nami.^' 
Wa ti kuye, '''Muntu, ubani o ngi misele, ukuba 
ngi be umahluli nomahlukanisi pakati kwenu 
na?'' Wa ti kubo, ^'Bhekani, ni xwaye uku- 



122 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

fisa; ukupila komuntu a ku mi ngemfuyo yake 
evamileyo/^ 

Wa shumayela umfanekiso kubo, e ti, ^^Izwe 
lomuntu ofuyileyo la tela kahle. Wa zizi- 
ndhlela wa ti, Ngi ya kwenze njani, loku ngi 
nge nandawo engi nga beka kuyo ukudhla 
kwami? Wa ti, Ngi ya kwenza loku; ngi ya 
ku cita izindhlu zami, ngake ezinkulu, ngi 
butele kona konke ukudhla kwami, nempahla 
yami; ngi ti empefumlweni wami, Mpefumlo, 
u nemfuyo eningi e bekelelwe iminyaka emini- 
ngi; a ku pumule, u dhle, u puze, u jabule. 
uNkulunkulu wa ti kuye, Wena siula, nga lo- 
bubusuku umpefumlo wako u ya ku bizwa 
kuwe; konake lezizinto o zi bekeleleyo, zi ya 
ku ba ezika bani na? U njalo o zibekela imfu- 
yo, e nga bi nangcebo kuNkulunkulu/^ 

Wa ti kubafundi bake, ^^ Njalo ngi ti kini, ni 
nga kataleli ukupila kwenu, ukuba ni ya ku 
dhlani, na ngomzimba ukuba ni ya kwamba- 
tani. Umpefumlo mkulu ku nokudhla, no- 
mzimba mkulu ku nezivato. Qondani izingwa- 
babana; a zi hlwanyeli, a zi \aini, a zi nazindhlu, 
a zi nangobo; kepa uNkulunkulu u ya zondhla; 
nina ni ba kulu kangakanani ku nezinyoni na? 
U mupi kini o ngeleka ubude bake ingalo i 
benye ngokukatalela na? Uma nahluleka nge- 
nto encinyane, ni katalela okunye ngani na? 
Qondani iminduze, ukumila kwayo; a yi sebe- 
nzi, a yi poti; kepa ngi ti kini, noSolomona ngo- 
kukazimula konke kwake ka hlobisanga okw^a- 
yo. Uma uNkulunkulu embesa kanjalo utsha- 
ni ba sendhle, obu sendhle namhla, ngangomso 
bu ponswe eziko, a ka yi ku nembesa kakulu 



U TETISA ABAFARISi; U FUNDISA ABANTU. 123 

nina ba nokukolwa okuncinyane na? A ni nga 
funi eni ya ku ku dhla, neni ya ku ku puza; ni 
nga ngabazi. Loku konke ku funwa izizwe 
zomhlaba; kepa uYihlo wenu u yazi ukuba 
ni swele loku. Kodwa funani umbuso ka 
Nkulunkulu, kona konke loku ku ya kweleke- 
lelwa nina. Ni ngesabi, mhlambi omncinyane, 
loku uYihlo e tanda ukuninika umbuso. Te- 
ngani ngeni nako, nabele; ni zenzele izikwa- 
ma ezingagugiyo, imfuyo ezulwini enganqa- 
mukiyo, lapo ku nga fiki isela, nenundu i nga 
dhli. Lapa i kona imfuyo yenu^ i ya ku ba 
kona nenhliziyo yenu. A zi m:; zi botshiwe 
izinkalo zenu, nezibani zenu zi banekiwe; ni 
be njengabantu aba bheke inkosi yabo, i buye 
emtimbeni, ukuba nxa i fika i ngqongqota, ba yi 
vulele masinyane. Zi busisiwe lezozinceku, 
inkosi yazo e fika i zi fumane zi lindile; ngi qi- 
nisile ngi ti kini, i ya ku zibopa yona, i zi 
hlalise ekudhleni, i suke i zi konze. Uma e 
fika ngomlindo wesibili, noma e fika ngomlindo 
wesitatu, a zi fumane zi njalo, zi busisiwe lezo- 
zinceku. A ke nazi loku, ukuti, uma umni- 
nindhlu e be sazi isikati, eli za ku fika ngaso 
isela, u be yo linda e nga vumi ku fohlwe indhlu 
yake. Hlalani ni lungile nani, ngokuba iNdo- 
dana yesintu i nga fika ngesikati eni nga si 
qondiyo.^' 

UPetro wa ti kuye, ^'Nkosi, u shumayela 
lomfanekiso kitina, nokuba kubo bonke na?'' 

iNkosi ya ti, ^^I ipi inceku eqinisileyo neqo- 
ndileyo, inkosi e ya ku yi misela pezu kwendhlu 
yayo, ukuba i babele ukudhla kwabo ngesikati 
esifaneleyo. I busisiwe leypnceku, inkosi, se i 



124 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

fikile, e yo i fumana yenze njalo. Ngi qinisile 
ngi ti kini, i ya ku yi misela pezu kwako konke 
e nako. Kepa uma leyonceku i ti enhlizi- 
yweni yayo, Inkosi yami i libele ukuza, i qale 
ukutshaya izinceku zesilisa nezesifazana, i 
dhle, i puze, i dakwe; inkosi ya leyonceku i ya 
ku fika ngosuku e nga yi bhekile ngalo, na ngesi- 
kati e nga saziyo, i yi nqume kabili; i yi nike 
isabelo ndawonye nabangakolwayo. Leyonce- 
ku e yazi intando yenkosi yayo, i nga zi- 
lungisi, i nga yenzi intando yayo, i ya ku 
tshaywa ngemivimbo eminingi. Kodwa onga- 
ziyo, kepa enze oku fanele imivimbo, u ya ku 
tshaywa ngemivimbo e incozana. Lowo o 
piwa okuningi, ko bizwa okuningi kuye; na 
lowo oku bekelwa kuye okuningi, ko bizwa 
kakulu kuye. 

Ngi ze kuponsa umlilo emhlabeni; ngi ta- 
ndani, uma u su vutile? Kodwa ngi nokuba- 
patizwa engi za ku bapatizwa ngako, ngi ci- 
ndezelwa kangaka ku ze ku fezeke! Ni ti ngi 
ze kunika ukutula emhlabeni na? Qa, ngi ti 
kini, ngi ze kunika ukwahlukana. Ba se ya 
ku ba abahlanu endhlini inye bahlukene, aba- 
tatu nababili, ababili nabatatu. Uyise u ya 
kwahlukana nendodana, indodana noyise; uni- 
na nendodakazi, indodakazi nonina; unina- 
zala nomalukazana, umalukazana noninazala.'' 

Wa ti kubantu, ^^Uma ni bona ifu li kupuka 
entshonalanga, ni ti masinyane, Li za ku na; 
ku njalo. Uma ni bona umoya wa seningizimu 
u pepeta, ni ti, Li za ku balela; ku njalo. 
Nina bazenzisi, ni yazi ukuqikelela ukuma kwe- 
zulu nomhlaba, ni nga qikeleli ngani lesisikati 



U TETISA ABAFARISi; U FUNDISA ABANTU. 125 

na? Yebo, a nahluleli ngani ngokwenu okulu- 
ngileyo na? Lapo u ya enkosini nokumanga- 
leleyo, u sendhleleni, linga ukuba u kululwe 
kuye, funa a ku hudulele kumahluli, umahluli a 
ku nikele kulo ipolisG; ipolise li ku fake etilo- 
ngweni. Ngi ti kuwe, a u yi ku puma kona, u 
ze u koke imalana yokupela/' 

Kwa ku kona nga lesosikati abanye aba be 
shumayela kuye ngaba seGalile, igazi labo 
uPilatu owa li xubanisa nemihlatshelo yabo. 

uJesti wa pendula wa ti kubo, ^^Ni ti labo 
ba seGalile ba be izoni ku nabo bonke aba 
seGalile, ngokuba be hlupeka izinto ezinje na?'^ 
Ngi ti kini, Qa; kodwa uma ni nga penduki, ni 
ya ku buba nani nonke. Na labo aba ishumi 
nesishiyagalombili, owa wela pezu kwabo 
umbotshongo wa seSiloma wa ba bulala, ni 
ti labo ba be izoni ku nabantu bonke abakileyo 
eJerusabma na? Ngi ti kini, Qa; kodwa 
uma ni nga penduki, ni ya ku buba nani nonke. 

Wa shumayela lomfanekiso wokuti, ^^Umu- 
ntu otile wa e nomkiwane u tshaliwe esivinini 
sake; weza wa funa izitelo kuwo wa e nga zi 
fumananga. Wa ti esisebenzini sesivini, Bheka, 
leminyaka emitatu ngi za ngi funa izitelo ku 
lomkiwane, ngi nga zi fumani; wu nqume; u 
wonelani umhlabati na? Wa pendula wa ti 
kuye, Nkosi, wu yeke nanonyaka, ngi ze ngi 
mbe kuwo, ngi tele umquba: uma u tela izitelo, 
kuhle; kodwa uma u nga teli, kona u ya ku 
wu nquma/' 

Wa e fundisa kwenye yezindhlu zokusonta 



126 IJKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

ngesabata. Bheka, wa e kona umfazi owa 
e nomoya wesifo iminyaka e ishumi nesi- 
shiyagalombili; wa e kokoba, e nge za lulama 
nokululama. uJesu e m bona, wa m biza, 
wa ti kuye, ^^Mame, u kululwe esifweni sako/' 
Wa beka izandhla pezu kwake, wa lulama masi- 
nyane, wa bonga uNukulunkulu. Inkosi ye- 
ndhlu yokusonta ya pendula, i cunukele, ngo- 
kuba uJesu e pilise ngesabata, ya ti kubantu, 
^^Ku kona izinsuku ezi isitupa oku nga setshe- 
nzwa ngazo; a ke ni ze nga lezo, ni piliswe, ni 
ngezi ngosuku Iwesabata/' Ya m pendula 
iNkosi, ya ti, ^^Wena mzenzisi, ilowo wa kini a 
ka kumuli ini ngesabata inkabi yake, nokuba 
imbongolo yake emkombeni, a yi hole ukuyipu- 
zisa na? A ku fanele ini ukuba lowo, o indo- 
dakazi ka Abrahama, o botshwa uSatani le- 
minyaka e ishumi nesishiyagalombili, a ku- 
lulwe ku lesisibopo ngosuku Iwesabata na?'' 
Se e be tsho loku, ba jaba bonke aba be 
pikisana naye; kepa abantu bonke ba tokoza 
ngemisebenzi emikulu e yenziwe uye. 



ISAHLUKO XXVI. 
U XoTSHWA eJerusalfma, Wa Ya Ngape- 

SHEYA KW^eJoRDANI. 

Kwa ku kona umkosi w^okuqalisa eJerusa- 
lema; kwa ku sebusika. uJesu wa e hamba 
etempelini esangweni lika Solomona. Kona 
abaJuda ba m haqa ba fi kuye, ^'U ya ku si 
libazisa ku ze ku be nini na? Uma u ngu- 
KristU; si tshele ku be sobala.'' 



WA YA NGAPESHEYA KWEJORDANI. 127 

iiJesu wa ba pendula wa ti, ^'Ngi ni tshelile, 
kodwa a ni kolwanga. Imisebenzi engi yenzayo 
ngegama lika Baba, iyona e qinisa ngami. 
Kodwa a ni kolwa; a ni sizo izimvu zami, nje- 
ngokutsho kwami kini. Izimvu zami zi ya li 
zwa izwi lami, nami ngi ya zazi, nazo zi ya 
ngi landela. Ngi zi nika ukupila okupakade; 
a zi sa yi ku buba ku ze ku be pakade, a ku 
ko o nga zi panga esandhleni sami. uBaba 
o ngi nika zona umkulu ku nabo bonke; a 
ku ko o nga zi panga esandhleni sika Baba. 
Tina noBaba si munye/' 

Kona abaJuda ba buya ba tabata amatshe, 
ukuba ba m kande. uJesu wa ba pendula 
wa ti, '^Ngi ni bonisile imisebenzi eminingi 
emihle ka Baba; u mupi umsebenzi kuyona, 
eni ngi kanda nga wo na?^' abaJuda ba m 
pendula ba ti, ^^A si ku kandi ngomsebenzi 
omuhle; si ku kanda ngokutuka, na ngokuba 
wena umuntu u zenza uNkulunkulu/' uJesu 
wa ba pendula wa ti, ^'A ku lotshiwe ini emte- 
tweni wenu ukuti, Nga ti, Ni ngonkulunkulu. 
Uma wa ti, onkulunkulu labo eleza kubo izwi 
lika Nkulunkulu (umbalo u nge pulwe), ni ti 
kuye a m misayo uBaba, wa m tuma ezweni, 
Wena u ya tuka, ngokuba ngi ti, Ngi iNdodana 
ka Nkulunkulu na? Uma ngi ngenzi imisebenzi 
ka Baba, a ni nga kolwa imi. Kodwa uma 
ngi yenza yona, noma ni nga kolwa imina, 
kolwani imisebenzi, ukuba nazi ni kolwe ukuti, 
uBaba u kimina, nami ngi kuye/' 

Ba buya ba funa ukumbamba; kodwa wa 
punyuka esandhleni sabo. Wa buya wa ya 
pesheya kwejordani; endaweni lapo ujohane 



128 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

wa e bapatiza kona kuqala; wa hlala lapo. 
Kwa fika abaningi kuye, ba ti, ^'uJohane a 
kenzanga isibonakaliso nasinye; kodwa ku 
qinisile konke uJohane a ku tshoyo nga lomu- 
ntu/^ Abaningi ba kolwa uye kona lapo. 

Wa ti omunye kuye, ^^Nkosi, ba incozana 
abasindiswayo na?" Wa ti kubo, ^^Zamani 
ukungena ngesango elincinyane; ngi ti kini, 
baningi ba ya ku funa ukungena, bahluleke. 
Nxa umninindhlu e suka a vale umnyango, ni 
qale ukuma ngapandhle, ni ngqongqote emnya- 
ngo, ni ti, Nkosi, Nkosi si vulele, a pendule a ti 
kini, A ngi nazi lapa ni vela kona. Kona ni ya 
ku qala ukuti, Sa dhla, sa puza ebusweni bako, 
wa fundisa ezindhleleni zetu; kodwa u ya 
ku ti, Ngi ti kini, a ngi nazi lapa ni vela kona; 
dedani kimi, nina nonke abenza okubi. Ku 
ya ku ba kona ukukala nokugedhla amazinyo, 
lapo ni bona uAbrahama, nolsaka no Jakobe, 
nabo bonke abaprofeti be sembusweni ka 
Nkulunkulu, nina ni lahlelwa ngapandhle. Ba 
ya ku vela empumalanga, na sentshonalanga, 
na senyakato, na seningizimu, ba cambalale 
ekudhleni embusweni ka Nkulunkulu. Bheka, 
ba kona abokupela aba ya ku ba aboku- 
qala; ba kona abokuqala aba ya ku ba 
abokupela/' 

Kwa fika ngalolosuku abaFarisi abatile, ba 
ti kuye, ^^Puma, u suke lapa, ngokuba uHerodi 
e funa ukukubulala/' Wa ti kubo, ^'Hambani, 
ni ti ku leyompungutshe, Bheka, ngi kipa ama- 
demone, ngi pilisa abagulayo namhla na ngo- 
mso, ngi qede ngolwesitatu. Kodwa ku fanele 
ngi hambe namhla na ngomso, na ngomhiomu- 



IMIFANEKISO E KUMBULEKA. 129 

nye, ngokuba ku nge ke kwenzeke umprofeti a 
bube ngapandhle kweJerusalema. Jerusalema, 
Jerusalema, wena o bulala abaprofeti, u ba 
kanda ngamatshe abatunyelwe kuwe, nga ngi 
tanda kangapi ukubutela ndawonye abantwana 
bako njengesikukukazi si butela amazinyane 
aso pansi kwamapiko aso; a ni vumanga. 
Bhekani, se ni shiyelwe indhlu yenu i citeka. 
Ngi ti kini, a ni sa yi ku ngi bona, ni ze ni 
ti, U busisiwe ozayo ngegama leNkosi.'' 



ISAHLUKO XXVII. 
Imifanekiso Yake E Kumbuleka Kunayo 

YONKE. 

Kwa ti, e sa ngena endhlini yomunye kwaba 
izikulu zabaFarisi ngesabata, ukuba a dhle 
ukudhla, ba m hlomela. Bheka, kwa ku kona 
umuntu pambi kwake owa e kwelwe idropsi. 
uJesu wa pendula wa ti kubameli nabaFarisi, 
''Ku fanele ukupilisa ngesabata na?'' Ba tula. 
Wa m tabata, wa m pilisa, wa m mukisa. 
Wa ba pendula wa ti, ^^U mupi wa kini, uma 
imbongolo, nokuba inkomo yake i wele emgo- 
dini, ka yi ku yi kipa masinyane ngesabata na?'' 
Ba be nge nakumpendula ngaloko. 

Wa shumayela umfanekiso kwabamenyiwe- 
yo, e ba bona be keta izihlalo ezipambili; wa 
ti kubo, '^Uma u menyiwe umuntu ukuya 
emtimbeni, u nga hlali esihlalweni esipambi- 
li, funa kanti u meme omkulu ku nawe, e ze 
onimemileyo nobabili, a ti kuwe, Dedela lo- 
muntu; kona u ya ku qala ukuya endaweni e 



130 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

senzansi, u jabile. Kepa uma u menyiwe, 
hamba u hlale endaweni e senzansi, ukuba 
okumemileyo, uma e fika, a ti kuwe, Mngane, 
suka wenyukele enhla; kona u ya ku dunyiswa 
ebusweni ba labo aba hlezi nawe ekudhleni. 
Lowo ozipakamisayo u ya ku totshiswa; no- 
zitobisayo u ya ku pakanyiswa/' 

Wa ti kommemileyo, ^^Uma wenza idili la 
semini, nokuba idili la kusihlwa, u nga memi 
abahlangana nawe, nabafo wenu, nezihlobo za- 
ko, nabakelene nawe abacebileyo funa ba 
buye, ba ku meme, u kokelwe. Kodwa uma 
wenza idili, mema abampofu, nezilima, nezi- 
nyonga, nezimpumpute. U ya ku busiswa; 
a ba nakukukokela; u ya ku kokelwa ekuvu- 
keni kwabalungileyo." 

Se e zwile loku, omunye kwaba he hlezi naye 
ekudhleni, w^a ti kuye, ^^U busisiwe lowo odhla- 
yo ukudhla embusweni ka Nkulunkulu/^ Wa 
ti kuye, ''Umuntu otile wenza idili elikulu, wa 
mema abaningi. Wa tuma inceku yake ngesi- 
kati sedili, ukuba a ti kwabamenyiweyo, Woza- 
ni, se ku lungile konke. Kepa bonke ba qala 
ukuzilandulela kanyekanye. Owokuqala wa 
ti kuye, Ngi tengile izwe, nga ngi ya kulibona; 
ngi ya ku ncenga ma ngi landulelwe. Omu- 
nye wa ti, Ngi tengile izinkabi ezi ishumi, se 
ngi ya ukuzilinga; ngi ya ku ncenga, ma ngi 
landulelwe. Omunye wa ti, Ngi ganiwe; nga 
loku ngi ngeze. Leyonceku ya buya ya bika 
loko enkosini yayo. Kona wa tukutela umni- 
nindhlu, wa ti encekwin yake, Tshetsha u 
pume, u ye ezindhleleni na semicingweni yo- 
muzi; u lete lapa abampofu^ nezilima; nezi- 



IMIFANEKISO E KUMBULEKA. 131 

nyonga, nezimpumpute. Ya ti inceku, Nkosi 
se kwenziwe njengokutsho kwako, kepa ku 
se kona indawo. Ya ti inkosi encekwini, 
Puma u ye ezindhleleni na sezintangweni, 
u ba qube ba ngene, ukuba i gcwale indhlu 
yami. Ngi ti kini a ka yi ku zwa ukudhla 
kwami namunye ku lababantu abamenyi- 
weyo/' 

Kwa hamba naye abantu abaningi; wa 
penduka wa ti kubo, ^^Urria umuntu e za kimi, 
e nga zondi uyise, nonina^ nomkake, naba- 
ntwana, nabafo wabo, nodade wabo, yebo, 
nokupila kwake, a nge be umfundi wami. 
No nga twali isipambano sake, a ngi landele, a 
nge be umfundi wami. U mupi kini, uma e ta- 
nda ukwaka inqaba, o nga qali a hlale, a bale 
imali yokwaka, a bone ukuba u nokwanele 
ukuyiqeda; ku nga ti, se e bekile isisekelo, e 
nge namandhla okuqeda, bonke abayibonayo 
ba suke ba m hleke, be ti, Lomuntu wa qala 
ukwaka, wa e nge namandhla okuqeda. I ipi 
inkosi, i suka i hlasela kwenye inkosi, e nga 
qali i hlale i qonde, ukuba i namandhla ngezi- 
nkulungwane ezi ishumi ukuhlangana nezayo 
kuyo, i nezinkulungwane ezimashumi amabili? 
Kepa uma i nge nako, i se kude leyo, i ya tuma 
izigijimi i cele okukubuyisana. Kunjalo lowo 
kini o nga shiyi konke a nako, a nge be umfu- 
ndi wami. Usaoti u lungile, kepa uma usaoti 
e dumele, ko yoliswa ngani na? A u sa fanele 
umhlabati nomquba, u ya lahlwa ngapandhle. 
O nezindhlebe zokuzwa a kezwe/^ 

Kwa ku sondela kuye bonke abatelisi nezoxd 



132 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

ukumuzwa. AbaFarisi nababali ba konona, 
be ti, '^Lomuntu u hlangana nezoni, a dhle 
nazo.'' 

Wa shumayela lomfanekiso kubo wokuti, 
'^U mupi umuntu kini o nezimvu ezi ikulu, ku 
lahleke enye kuzo, o nga zi shiyi ezimashumi 
a isishiyagalolunye nesishiyagalolunye ehlane, a 
ye kwelahlekileyo, a ze a yi tole? Se e yi tolile, a 
yi beke emahlombe e tokoza. A ti, ukufika 
ekaya a meme izihlobo zake, nabakelene naye, 
e ti kubo, Tokozani nami; se ngiyi tolile imvu 
yami, e bi lahlekile. Ngi ti kini, kunjalo na 
sezulwini ku kona ukutokoza ngesoni si sinye si 
pendukile, ku nabalungileyo abamashumi a isi- 
shiyagalolunye nes'shiyagalolunye aba nga swe- 
ll ukupenduka. U mupi umfazi o nezinhlamvu 
zemali ezi ishumi, ku lahleke eny:^, o nga sokeli 
isibani, a tshanele indhlu, a yi funisise, a ze a yi 
tole? E se yi tolile, a meme izihlobo zake 
nabakelene naye, e ti, Tokozani nami; se ngi 
tolile inhlamvu yami e bi lahlekile. Ku njalo 
ngi ti kini, ku kona ukutokoza ezingelosini zika 
Nkulunkulu ngesoni si sinye esi pendukile/' 

Wa ti, ^^ Umuntu otile wa e namadodana 
amabili: omncinyane wa ti ktiyise, Baba, ngi ni- 
ke imfuyo e yisabelo sami. Wa bahlukanisela 
imfuyo. Kwa ti emva kwezinsuku ezi nga ka 
bi ziningi, indodana encinyane ya buta konke, 
ya hamba ya ya ezweni elikude, ya cita ko- 
na imfuyo yayo i hamba ngokonakala. Se i 
qedile konke kwa ba indhlala enkulu ku lelo- 
zwe; ya qala ukuswela. Ya ya ya tolwa umu- 
ntu wa lelozwe; wa yi tuma ezweni lake ukuya 
kwalusa izingulube. Ya fisa ukudhla amaka- 




Millais 



INHLAMVU ELAHL:EKILEY0 



IMIFANEKISO E KUMBULEKA. 133 

si a dhliwayo izingulube; ka yi piwanga umuntu. 
Lapo i si qondile ya ti, Ziningi izisebenzi zika 
baba zi nokudhla okuningi, kepa mina ngi ya 
fa ukulamba. Ngi za ku suka, ngi ye kubaba, 
ngi ti kuye, Baba, ngonile ezulwini na pambi 
kwako. A ngi sa fanele ukutiwa ngi indo- 
dana yako; ngenze ngi be njengezisebenzi zako. 
Ya suka yeza kuyise. Kepa i se kude, uyise 
wa yi bona, wa yi haukela, wa gijima, wa yi 
gona ngentamo^ wa yanga. Ya ti indodana 
kuye, Baba, ngonile ezulwini na pambi kwako; 
a ngi sa fanele ukutiwa indodana yako. Kodwa 
uyise wa ti ezincekwini zake, Kipani ingubo 
enhle, ni yambatise, ni fake indandato esa- 
ndhleni sayo nezicatulo ezinyaweni zayo, ni 
lete itole elinonileyo, ni li hlabe, si dhle, si 
jabule. Lendodana yami i bi file se i pilile; i 
bi lahlekile, se i toliwe. Ba qala ukujabula. 

iNdodana yake enkulu ya yi sendhle; lapo i 
fika i sondela endhlini, yezwa ukuhlabelela 
nokusina. Ya biza inceku, ya buza ukuba 
ku ini loku. Ya ti kuyo, U fikile umfo wenu; 
uyihlo u hlabile itole elinonileyo, ngokuba e 
m zuzile e pilile. Ya tukutela, i nga vumi 
ukungena. Wa puma uyise wa yi ncenga. 
Ya pendula, ya ti kuyise, Bheka, leminyaka 
eminingi ngi ku konza; a ngi zange ngeqe izwi 
lako; kepa a wu ngi nikanga nazinyane le- 
mbuzi, ukuba ngi jabule nezihlobo zami. Ke- 
pa lendodana yako, e bi citile imfuyo yako, 
i hlala nezifebe, se i fikile, u yi hlabela itole 
elinonileyo. Wa ti kuyo, Mntanami, wena u 
hlezi nami ngezikati zonke; konke engi nako 
ku ngokwako. Ku fanele ukujabula noku- 



134 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

tokoza; ngoba umfo wenu lo, wa e file, u se 
pilile; wa e lahlekile; u se toliwe." 

Wa ti kubafundi bake, '^Kwa ku kona 
umuntu o isicebi, e nenceku: ya mangalelwa 
kuye, kwa tiwa i cite impahla yake. Wa yi 
biza, wa ti kuyo, Ku ini loku engi ku zwa 
ngawe na? Landa ubunceku bako; u nge be 
u sa ba inceku. Ya ti inceku enhliziyweni 
yayo, Ngi ya kwenze njani, loku inkosi yami 
i ngamuka ubunceku? ngi nge lime; ukunxiba 
ngi namahloni. Se ngi kwazi engi za ku 
kwenza ukuba ba ngamkele ezindhlini zabo, 
uma ngi kitshiwe ebuncekwini. Ya biza bonke 
aba namacala enkosini yayo, ya ti kwowokuqa- 
la, U necala eli ngakanani enkosini yami na? 
Wa ti, izigubu ezi ikulu zamafuta. Ya ti 
kuye, Tabata incwadi yako, u hlale masinyane, 
u lobe amashumi mahlanu. Ya ti kwomunye, 
Wena u necala eli ngakanani na? Wa ti kuyo, 
Amakora a ikulu amabele. Ya ti kuyo, Tabata 
incwadi yako, u lobe amashumi a isishiyagalo- 
mbili. Inkosi ya babaza leyonceku engalungile, 
ngokuba yenze ngokuhlakanipa; abantwana 
ba lelizwe ba hlakanipile ku nabantwana bo- 
kukanya ezizukulwaneni zabo. Ngi ti kini, 
zenzeleni izihlobo ngemfuyo yokungalungi, uku- 
ba se ku pele namkelwe ezindhlini ezimapa- 
kade. O tembekile ngokuncinyane u tembe- 
kile na nQ;okukulu ; o no:a lungile ngokuncinyane 
ka lungile na ngokukulu. Uma ni nga tembe- 
kile ngemfuyo engalungile, ubani o ya ku 
nikela kini imfuyo eqinisileyo na? Uma ni 
nga tembekile ngokwabanye, ubani o ya ku' 



IMIFANEKISO E KUMBULEKA. 135 

ni nika okwenu na? A ku ko nceku e nga 
konza amakosi amabili; i ya ku zonda enye, 
i tande enye, nokuba i bambelele kwenye i 
dele enye. Ni nge konze uNkulunkulu no- 
Mamona/' 

abaFarisi abatanda imali bezwa konke loku, 
ba m hlek' usulu. Wa ti knbo, '^Ni ngaba- 
zitetelela pambi kwabantu, kepa uNkulunkulu 
u ya zazi izinhliziyo: loku okukulu kubantu, 
ku ya nengeka kuNkulunkulu. Kwa ku kona 
umteto nabaprofeti wa ze wa fika uJohane; ku 
seloko umbuso ka Nkulunkulu u shunyayelwe, 
bonke ba panga ukungena kuwo. Ku lula 
ukuba ku dhluli izulu nomhlaba, ku nokuba 
ku citeke ibalana li be linye lomteto. O lahla 
umkake, a ganwe omunye, u ya pinga; na 
lowo o ganwa olahliweyo indoda, u ya pinga. 

Kwa ku kona umuntu o isicebi, owa embata 
izingubo ezibomvu nezinhle, e dhla okumnandi 
imihla ngemihla. Kwa ku kona nompofu, 
igama lake li nguLazaru, owa bekwa nga 
sesangweni lake, e bidhlikile, e fisa ukudhla 
imvutuluka e wa esitebeni sesicebi; kweza 
izinja za m kota izilonda. Kwa ti ompofu wa 
fa, wa yiswa izingelosi esifubeni sika Abrahama. 
Sa fa nesicebi, sembelwa. Si sehaidese sa 
bheka, si nobuhlungu, sa bona uAbrahama 
e kude, noLazaru e sesifubeni sake. Wa me- 
meza wa ti, Baba Abrahama, ngi haukele, u 
tume uLazaru, a cwilise isihloko somunwe 
wake emanzini, eze kupolisa ulimi Iwami; ngi 
ya hlupeka ku lelilangabi. uAbrahama wa ti, 
Mntanami, kumbula ukuba wa kwamkela oku- 
hle kwako ekupileni kwakO; kepa uLazaru wa 



136 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

e nokubi; manje u ya tokoziswa yena, u ya 
hlupeka wena. Futi ngapandhle kwako konke 
loku ku mi igebe elikulu pakati kwetu nani; 
aba lapa be tanda ukuza kini, ba nge kwenze; 
naba lapo ba ngeze lapa kiti. Wa ti, Ngi 
ya ku ncenga, baba^ ukuba u m tumele endhlini 
ka baba; ngi nabafo wetu aba isihlanu, ukuba 
a ba luleke, ba ngezi ku lendawo yokuhl'upeka. 
uAbrahama wa ti kuye, Ba noMosi nabaprofeti, 
a bezwe bona. Wa ti; Ai, baba Abrahama; 
kodwa uma ku suka umuntu kwabafileyo, a 
ye kubo, ba ya ku penduka. Wa ti kuye, 
Uma be ngezwa uMosi .nabaprofeti^ a ba yi 
ku zwa, noma ku vuka umuntu kwabafileyo/' 
Abapostoli ba ti eNkosini, ''Senezelele tina 
ukukolwa/' Ya ti iNkosi, ''Uma ni nokukolwa 
ku ngangenhlamvu yesinapi, ni nga ti ku 
lelisukamini, Sipuka, u tshalwe elwandhle; li 
ya ku ni lalela. U mupi umuntu kini e nenceku 
i lima, nokuba yalusa, o za ku ti kuyo, i sa 
ngena i vela endhle, Sondela, u hlale, u dhle? 
A ka yi ku tsho ini kuyo ukuti, Lungisa engi 
za ku ku dhla, u zibope, u ngi konze, ngi ze ngi 
dhle, ngi puze, kona u nga dhla nawe, u puze. 
U ya yi bonga leyonceku, ngokuba yenzile 
okuyaliweyo na? Ngi ti, qa. Ku njalo nani, 
se ni kwenzile konke eni ku yalelwe, ni bo ti, 
A si zinceku zaluto; senze e be si ku fanele 
si kwenze.'' 



UKUVUSWA KUKA LAZARO. 137 

ISAHLUKO XXVIII. 
[Jkuvuswa Kuka Lazaro. 

Kwa ku kona umuntu ogulayo, uLazaro wa 
seBetani, kubo ka Maria nodade wabo uMarta. 
Kwa ku nguMaria owa yi gcoba iNkosi ngama- 
futa, wesula izinyawo zayo ngezinwele zake, 
omne wabo uLazaro wa e gula. Odade wabo 
ba tuma kuye, be ti, '^Nkosi, bheka, lo o m 
tandayo u ya gula/' uJesu se e zwile wa ti, 
'^Lokukugula a siko okokufa, ku ngokudu- 
nyiswa kuka Nkulunkulu, ukuba iNdodana 
ka Nkulunkulu i dunyiswe ngako/' 

uJesu wa e m tanda uMarta nodade wabo 
noLazaro. Se e zwile ku tiwa u ya gula, wa 
hlala izinsuku ezimbili ku leyondawo a be 
kuyo. Emva kwa loko wa ti kubafundi bake, 
'^A si buye si ye eJudia.'' Abafundi ba ti 
kuye, '^Rabi, abaJuda ba sandu kufuna uku- 
kukanda ngamatshe, u sa ya kona futi na?'' 
uJesu wa pendula wa ti, ^^A ku ko amahora a 
ishumi nambili emini na? Uma umuntu e 
hamba emini ka kubeki, ngokuba e bona 
ukukanya kwa lomhlaba. Kodwa uma umu- 
ntu e hamba ebusuku, u ya kubeka, ngokuba 
ku nge ko ukukanya kuye/' Wa tsho loko; 
emva kwa loko wa ti kubo, ^^ uLazaro umhlobo 
wetu u lele; kepa ngi ya ukuba ngi m vuse 
ebutongweni/' Abafundi bake ba ti, '^Nkosi, 
uma e lele, u ya ku sinda/' uJesu wa e ku- 
luma ngokufa kwake; kodwa bona ba be ti, u 
kuluma ngokulala ubutongo. Kona uJesu wa 



138 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

ti kubo e pumesela, '^uLazaro u file. Ngi ya 
jabula ngani ngokuba be ngi nge ko, ni ze ni 
kolwe; kodwa a si hambe si ye kuye/^ uTo- 
masi o tiwa uDidimu, wa ti kubafundi, '^A si 
hambe nati, si ze si fe kanye naye/^ Wa fika 
uJesu, wa m fumana e se e mbelwe etuneni 
izinsuku ezine. 

iBetani li seduze neJerusalema, ku nga ba 
amastadiu a ishumi nesihlanu. Abaningi kuba- 
Juda beza kuMarta noMaria, ukuba ba ba du- 
duze ngomne wabo. uMarta se e zwile uku- 
ti, uJesu u yeza^ wa ya w^a m hlangabeza; 
kodwa uMaria wa hlala endhlini. uMarta wa 
ti kuJesu, ^^Nkosi, uma u bu kona lapa, umne 
wetu nga e nga fanga. Kepa ngi yazi na kalo- 
ku ukuba loko o nga ku cela kuNkulunkulu, 
uNkulunkulu wo ku nika kona/' uJesu wa ti 
kuye, " Umne wenu u zo buye a vuke/' 

uMarta wa ti kuye, ^^Ngi yazi u ya ku vuka 
ekuvukeni ngomhla wokupela/' 

uJesu wa ti kuye, ''Mina ngi ngukuvuka 
nokupila: o kolwa imi, noma e file, wo pila. 
Lowo o pila, e kolwa, ka sa yi ku fa; u ya ko- 
lwa iloku na?'' 

Wa ti kuye, ''Yebo, Nkosi; ngi ya kolwa 
ukuti, u nguKristu, iNdodana ka Nkulunkulu, 
o be za ku fika ezweni.'' Wa tsho loku, we- 
muka, wa biza uMaria udade wabo ngasesita, 
wa ti, ''Umfundisi u kona, u ya ku biza.'' Se 
e zwile yena, wesuka masinyane, wa ya kuye. 

uJesu wa e nga ka fiki emzini, e sendaweni 
lapa uMarta wa m hlangabeza kona. abaJuda 
aba be naye endhlini, be m duduza, ba bona 
uMaria e suka masinyane wa puma, ba m 



UKUVUSWA KUKA LAZARO. 139 

landela, be ti, '^U ya etuneni, a yo kala 
kona/' 

uMaria se e fikile lapa wa e kona uJesu, wa m 
bona, wa wa nga sezinyaweni zake, wa ti 
kuye, ''Nkosi, uma u bu kona, umne wetu 
nga e nga fanga/' uJesu se e m bonile e kala, 
nabaJuda aba fika naye be kala, wa bubula 
emoyeni, wa katazeka. Wa ti, ^^Ni m bekepi 
na?'' Ba ti kuye, ^'Nkosi, yiza, u bone/' 

uJesu wa kala izinyembezi. 

Ba ti abaJuda, ^^Bhekani, ukumtanda kwake 
okungaka!'' Abanye kubo ba ti, ^^Lo owa 
vula amehlo empumpute, wa be e ngenze ini 
a nga fi lo na?^' uJesu wa buya wa bubula 
pakati kwake, weza etuneni. La li ngumhume; 
kwa ku kona itshe pezu kwawo. Wa ti uJesu, 
*'Susani itshe.'' uMarta, udade wabo wofile- 
yo, wa ti kuye, ^^Nkosi, se e nuka: se ku 
olwesine." uJesu wa ti kuye, "A ngi tshongo 
ini ukuti, Uma u kolwa, u ya ku bona ubukosi 
buka Nkulunkulu.'' 

Kona ba susa itshe lapa ku lele kona ofileyo. 
uJesu wa bheka pezulu, wa ti, ^^Baba, ngi ya 
ku bonga, ngokuba u ngi zwile. Be ngazi u 
ngi zwa ngesikati sonke; kodwa ngi ku tsholo 
abantu abemiyo lapa, ukuba ba ze ba kolwe 
ukuti u ngi tumile.'' 

Se e tshilo loko, wa memeza ngezwi elikulu, 
wa ti, ^'Lazaro, puma." Kwa puma ofileyo, e 
botshiwe ezinyaweni na sezandhleni ngezindwa- 
ngu; ubuso bake bu mboziwe ngeduku. uJesu 
wa ti kubo, ^^M tukululeni, ni m yeke, a ha- 
mbe." 

Kona abaningi kubajuda aba be fike ku- 



140 UKUH.\MBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Maria^ be bona a be kwenzile uJesu, ba kolwa 
uye. Kodwa abanye kubo besuka ba ya ku- 
baFarisi, ba ba tshela loko a be kwenzile uJesu. 
Abapristi abakulu nabaFarisi ba buta umpaka- 
ti, ba ti; ^^*Si ya kwenze njani na? lomuntu 
u yenza izibonakaliso eziningi. Uma si m 
yeka njalo, ba ya ku kolwa uye bonke; ama- 
Roma a ya ku fika, a samuke indawo nesizwe/' 
Kepa omunye kubo, uKaiafasi, e ngumpristi 
omkulu nga lowomnyaka, wa ti kubo, ^^A 
nazi luto nina. A ni qondi ukuti, ku lungele 
tina, ukuba umuntu e munye a fele abantu, 
ku nga bubi isizwe sonke/' Ka tshongo loko 
ngokwake, kodwa e be ngumpristi omkulu wa 
lomnyaka, wa profeta ukuti, uJesu wa be e ya 
ku fela isizwe. A nga feli isizwe sodwa, kepa 
ukuba a bute ndawonye abantwana baka 
Nkulunkulu abahlakazekileyo. Iloko kwa su- 
kela be ceba ukuba ba m bulale. 

Kepa uJesu ka be e sa hamba obala kuba- 
Juda; wemuka lapo, wa ya ezweni eli seduze 
nehlane; emzini o tiwa iEfraime: wa hlala 
kona nabafundi bake. 

ISAHLUKO XXIX. 

Ukuya Kwake Kwokugcina eJerusalema. 

Kwa ti ekuhambeni kwake ukuya eJerusa- 
lema, wa dabula eSamaria na seGalile. E sa 
ngena emzaneni, wa hlangatshezwa abantu aba 
ishumi, amalepero, bema kude naye. Ba me- 
meza, be ti, ''Jesu, Nkosi, si haukele.'' Se e 
ba bonile; wa ti kubo, ''Hambani, ni ye ni 



IJKUYA KWOKUGCINA EJERUSALEMA. 141 

ziveze kubapristi/' Kwa ti be sa hamba, 
ba hianzwa. Omunye kubo, se e bonile ukuba 
u pilisiwe, wa buya, wa dumisa uNkulunkulu 
ngezwi elikulu. Wa wa ngobuso ngasezinya- 
weni zake, wa m bonga. Wa e ngowa seSa- 
maria. uJesu wa pendula wa ti, ''A ba hla- 
nzwanga ba ba ishumi na? Bapi aba isishiyaga- 
lolunye na? A ku fumanekile aba buyele uku- 
bonga uNkulunkulu, kupela lo wezizwe/' Wa 
ti kuye, ^'Suka, u hambe, inkolo yako i ku 
sindisile.'' 

E buzwa abaFarisi ukuba u za ku fika nini 
umbuso ka Nkulunkulu, wa ba pendula wa ti, 
''Umbuso ka Is^kulunkulu a u fiki u bonwa. 
A ku yi ku tshiwo ukuti, Nanku, nokuba, 
nankuya! bheka, umbuso ka Nkulunkulu u 
pakati kwenu! Ku ya ku fika izinsuku, la- 
po ni ya ku fisa ukubona olunye Iwezinsuku 
zeNdodana yesintu, kepa a ni yi ku lu bona. 
Ba ya kuti kini, Nanku, nokuba, nankuya! 
ma ni nga yi, ni nga ba landeli. Njengonyazi 
olu baneka kwenye indawo pansi kwezulu lu 
kanya lu ze lu fike kwenye indawo pansi kwe- 
zulu, ko ba njalo iNdodana yesintu ngosuku 
Iwayo. Kepa nga i hlupeka kakulu kuqala, 
i delwe ilesisizukulwane. Njengokwenzeka ezi- 
nsukwini zika Noa, ko ba njalo ezinsukwini 
zeNdodana yesintu. Ba be dhla, be puza, be 
ganwa, bendiswa, kwa ze kwa fika usuku uNoa 
a ngena emkunjini ngalo, kwa fika uzamcolo, 
wa bubisa bonke. Ku njalo na njengokwe- 
nzeka ezinsukwini zika Loti; ba be dhla, be 
puza, be tenga, be tengisa, be lima, baka; 



142 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

kodwa nga lolosuku uLoti a puma eSodoma 
ngalo, la na umlilo nesolufa, li vela ezulwini, la 
ba bubisa bonke. Ko ba njalo nga lolosuku 
iNdodana yesintu e ya ku bonakaliswa ngalo. 
Nga lolosuku, o pezu kwendhlu, impahla yake 
i sendhlini, a ka ngehli ukuyitabata; njalo o 
sendhle a ka nga buyi. Kumbulani umka Loti. 
O funa ukusindisa ukupila kwake wo ku lahla; 
. kepa o ku lahlayo ukupila kwake, wo ku si- 
ndisa. Ngi ti kini, nga lobobusuku ku ya ku 
ba kona embedeni munye ababili, omunye 
wo tatshatwa, omunye a shiywe. Bo sila 
ababili ndawonye, omunye wo tatshatwa, 
omunye a shiyw^e. Ababili ba ya ku ba 
sendhle, omunye wo tatshatwa, omunye a 
shiywe/' 

Ba pendula ba ti kuye, ''Pi na, Nkosi?'' 
Wa ti kubo, ''Lapa si kona isidumbu, ilapa 
amanqe a ya ku butana kona/' 

Wa shumayela umfanekiso kubo wokuti, nga 
be kuleka ngezikati zonke, ba nga yeki, e ti, 
''Kwa ku kona emzini otile umahluli o nge- 
sabi uNkulunkulu, o nga hlonipi muntu. Wa 
e kona umfelokazi ku lomuzi, weza kuye, e ti, 
Ngi zwele esiteni sami. Kwa ba isikati e nga 
vumi; ngasemva wa ti enhliziyweni yake, No- 
ma ngi ngesabi uNkulunkulu, ngi nga hlo- 
nipi muntu, kepa loku e ngi kataza lomfelokazi, 
ngi ya ku m zwela, funa a ngi qede ngokuza 
kwake njalonjalo/' Ya ti iNkosi, ''Yizwani 
loku a ku tshoyo umahluli o nga lungile. 
uNkulunkulu a ka yi ku bezwela ini abaketi- 
w^eyo bake, aba kala kuye emini na sebusuku, 
lioxn^ e bekezela kade nabo na? Ngi ti kini u 



UKUYA KWOKUGCINA EJERUSALEMA. 143 

ya ku bezwela masinyane. Kepa iNdodana 
yesintu, ngokufika kwayo, i ya ku fumanisa 
ukukolwa emhlabeni na?'' 

Wa shumayela lomfanekiso kwabazitembayo, 
ba ti ba lungile, ba dela abanye, wa ti: 

''AbaPxtu ababili ba kupukela etempelini 
ukukuleka; omunye e ngumFarisi, omunye e 
ngumtelisi. umFarisi wema yedwa, wa kuleka 
wa ti, Ngi ya ku bonga, Nkulunkulu, ngokuba 
ngi nge njengabanye abantu, abapangi, abanga- 
lungile, nabapingi, na njenga lomtelisi. Ngi 
zila ukudhla kabili ngesonto, ngabela okweshu- 
mi kuko konke engi nako. Umtelisi wema 
kude e nge nakubheka ezulwini, kodwa wa 
tshaya isifuba sake, e ti, Nkulunkulu, yiba 
nomsa kimi mina soni. Ngi ti kini, lo wehlela 
endhlini yake e tetelelwe ku nomunye; lowo 
o zipakamisayo, u ya ku totshwa, nozitobayo 
a pakanyiswe/' 

Kweza kuye abaFarisi, be m linga ba ti 
kuye, '*Ku vunyelwe ini umuntu ukuba a lahle 
umkake ngamacala onke na?'' Wa pendula 
wa ti kubo, ''A ni fundanga ini ukuti, owenza 
abantu ekuqaleni, wa benza isilisa nesifazana. 
Wa ti, ngaloko umuntu u ya ku shiya uyise 
nonina, a bambelele kumkake; labo ababili 
ba ya ku ba inyamanye. Njalo a ba se babili, 
ba inyamanye. Loku uNkulunkulu a ku hla- 
nganisileyo, ma ku ngahlukaniswa umuntu." 

Ba ti kuye, ^'uMosi wa yala ngani, ukuba a 
nikwe incwadi yokwahlukanisa, a lahlwe na?'' 

Wa ti kubo, ''Ngobulukuni bezinhliziyo zenu 



144 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

uMosi wa ni vumela ukulahla omkenu; kepa 
kwa ku nge njalo ekuqaleni. Ngi ti kini, Lowo 
o lahla umkake, ku nge ngokupinga, a ganwe 
omunye, u ya pinga; noganwa olahliweyo u ya 
pinga. Nomfazi uma e lahla umyeni wake, a 
gane omunye, u ya pinga/^ 

Abafundi bake ba ti kuye, ^^Uma kunjalo 
kumuntu nomkake a ku kuhle ukuganwa/' 

Wa ti kubo, *'Ba nge lamkele lelizwi bonke; 
kupela bona aba li nikiweyo. Ku kona aba- 
teniweyo, aba zalwa be njalo kwa sesiswini si- 
ka nina; ku kona nabateniweyo, be tenwe 
abantu; ku kona nabateniweyo, aba zitenileyo 
ngombuso wezulu. O namandhla okwamkela 
loku, a kwamkele/' 

Ba leta abantwana kuye, ukuba a ba pate; 
abafundi ba ba kuza ababaletayo. Kodwa 
uJesu e bona loko, wa cunuka, wa ti kubo, 
''Vumelani abantwana beze kimi^ ni nga ba 
nqabeli, ngokuba umbuso ka Nkulunkulu u 
ngowabanjalo. Ngi qinisile ngi ti kini, Lowo 
o ngamkeli umbuso ka Nkulunkulu njengo- 
mntwana, a nge ngene kuwo." Wa ba gona, 
wa beka izandhla pezu kwabo, wa ba kulekela. 
Wemuka lapo. 

Se e pumele endhleleni, kwa fika umuntu, o 
isikulu, e gijima, wa guqa kuye, wa m buza, e 
ti, ''Mfundisi olungileyo, ngi ya kwenzani 
ukuba ngi dhle ifa lokupila okupakade na?'' 
uJesu wa ti kuye, ''U ngi bizelani u ti ngi 
lungile na? A ku ko olungileyo, munye ku- 
pela, uNkulunkulu. Kepa uma u tanda uku- 



UKUYA KWOKUGCINA EJERUSALEMA. 145 

ngena ekupileni, londa imiyalo/^ Wa ti knye, 
*'Imipi na?'' uJesu wa ti, '^Le yokuti, U nga 
bulali; U nga pingi; U ngebi; U nga qiniseli 
amanga; Dumisa uyihlo nonyoko; Wo tanda 
owakelene naye njengokuba u zitanda wena/' 
Umlisa wa ti kuye, ''Loku konke ngi ku gcini- 
le kwa sebutsheni bami; ngi sa ntulani na?^^ 
uJesu e m bheka, wa m tanda, wa ti kuye, 
''U swele into inye; uma u tanda ukupelela, 
hamba u tenge ngako o nako, u pe abampofu; 
u ya ku ba nemfuyo ezulwini; u ze u tabate 
isipambano, u ngi landele/' 

Wa nyukumala nga lokokutsho, wemuka e 
dabukile, ngokuba wa e nemfuyo eningi. 
uJesu wa qalaza, wa ti kubafundi bake, ^'Ye- 
ka, ku lukuni kwaba nemfuyo ukungena embu- 
sweni ka Nkulunkulu/' 

Abafundi ba mangala ngamazwi ake. uJesu 
wa buya wa pendula, wa ti kubo, ^^Yeka, 
bantwana, ku lukuni kwabetemba imfuyo uku- 
ngena embus weni ka Nkulunkulu. Ku lula 
ukuba ikameli li ngene entunjeni yosungulo, ku 
nokuba ofuyileyo a ngene embusweni ka 
Nkulunkulu/' 

Ba mangala kakulu, ba kuluma, be ti, '^Ka- 
nti ubani o nga sindiswa na?'' uJesu e ba 
bheka, wa ti, ^'Kubantu ku ngenzeke; kodwa 
a ku njalo kuNkulunkulu; ngokuba kuNku- 
lunkulu ku ngenzeka konke/' Kona uPetro wa 
pendula wa ti kuye, ^' Bheka, tina si shiye 
konke, si ku landele; so tolani na?'' uJesu 
wa pendula wa ti, ^'Ngi qinisile ngi ti kini, a 
ku ko umuntu o shiye indhlu, nabafo wabo, 
nodade wabo, noyise, nonina, nomfazi, naba- 



146 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

ntwana, namazwe, ngenxa yami neyevangeli, o 
nga yi kwamkeliswa ikulu ku lesisikati, izi- 
ndhlu, nabafo wabo, nodade wabo, nonina, 
nabantwana, namazwe, kanye nezinhlupeko, na 
sezweni elizayo ukupila okupakade. Lapo 
iNdodana yesintu se i hlezi esihlalweni sobu- 
kosi bayo, nani ni ya ku hlala ezihlalweni ezi 
ishumi nambili, nahlulele izizwe ezi ishumi 
nambili zaba Israeli. Kepa abaningi aboku- 
qala bo ba abokupela, nabokupela bo ba abo- 
kuqala/' 

'' Umbuso wezulu u fana nomuntu e umnini- 
ndhlu, owa puma kusasa ukubiza izisebenzi 
zi ye esivinini sake. Se e vumelene nezisebe- 
nzi ukuzikokela udenario ngosuku, wa zi tuma 
esivinini sake. Wa buya wa puma ngehora 
lesitatu, wa bona abanye be mi endaweni yoku- 
butana, be nga sebenzi luto, wa ti kubo, Ha- 
mbani nani, ni ye esivinini, ngo ni nika oku- 
faneleyo. Ba ya. Wa buya wa puma nge- 
hora lesitupa, nelesishiyagalolunye, wenza njalo. 
Wa puma na ngehora leshumi nanye, wa fu- 
mana abanye be mi, be nga sebenzi luto, wa 
ti kubo, Ni meleni lapa usuku lonke ni nga se- 
benzi na? Ba ti kuye, A si tolwa muntu. Wa 
ti kubo, Hambani nani ni ye esivinini; ni ya 
kwamkeliswa okufaneleyo. Se ku hlwile, umni- 
nisivini wa ti encekwini yake, Biza izisebenzi, u 
zi kokele imali yazo; u qale kwabokupela, u 
gcine kwabokuqala. Kweza aba bizwa nge- 
hora leshumi nanye, kwa ba ilowo wamkeliswa 
udenario. Kweza abokuqala, ba ti, kumbe ba 
za kwamkeliswa kakulu ; kepa nabo bamkeliswa 
udenario ngabanye. Kepa se bamkelisiwe, ba 



ISIKATI ESIKULU SE SI SEDUZE. 147 

sola umninindhlu, ba ti, Laba bamva ba se- 
benze ihora linye, u ba linganise nati, esi twale 
ubunzima nokufudumala kwemini. Wa pe- 
ndula wa ti komunye kubo, Mfo wetu, a ngi 
kwoni ngaluto; a u vumelananga nami ngodena- 
rio na? Tabata okwako, u hambe; ngi tanda 
ukunika lo wamva njengawe. A ku fanele ini 
ukuba ngenze engi ku tandayo ngokwami na? 
Iso lako libi ngokuba ngi lungile na? Njalo 
abokupela ba ya ku ba abokuqala, nabokuqala 
ba be abokupela; ngokuba baningi ababizi- 
weyo, kodwa ba incozana abaketiweyo/' 

ISAHLUKO XXX. 

ISIKATI ESIKULU Se Si SeDUZE. 

Ba be sendhleleni^ be kupukela eJerusalema; 
uJesu wa hamba pambi kwabo; ba mangala, 
ba m landela, besaba. Wa buya wa biza aba 
ishumi nambili, wa qala ukubatshela oku za 
ku m ehlela. Wa ti, ^^Bhekani, si kupukela 
eJerusalema, iNdodana yesintu i ya ku nike- 
Iwa kubapristi abakulu nababali, ba ya ku yi 
lahla ukuba i fe, ba yi nikele kwabezizwe. 
Ba yi hleke, ba yi tshaye, ba yi fele ngamate, 
ba yi bulale; kepa ngosuku Iwesitatu yo buya, 
i vuke/^ Kodwa a bezwisanga luto; lokokutsho 
kwa fihleka kubo, a ba kwazanga a be ku tshilo. 

Kona kwa fika kuye unina wamadodana ka 
Zebedi kanye namadodana ake, uJakobe no- 
Johane, wa kuleka, e cela into kuye, wa ti, 
''Mfundisi, si ya tanda ukuba u senzele loko 
esi ya ku cela/' Wa ti kuye, ''U tandani na?'^ 



148 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Wa ti kuye, ^^Vuma ukuba lawamadodana ami 
amabili a hlale, enye ngakwesokunene sako ne- 
nye ngakwesokohlo sako embusweni wako, 
ebukosini bako/^ uJesu wa pendula wa ti, 
^^A ni kwazi enikucelayo. Ni nga puza isitsha, 
engi ya ku si puza na? ni nga bapatizwa ngo- 
kubapatizwa engi bapatizw^a ngako na?'' Ba ti 
kuye, '^Si ngenza/' Wa ti kubo, ^^Nembala 
ni ya ku puza isitsha sami, ni bapatizwe 
ngokubapatizwa engi bapatizwa ngako; kepa 
ukuhlala ngakwesokunene, na ngakwesokohlo 
sami, a siko okwami ukupa, ba ya ku piwa 
aba ku lungiselwe uBaba/' 

Be ku zwa loko aba ishumi, ba cunuka nga 
lezozelamani ezimbili. Kepa uJesu wa ba biza 
wa tij ^^Ni yazi ukuba amakosi ezizwe a ya zi 
busa, nabakulu ba namandhla pezu kwazo. 
A ku yi ku ba njalo pakati kwenu; kodwa o 
tanda ukuba mkulu pakati kwenu, ka be isi- 
konzi senu. No tanda ukuba owokuqala kini 
ka be inceku yenu. NjengeNdodana yesintu 
a yi zanga ukukonzwa, kodwa yeza ukukonza, 
nokunika ukupila kwayo ku be isihlaulo sa- 
baningi/' 

Kwa ti, e sondela eJeriko, uBartimeo impu- 
mpute, indodana ka Timeo, wa e hlezi nga 
sendhleleni e cela. Yezwa abantu be dhlu- 
la, ya buza ukuba ku ini. Ba yi tshela ba ti, 
'^uJesu, wa seNazareta u ya dhlula.'' Ya 
memeza ya ti, ^' Jesu, Ndodana ka Davida, ngi 
haukele/' Kepa aba hamba pambili ba yi 
kuza, ukuba i tule; kodwa ya memeza ka- 
kulu, i ti, ''Ndodana ka Davida, ngi haukele/' 



ISIKATI ESIKtJLU BE SI SEDUZE. 149 

uJesu wema, wa tsho, ukuba i letwe kuye; 
i si sondele, uJesu wa yi buza, e ti, '^U tanda 
ukuba ngi kwenzeleni na?^^ Ya ti, '^Nkosi, 
ukuba ngi bone.'' uJesu wa ti kuyo, '^Bona, 
inkolo yako i ku sindisile/' Ya se i bona, ya 
m landela, i dumisa uNkulunkulu. Abantu 
bonke, se be bonile^ ba bonga uNkulunkulu. 

Wa ngena wa dabula eJeriko. Kwa ku 
kona umuntu, ig^ma lake uZakeu, e isikulu 
sabatelisi, e isicebi. Wa funa ukubona uJesu, 
ukuba u ngubani; wahluleka ngabantu, ngo- 
kuba e mfutshane. Wa gijimela pambili, wa 
kwela emtini wesikomore, ukuba a m bone, 
e be za ku dhlula kona. uJesu se e fikile ku 
leyondawo, wa bheka pezulu, wa m bona, wa 
ti kuye, ^^Zakeu, tshetsha wehle; ngokuba na- 
mhla ngi ya ku hlala endhlini yako/' Wa 
tshetsha wehla, wa m amkela ngokujabula. 
Se be bonile ba konona bonke, be ti, '^U ye 
kungenisa kumuntu o isoni/' uZakeu wema, 
wa ti eNkosini, ^^ Bheka, Nkosi, ngi ya ba pa 
abampofu inxenye yemfuyo yami; uma ngi m 
amukile umuntu into, ngi yi buyisa i pindwa 
kane.'' uJesu wa ti kuye, ^^Namhla ku fikile 
ukusindiswa ku lendhlu, loku naye u indodana 
ka Abrahama. iNdodana yesintu i ze kufuna 
nokusindisa okulahlekileyo.'' 

Se be zwe loku, weleka w^a shumayela umfa- 
nekiso, ngokuba e seduze neJerusalema, na ngo- 
kuba be ti, umbuso ka Nkulunkulu se u za ku 
bonakala. 

Wa ti, ^^Kwa suka umuntu omkulu, wa ya 
ezweni eli kude ukuba a tabate umbuso, a 
buye. Wa biza izinceku zake ezi ishumi, vva 



150 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

zi nika omina aba ishumi wa ti kuzo, Tengisani 
ngabo ngi ze ngi buye. Kepa abantu ba kubo 
ba m zonda, ba tuma izigijimi emva kwake, ba 
ti, A si tandi lomuntu a be umbusi pezu kwetu. 
Kwa ti ekubuyeni kwake, se e tabatile umbuso, 
wa tsho ukuba zi biz we zi ze kuye lezozinceku, 
a be zi nikile imali, azi ukuba ileyo i zuzeni 
ngokutengisa. Ya fika eyokuqala ya ti, Nkosi, 
umina wako u zuzile omina aba ishumi. Wa 
ti kuyo, Wenzile, nceku elungileyo; loku u 
tembekile ngokuncinyane, u ya ku busa imizi 
e ishumi. Ya fika eyesibili ya ti, Nkosi, umina 
wako u tolile omina aba isihlanu. Wa ti kuyo, 
U ya ku busa imizi e isihlanu. Ya fika enye 
ya ti, Nkosi, nangu umina wako, e be ngi naye 
u bekiwe endwangwini; nga kwesaba, loku u 
ngumuntu o nolaka, u tabata o nga ku bekanga, 
u vuna o nga ku hlwanyelanga. Wa ti kuyo, 
Ngomlomo wako ngo ku lahla, wena nceku 
engalungile. U be wazi ukuba ngi ngumuntu 
o nolaka, ngi tabata engi nga ku bekanga, ngi 
vuna engi nga ku hlwanyelanga. A u bekanga 
imali yami ebanke ngani na? kona ekubuyeni 
kwami, nga ngi yi bizile kanye nenzuzo. Wa 
ti kwabemiyo kona, M amukeni umina, ni m 
nike o nomina aba ishumi. Ba ti kuye, Nkosi, 
u nomina aba ishumi. Yebo, ngi ti kini, lowo 
o nako u ya ku piwa, kepa, o nge nako u ya 
kwamukwa na loko a nako. Lezozita zami 
eza zi nga tandi, ngi be umbusi wazo, zi leteni 
lapa, ni zi bulale pambi kwami. ^' 

Konake izinsuku ezi isitupa pambi kwepasi- 
ka uJesu wa fika eBetani, lapa e kona uLazaro 



ISIKATI ESIKULU SE SI SEDUZE. 151 

o be file, a m vusa kwabafileyo. Lapo, endhli- 
ni ka Simone ilepero, ba m pekela ukudhla. 
Kwa ku petwe uMarta; kepa uLazaro wa e 
ngomunye kwaba be hlezi naye ekudhleni. 
uMaria wa tabata ipondwe lamafuta enardi lo- 
dwa, inkulu intengo yawo, wa wa tela ekanda 
lake lapo e hlezi ekudhleni, wa gcoba izinyawo 
zika Jesu, wesula izinyawo zake ngezinwele 
zake; indhlu ya gcwala ipunga lamafuta. 
Abafundi bake be bona loku, ba cunuka, ba ti, 
''Ukucita loku ku ngani na?'^ Omunye ku- 
bafundi bake, uJuda ulskariote ka Simone, 
o be za ku m nikela, wa t , '^Ku ye ngani ku 
nga tengwa ngalawamafuta odenario abama- 
kulu amatatu, ku pi we abampofu/' Ka tsho- 
ngo loku ngokuba e nakekele abampofu; 
wa tsho ngokuba e isela, wa e nesikwama, wa 
pata okufakiweyo. 

Kepa uJesu wazi wa ti kubo, '^Ni m kata- 
zelani umfazi na? loku u sebenzile umsebenzi 
omuhle kimina. Ni nabampofu ngesikati so- 
nke; kodwa a ni nami ngesikati sonke. We- 
nzile a nga kwenzayo; u fike ngapambili uku- 
gcobela umzimba wami, ukumbelwa. Ngi qi- 
nisile ngi ti kini, ezweni lonke lapo lelivangeli 
li ya ku shunyayelwa kona ku ya ku shunyaye- 
Iwa naloku a kwenzileyo lomfazi, ku be isi- 
kumbuzo ngaye/^ 

Abantu abaningi ba kubaJuda bazi ukuba u 
kona, kepa abezanga ngoJesu yedwa, bezela 
ukuba ba bone noLazaro, a m vusayo kwa- 
bafileyo. Kepa abapristi ba ceba ukuba ba m 
bulale noLazaro; ngokuba ngaye abaningi 
kubaJuda bemuka ba kolwa uJesu. 



152 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KXJKA JESU. 

Kwa ku seduze ipasika labaJuda; ba ku- 
puka abaningi ezweni ba ya eJe usalema, li 
nga ka fiki ipasika, ukuba ba zihlanze. Kona 
ba m funa uJesu, ba kuluma be mi etempeli- 
ni, ba ti, ^'Ni tini, ka yi ku za emhlanganweni 
na?^' Abapristi abakulu nabaFarisi ba be 
yalile ukuba, uma umuntu e m azi lapa q 
kona a ba kombise ba ze ba m bambe. 



ISAHLUKO XXXI. 
Ukungena Ngokutokoza. 

Lapo be sondela eJerusalema, eBetfage ne- 
Betani, nga sentabeni yemihlwati, wa tuma 
ababili kubafundi bake, wa ti kubo, *^Ha- 
mbani ni ye emzaneni o bhekene nani; se ni 
ngene kuwo ni ya ku fumana itole lembo- 
ngolo li botshiwe, oku nga zanga ku hlale kulo 
umuntu; li tukululeni, ni li lete. Uma umu- 
ntu e ti kini, Nenzelani loku? ni ti, iNkosi i ya 
li funa; kona u za ku li tumela lapa." 

Ba ya, ba fumana itole lembongolo, njengo- 
kutsho kwake kubo, li botshiwe nga sesangweni 
ngapandhle, endhleleni; ba li tukulula. Be 
sa tukulula itole, abaninilo ba ti kubo, *'Ni 
li tukululelani itole na?'' Ba tsho kubo 
njengokutsho kuka Jesu ukuti, '^iNkosi i ya 
li funa." Ba ba yeka. Ba leta itole kuJesu, 
ba beka izingubo zabo pezu kwalo; wa hlala 
pezu kwalo. 

Loku konke kwenziwa ukuba ku gcwaliseke 
okwa shunyayelwa umprofeti ukuti, ^'Yitshonj 
kuyo indodakazi ka Zioni ukuti, Bheka, inkosj 



UKUNGENA NGOKUTOKOZA. 153 

yako i za kuwe, i mnene, i kwele embongo- 
Iweni, na setoleni lembongolo/' Abaningi be- 
ndhlala izingubo zabo endhleleni; abanye ba 
gaula amahlamvu emitij ba wendhlala endhle- 
leni. Abantu aba be hamba pambili, naba be 
. m landela, ba memeza be ti, '^Hosana; A ka 
bong we umbusi ozayo ngegama leNkosi; ku be 
ukutula ezulwini, nobukosi kwelipezulu. A ku 
bong we umbuso czayo ka Davida, ubaba wetu; 
ku bongwe ozayo ngegama leNkosi: Hosana 
kwelipezulu/' 

Abafundi bake ba be ngezwisisi loku kuqala; 
kodwa lapo se e dunyisiwe uJesu, kona ba se 
be kumbula ukuti, ku lotshiwe loku ngaye, 
nokuti ba kwenza loku kuye. 

Abantu aba be naye mhla e biza uLazaro 
a pume etuneni, e m vusa kwabafileyo, ba 
qinisa. Ngaloku abantu ba m hlangabeza; ba 
be zwile ku tiwa lesisibonakaliso senziwe uye. 
abaFarisi ba kuluma ba ti, ^^Ni ya bona ukuba 
a ni sizwa ngaluto; bhekani/izwe lonke li m 
landele/' Abanye abaFarisi ba sebantwini ba 
ti kuye, ''Mfundisi, ba kuze abafundi bako/' 
Wa pendula wa ti kubo, '^Ngi ti kini, uma be 
tula laba, amatshe a ya ku memeza/' 

Se e sondele wa bona umuzi, wa wu kalela, e 
ti, *'Uma u bu kwazi nawe, na nga lolusuku, 
okokutula kw^ako! kepa kaloku se ku fihlekile 
emehlweni ako. U ya ku fikelwa izinsuku, lapo 
izita zako zi ya ku ku biyela ngotango, zi ku 
haqe, zi ku vimbezele inxa zonke; zi ku dilize 
pansi, wena nabantwana bako aba kuwe, 
zi nga shiyi kuwe itshe nalinye li pezu kwelinye; 



154 ukuh'amba nokufundisa kuka jesu. 

ngokuba u nga sazanga isikati sokuhanjelwa 
kwako/' 

uJesu wa fika eJerusalema: se e ngene eJeru- 
salema, umuzi wonke wa nyakaza, wa ti, 
^^Ubani Ic?'' Ba ti abantu, '*Lo u nguJe- . 
su umprofeti wa seNazareta la seGalile/^ 

Wa ngena etempelini; se e qalaze izinto 
zonke, se ku hlwile, wa puma, wa ya eBetani 
kanye naba ishumi nambili. 

Ngangomso ekupumeni kwabo eBetani e se 
buyela emzini, wa lamba. Wa bona umkiwane 
u kude u namaqabunga, wa ya, e ti kumbe a 
nga fumana into kuwo; se e fikile kuwo a ka 
fumananga luto, amaqabimga kupela; kwa ku 
nga ka bi ko isikati samakiwane. uJesu wa 
kuluma wa ti kuwo, '^A ku nga bi ku sa dhla 
umuntu izitelo zako na pakade/' Abafundi 
bake bezwa. 

Ba fika eJerusalema; uJesu wa ngena ete- 
mpelini, wa qala ukukipa abatengiselana ete- 
mpelini, wa gumbuqela amatebula abatshent- 
shisa imali, nezihlalo zabatengisa ngamajuba; e 
nga vumi nokuba umuntu a dabule etempelini, e 
twele isitsha. Wa fundisa wa ti kubo, ''A ku 
lotshiwe ini ukuti, Indhlu yami i ya ku tiwa 
indhlu yokukuleka ezizweni zonke; kodwa nina 
ni yenze umhume wabapangi/' 

Kwa fika kuye izimpumpute nezinycnga 
etempelini, wa zi pilisa. Ababali nabapristi 
abakulu bezwa, be bona imimangaliso a yenzayo, 
nabantwana be memeza etempelini be ti, 
''Hosana kuyo iNdodana ka Davida/' ba tuku- 
tela, ba ti kuye, ''U yezwa loku aba ku tshoyo 



UKUMTIYA KWABABALI NABAFAPJSI. 155 

na? ^^ uJesu wa ti kubo, ^^ Yebo; a ni zanga ni 
funde ini ukuti, ngomlomo wezingane nowa- 
bancelayo u veze udumiso? ^^ 

Ba funa ukuba ba nga m bulala kanjani; 
ngokuba ba m esaba, loku abantu bonke ba 
mangala ngokufundisa kwake. 

Se ku hlwile wa puma emzini. 

Kusasa be sa dhlula, ba bona umkiwane 
womile na sezimpandeni. uPetro e kumbula 
wa ti kuye, ^^.Nkosi, bheka, umkiwane o wu 
qalekisileyo u bunile/' 

uJesu wa pendula wa ti kubo, ''Kolwani 
uNkulunkulu. Ngi qinisile ngi ti kini, lowo o 
ya ku ti ku lentaba, Suka, u ponseke elwandhle, 
e nga ngabazi enhliziyweni yake, kodwa e 
kolwa ukuba ku ya kwenzeka loku a ku 
tshoyo, u ya ku ba nako a ku tshoyo. Ngaloku 
ngi ti kini, konke enikucelayo ngokukuleka, 
kolwani ukuba ni ya ku kwamkeliswa, kona 
ni ya ku ba nako. Nxa ni mi ni kuleka, 
tetelelani, uma umuntu e necala kini, ukuba 
uYihlo o sezulwini a ni tetelele izono zenu. 
Kodwa uma ni nga teteleli, njalo uYihlo 
wenu o sezulwini a ka yi ku ni tetelela izono 
zenu/' 

ISAHLUKO XXXII. 

Ukumtiya kwabaBali nabaFarisi. 

Abantu bonke besuka kusasa, beza kuye 
etempelini ukumuzwa. Kepa abapristi aba- 
kulu, nababali, nezikulu zabantu ba funa 
ukumbulala. Kodwa ba be nga fumani aba 



156 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

nga kwenzayo, loku abantu bonke ba bambe- 
lela kuye ukumuzwa. 

E sa hamba etempelini, abapristi abakulu 
namalunga abantu beza kuye, e sa fundisa, 
ba ti, ^^U zenza lezizinto ngamapi amandhla 
na? Ubani owa ku nika lamandhla na?'' 

uJesu wa pendula wa ti kubo, ^^Nami ngi 
ya ku ni buza into i benye; uma ni ngi tshela 
yona, ngi ya ku ni tshela amandhla e ngenza 
ngawo lezizinto. Ukubapatiza kuka Johane, 
kwa velapi na? ezulwini, nokuba kubantu 
na?^^ 

Ba zindhlisana, be ti, '^Uma si ti, Ezulwini; 
u ya ku ti kitina, A ni kolwanga uye ngani na? 
Kodwa uma si ti, Kubantu; si yesaba abantu; 
ngokuba ba ti bonke, u Johane wa e ngu- 
mprofeti impela/' Ba pendula ba ti kuJesu, 
^^A sazi/' 

Wa ti kubo, '^Nami a ngi yi ku ni tshela 
amandhla e ngenza ngawo lezizinto. 

Kepa ni tini na? Umuntu wa e namadodana 
amabili; weza kweyokuqala wa ti, Ndodana, 
hamba u yo sebenza namhla esivinini sami. 
Ya pendula ya ti, A ngi yi ku ya; kepa ngasemva 
ya penduka, ya ya. Weza kweyesibih, wa 
tsho ngokunjalo. Yona ya pendula ya ti, 
Ngi ya ya, nkosi, kepa a yi yanga. U mupi 
ku labobabili owenza intando ka yise na? *' 

Ba ti kuye, '^Owokuqala.^' 

uJesu wa ti kubo, ^^Ngi qinisile ngi ti kini, 
abatelisi nezifebe ba ya ni pangela ukungena 
embusweni ka Nkulunkulu. Ngokuba uJo- 
hane weza kini ngendhlela yokulunga, a ni 
kolwanga uye; abatelisi nezifebe ba kolwa 



UKUMTIYA KWABABALI NABAFARISI. 157 

uye; kodwa nina, se ni bonile, a ni pendu- 
kanga ngasemva, ukuba ni kolwe uye/^ 

Yizwani omunye umfanekiso: '^Kwa ku 
kona umuntu umninindhlu, owa tshala isivini, 
wa si biyela utango, wemba isikamo sevini, 
waka ixiba, wa si tsheleka abalimi, wesuka 
wa ya kwelinye izwe. Isikati sezitelo se si 
sondele, wa tuma izinceku zake kubalimi 
ukutabata izitelo zaso. Abalimi ba zi bamba 
izinceku zake, ba yi tshaya enye, ba yi bulala 
enye, ba yi kanda enye ngamatshe. Wa 
buya wa tuma ezinye izinceku eziningi ku 
nezokuqala; benza njalo na kuzona. Eku- 
gcineni wa tuma kubo indodana yake, wa ti, 
Ba ya ku yi hlonipa indodana yami. Kodwa 
abalimi be bone indodana, ba kuluma ba ti, 
Lo u yindhlalifa; zanini, si yi bulale si bambe 
ifa lake. Ba m bamba, ba m kipela nga- 
pandhle kwesivini, ba m bulala. Nxa i si 
fikile inkosi yesivini, i ya kwenzani ku la- 
bobalimi na? '' 

Ba ti kuye, ^'I ya ku ba bulala nokubulala 
labobalimi ababi; isivini sayo i ya ku si tsheleka 
abanye abalimi, aba ya ku yi nika izitelo 
ngesikati sazo.'' Se bezwa loku ba ti, ^^A ku 
nga bi njalo. ^' 

uJesu wa ti kubo, ''A ni zange ni funde 
ini emibalweni ukuti, Itshe elilahliweyo abaki, 
ilona se li inhloko yegumbi; loku kwenziwe 
iNkosi; ku isimangaliso emehlweni etu? Nga- 
loku ngi ti kini, ni ya ku wa pucwa umbuso 
ka Nkulunkulu, u nikwe isizwe esi veza izitelo 
zawo. Owayo pezu kwa lelitshe, wo cotshozwa; 
kodwa lowo eli wa pezu kwake, lo m colisa.'' 



158 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Abapristi abakulu nabaFarisi se be zwile 
imifanekiso yake, bazi ukuba u shumayela 
ngabo. Ba funa ukumbamba, kepa besaba 
abantu, ngokuba be ti, u ngumprofeti. Ba m 
shiya bemuka. 

uJesu wa pendula, wa shumayela futi kubo 
ngemifanekiso, e ti: 

^'Umbuso wezulu u fana nomuntu o inkosi, 
owenzela indodana yake umtimba. Wa tuma 
izinceku zake ukubiza abamenyiweyo ukuza 
emtimbeni: ba be nga vumi ukuza^ Wa buy a 
wa tuma ezinye izinceku, wa ti, Yitshoni 
kwabamenyiweyo ukuti, Bhekani, se ngi lungi- 
sile ukudhla kwami, izinkabi zami neziku- 
lupeleyo zi hlatshiwe nako konke ku lungile; 
wozani emtimbeni. Kodwa be nga nakile, 
bemuka, omunye wa ya ezweni lake, omunye 
entengweni yake. Abanye ba bamba izince- 
ku zake, ba i hlupa, ba zi bulala. Inkosi se yi 
zwile, ya tukutela, ya tuma impi yayo, ya 
ba bulala labo ababulali, ya tshisa umuzi wabo. 
Kona ya ti ezincekwini zayo, Umtimba se wu 
hinglie, kodwa abamenyiweyo ba be nga f anele. 
Ake ni hambe ni ye ezinhlanganweni zezindhlela, 
ni meme bonke eni ba fumanayo, beze emti- 
mbeni. Lezozinceku za puma za ya ezindhle- 
leni, za buta bonke ezabafumanayo, ababi 
nabahle; umtimba wa gcwala aba hlezi eku- 
dhlenio Inkosi i ngenile ukubona aba hlezi 
ekudhleni, ya bona kona umuntu o nga fakile 
ingubo yomtimba. Ya ti kuye, Mngane, u 
ngene lapa kanjani, u nga fakile ingubo yo- 
mtimba na? Wa tula. Kona inkosi ya ti ezi- 
ncekwini, M bopeni izinyawo nezandhla, ni m 



IZITA ZAKE ZI YA XAKEKA. 159 

tabate, ni m ponse ebumnyameni obungapa- 
ndhle; lapo ko ba kona ukukala nokugedhia 
amazinyo. Abamenyiweyo ba ningi, kodwa 
abaketiweyo ba incozana.'' 



ISAHLUKO XXXIII. 

IZITA ZaKE Zi YA XaKEKA. 

Kona abaFarisi besuka benza icebo lokuba 
ba m bhabise ekushumayeleni kwake. Ba m 
hlomela, ba tuma izinhloli, abafundi babo 
kanye nabaka Herodi, ezi zenza abalungileyo, 
ukuba ba m bhabise ngokushumayela kwake, 
ukuba ba m nikele emakosini na semandhleni 
ombusi. Ba m buza, be ti, '^Mfundisi, si yazi 
ukuba u qinisile, u fundisa indhlela ka Nku- 
lunkuiu ngeqiniso, a wu naki umuntu, a wu 
bheki ubuso babantu. Ngako si tsheie, U tini 
na? ku fanele ukutela imali kuKesari, nokuba 
ukungateli na? '^ 

Kepa uJesu e kwazi ubuqili bwabo, wa ti, 
'^Ni ngi lingelani, nina bazenzisi? Ngi boniseni 
imali yokutela/' Ba leta kuye udenario. Wa 
ti kubo, ^^Ku ngokuka bani lomfanekiso, na 
lombalo na?^' Ba ti kuye, ^^Okuka Kesari/' 
Kona wa ti kubo, '*M nikeni uKesari okuka 
Kesari, noNkulunkulu okuka Nkulunkulu/' 

Ba be nge nakumbhabisa ngamazwi ake 
pambi kwabantu; ba mangala ngokupendula 
kwake, ba tula. 

Nga lolosuku kwa fika kuye abaSadusi, aba 
ti, a ku ko ukuvuka kwabafileyo, ba m buza, 



160 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

be ti, ^'Mfundisi, uMosi wa si lobela ukuti, 
Uma umuntu e fa, a shiye umkake, e nga 
shiyi abantwana, umfo wabo ma ka m tabate 
umkake, a vusele umfA wabo inzalo. Kwa ku 
kona kiti izelamani ezi isikombisa; owo- 
kuqala wa ganwa, wa fa, e nge nanzalo, wa 
shiya umkake kumfo wabo. Wenze njalo 
nowesibili, nowesitatu, kwa za kwa fika kc- 
wesikombisa. Emva kwabo bonke wa fa 
nomfazi. Ekuvukeni wo ba umka bani kwaba 
isikombisa? loku bonke ba be naye." 

uJesu wa pendula wa ti kubo, ''Nedukile, ni 
ngazi imibalo, namandhla ka Nkulunkulu. 
Abantwana ba lelizwe ba ya ganwa, ba yendi- 
swa; kodwa labo aba za ku tiwa ba fanele 
lelozwe, nokuvuka kwabafileyo, a ba ganwa, a 
bendiswa. Ba nge buye ba fe; ba njengezinge- 
losi, ba ngabantwana baka Nkulunkulu, be 
ngabantwana bokuvuka. Kepa ngokuvuka 
kwabafileyo, a ni fundanga ini encwadini ka 
Mosi ukuti, uNkulunkulu esihlahleni wa shu- 
mayela kuye, e ti, Ngi nguNkulunkulu ka 
Abrahama, noNkulunkulu ka Isaka, noNkulu- 
nkulu ka Jakobe? uNkulunkulu a siye uNkulu- 
nkulu wabafileyo, kodwa ow^abapilayo." 

Abanye kubabali ba pendula ba ti, '' Mfundisi, 
u shumayele kahle/' Abantu se be zwe loku, 
ba mangala ngokufundisa kwake. 

abaFarisi be zwale ukuba wa be e tulise 
abaSadusi, ba butana ndawonye. Omunye wa 
kubo, ummeli, e bona ukuba u ba pendule 
kahle, wa m buza, e m linga, wa ti, *'Mfundisi, 
u mupi umyalo omkulu emtetweni na? '' 

uJesu wa ti kuye, ''Umyalo wokuqala kuyo 



IZITA ZAKE ZI YA XAKEKA. 161 

yonke u ti, Yizwa, Israeli, iNkosi, uNkulunkulu 
wetu, i yiNkosi inye. Wo tanda iNkosi 
uNkulunkulu wako ngenhliziyo yako 3ionke, 
na ngompefumlo wako wonke, na ngoku- 
qonda kwako konke, na ngamandhla ako onke. 
Ilo umyalo wokuqala omkulu. Nowesibili u 
fana nawo wokuti: Wo tanda owakelene naye 
njengaloku u zitanda wena. A wu ko umyalo 
omkulu ku na lowo. Ku lemiyalo emibili ku 
bambelele umteto wonke nabaprofeti/' 

Umbali wa ti kuye, ^'Yebo, Mfundisi, u 
tshilo iqiniso; ku kona uNkulunkulu munye, 
a muko omunye ngapandhle kwake. Uku- 
mtanda yena ngenhliziyo yonke, na ngoku- 
qonda konke, na ngompefumlo wonke na 
ngamandhla onke, nokutanda owakelene naye 
njengokuzitanda yena, ku dhlula yonke imi- 
nikelo yokutsha nemihlatshelo/' uJesu, e m 
bona ukuba u pendule ngokuqonda, wa ti 
kuye, ''A wu kude nombuso ka Nkulunkulu." 

abaFarisi se be butene, uJesu wa ba buza, 
e sa fundisa etempelini, wa ti, '^Ni tini nina 
ngoKristu na? U yindodana ka bani na?'' 
Ba ti kuye, *^Ka Davida/' Wa ti kubo, ^'Po, 
uDavida wa m biza kanjani ngoMoya ukuti, 
iNkosi, e ti, iNkosi ya ti eNkosini yami, Hlala 
ngakwesokunene sami, no;i ze n2:enze izita zako 
zi be isenabelo sako? Uma uDavida e m biza 
ngokuti iNkosi, u yindodana yake kanjani na? " 

A ku ba ngako o nga m pendula ngezwi; 
emva kwa lolosuku a kwa ba ko muntu o 
nesibindi sokumbuza luto. 

Abantu abaningi ba mu zwa ngokujabula. 



162 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

ISAHLUKO XXXIV. 

Ukupimisela Kwake Okukulu. 

Lapo bezwa abantu bonke, wa ti kubafundi 
bake, ^^x\babali nabaFarisi ba hlezi esiku- 
ndhleni sika Mosi. Konke aba ku tshoyo ki- 
ni ukuba ni ku gcine, ku gcineni, ni kwenze; 
kodwa ni nga landeli imisebenzi yabo; ngokuba 
be tsho, be ngenzi. Ngokuba be bopa imi- 
twalo enzima nesindayo, ba yi beka emahlcmbe 
abantu; kodwa aba vumi ukuyipata na ngo- 
munwe wabo. Imisebenzi yonke yabo ba yenza 
ukuba ba bonwe abantu; ba wenza a be ba- 
nzi amafilakterio abo, ba yenza i be mikulu 
imipeto yezingubo zabo. Ba tanda izihlalo za 
senhla ekudhleni, nezihlalo ezi pambili ezindhli- 
ni zokusonta. Nokubingelehva ezindaweni ze- 
kubutana, nokubizwa abantu ngokuti, Eabi, 
Rabi. Kodwa ma ni nga bizwa ngokuti Eabi; 
ngokuba munye umfundisi wenu, uKristu; 
nina nonke ni ngabazalwane. Ni nga bizi 
umuntu emhlabeni ngokuti, uyihlo; ngckuba 
munye uyihlo wenu, u sezulwini. Ni nga tizv a 
ngokuti, abafundisi; ngokuba munye umfu- 
ndisi wenu, uKristu. Omkulu kini a ka be 
umkonzi wenu. Lowo o zipakamisayo, u ya 
ku totshiswa; nozitobayo wo pakanyiswa. 

*'Nako kinina, babali nabaFarisi, bazenzisi! 
ngokuba ni ya ba valela abantu embusweni 
wezulu, loku ni nga ngeni nina, rabangenayo a 
ni ba vumeli ba n^ene. Nako kinina, babali na- 
baFarisi, bazenzisi! ngokuba ni ya zi dhla 



UKUPIMISELA KWAKE OKUKULU. 163 

izindhlu zabafelokazi, na ngokuzenzisa ni ku- 
leka isikati eside, ngaloko ni ya kwamkeli- 
swa ukulahlwa okukulu. Nako kinina, babali 
nabaFarisi, bazenzisi! ngokuba ni hamba ulwa- 
ndhle nomhlaba ukuba nenze a be munye a 
hlangane nani, na lapa se ni m tolile, ni menza 
a be umntwana wegehena kabili ku nani. 
Nako kinina, baholi aba izimpumpute ! ni ti, o 
funga itempeli a ku Into, kodwa o funga 
igolide letempeli u necala. 

'^ Ziula, zimpumpute! i kupi okukulu, igolide, 
nokuba itempeli elenza igolide li be ngcwele 
na? Ni ti, o funga ilati a ku luto, kodwa o 
funga umnikelo o pezu kwalo u necala. Ziula, 
zimpumpute! i kupi okukulu, umnikelo, nc- 
kuba ilati elenza umnikelo u be ngcwele na? 
O funga ilati u funga lona nako konke oku 
pezu kwalo. O funga itempeli u funga lona 
nohlala kulo. O funga izulu u funga isihlalo 
sika Nkulunkulu nohlala kuso. Nako kinina, 
babali nabaFarisi, bazenzisi! ni telela okwe- 
shumi iminte, neanise, nekumine, ni yekile 
okunzima komteto: ukwahlula, nomusa, ne- 
nkolo; nga ni kwenzile loku, kepa nga ni nga 
ku yekile na loko. Baholi aba izimpumpu- 
te! aba hluza insensane, be gwinya ikameli. 

^^Nako kinina, babali nabaFarisi, bazenzisi! 
ngokuba ni hlanza indebe nesitya ngapandhle, 
kodwa ngapakati zi gcwele impango no- 
kubhensa. mFarisi o impumpute! qala u 
hlanze indebe nesitsha ngapakati, ukuba zi 
.hlanzeke na ngapandhle. Nako kinina, babali 
nabaFarisi, bazenzisi! ngokuba ni fana nama- 
tuna acakiweyo; a bonakala e mahle ngapandhle; 



164 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

kodwa ngapakati a gcwele amatambo abafileyo, 
nensila yonke. Njalo nina, ngapandhle ni 
bonakala kubantu ni lungile, kodwa ngapakati 
ni gcwele ukuzenzisa nobubi. Nako kinina, 
babali nabaFarisi, bazenzisi! ngokuba naka 
amatuna abaprofeti, ni vunulisa amatuna 
abalungileyo. Ni ti, Uma sa be si kona emi- 
hleni ya wobaba, sa be si nge ze sa hlanganyela 
nabo igazi labaprofeti. Njalo ni ya ziqinisela 
ukuba ni ngabantwana bababulala abaprcfeti. 
Gcwalisani isilinganiso sa w^oyihlo. Zinyoka, 
nzalo yezinhlangwana? ni nga balekela ka- 
njani ukulahlwa egehena na? 

^^ Ngaloko, bhekani, ngi tuma kini abaprofeti, 
nabahlakanipileyo, nababali; abanye kubo 
no ba bulala, ni ba betele, abanye ni ba tshaye 
ezindhlini zenu zokusonta, ni ba zingele imizi 
ngemizi, ukuba kwehlele pezu kwenu igazi 
lonke elilungileyo ela citwa emhlabeni, ku suka 
egazini iika Abela olungileyo, ku ze ku fike 
egazini Iika Zakaria, indodana ka Barakia, ena 
m bulala emkatini wetempeli nelati. Ngi 
qinisile ngi ti kini, loku konke ku ya kwehlela 
pezu kwa lesisizukulwane. 

^^ Jerusalema, Jerusalema, wena o bulala aba- 
profeti, u kanda ngamatshe abatunyelwe kuwe! 
nga ngi tanda kangapi ukubutela ndaw^onye 
abantwana bako, njengesikukukazi si butela 
amazinyane aso pansi kwamapiko aso; a ni vu- 
manga! Bhekani, se ni shiyelwe indhlu yenu i 
citeka. Ngi ti kini, a ni sa yi ku ngi bona, 
ni ze ni ti, U busisiwe ozayo ngegama leNkosi.'' 

uJesu e hlezi mahmgana neminikelo; wa 



UKUPIMISELA KWAKE OKIJKULU. 165 

bheka abantu be tela imali eminikelweni; 
abaningi abacebileyo ba tela kakulu. Kwa 
fika umfelokazi ompofu wa tela imalana embili 
e yenza ifadingi. Wa biza abafundi bake wa 
ti kubo, ^^Ngi qinisile ngi ti kini, lomfelokazi 
ompofu u telile kakulu ku nabo bonke aba- 
telileyo emnikelweni. Ngokuba bonke laba ba 
telile ngokuceba kwabo, kodwa yena ngo- 
bumpofu bake u telile konke a nako, konke a 
pila ngako/' 

Kwa ku kona abezizwe abatile pakati kwaba 
be kupukile ukuya kudumisa emhlanganweni. 
Labo beza kuFilipu wa seBetsaida la seGalile, 
ba m nxusa be ti, ^'Nkosi, si ya tanda uku- 
bonauJesu/' uFilipuwezawatshela uAndrea; 
njalo uAndrea noFilipu ba m tshela uJesu. 
uJesu wa pendula wa ti kubo: 

^'Se si fikile isikati lapo i ya ku dunyiswa 
iNdodana yesintu. Ngi qinisile, ngi qinisi- 
le, ngi ti kini, uma inhlamvu yebele i wa 
emhlabatini i nga fi, i hlala yodwa; kepa 
uma i fa, yo tela ukudhla okuningi. O tanda 
ukupila kwake wo ku lahla; kodw^a o zonda 
ukupila kwake ku lelizwe wo ku londoloza ku 
be ukupila okupakade. Uma umuntu e ngi ko- 
nza, a ka ngi landele; na lapa ngi kona, so 
ba kona nesikonzi sami; uma umuntu e ngi 
konza, uBaba u ya ku m dumisa. Kaloku 
umpefumlo wami u dabukile; ngi ya ku tini 
na? ngi nga ti, Baba, ngi sindise ku lesisikati 
na? kodwa ngi zele loku ku lesisikati. Baba, 
dumisa igama lako/' 

Kwandu kufika izwi li vela ezulwini 11 ti;. 



166 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

''Ngi li dumisile, ngo buya ngi li dumise." Kona 
abantu abemiyo bezwa, ba ti, ^^Li ya duma.'' 
Abanye ba ti, ^^ Ingelosi i kulume naye.'' 

uJesu wa pendula wa ti, ^^Lelizwi a li zanga 
ngenxa yami, li ze ngenxa yenu. Manje se 
ku ukwahlulwa kwa lelizwe, lapo umbusi wa 
lelizwe e zo xotshwa. Kepa mina, uma ngi 
pakanyiswa emhlabeni, ngi ya ku ba donsa 
bonke beze kimi/^ 'Wa ku tsho lokU; e boni- 
sa lokokufa a be ya ku fa ngako. 

Abantu ba m pendula ba ti, ^'Si zwile ku 
tiwa emtetweni, uKristu u ya ku hlala pa- 
kade: u tsho kanjani ukuti, iNdodana yesintu 
nga yi pakanyiswa na? iNdodana yesintu i 
ngubani na? ^' 

uJesu w^a ti kubo, '^Se ku isikatshana uku- 
kanya ku kona kini. Hambani ni se noku- 
kanya, funa ni ban j we ubumnyama; o hamba 
ebumnyameni a kazi lapa e ya kona. Nxa ni 
se nokukanya kolwani ukukanya, ni be aba- 
ntwana bokukanya/' uJesu wa tsho loku, 
wemuka, wa catsha kubo. 

Noma e be zenzile izibonakaliso ezingaka 
ebusweni babo, a ba kolwanga uye: ukuba li 
gcwaliseke izwi lika Isaya umprofeti a li 
tshoyo, lokuti, ^^Nkosi, ubani o kolwe inshu- 
mayelo yetu? ingalo yeNkosi i bonakaliswe 
kubani na? ^' Nga loko ba be nge kolwe, loku 
ulsaya wa tsho futi ukuti, ^'U puputekisile 
amehlo abo, wenza inhliziyo yabo i be lukuni, 
ba nga boni ngamehlo, ba qonde ngenhliziyo, 
ba penduke, ngi ba pilise.'' Wa tsho loko 
ulsaya, lapo e bona ubukosi bake, wa shuma- 
yela ngaye. 



IZIPROFETO NEMIFANEKISO. 167 

Kepa ba kolwa uye abaningi ezikulwini: kod- 
wa a ba m vumelanga ngenxa yabaFarisi, funa 
ba kitshwe endhlini yokusonta. Ba tanda 
ukudunyiswa abantu ku nokudunyiswa uNku- 
lunkulu. 

uJesu wa memeza wa ti, ^^O kolwa imi, ka 
kolwa imi, u kolwa uye o ngi tumileyo. O ngi 
bonayo u bona o ngi tumileyo. Ngi ze ezweni 
ngi ukukanya, ukuba lowo o kolwa imi a nga 
hlali ebumnyameni. Uma umuntu e zwa 
amazwi ami^ e nga kolwa, a ngi m ahluli mina; 
a ngi zanga ukwahlula izwe, ngi ze ukusindisa 
izwe. O ngalayo, e ngawamkeli amazwi ami, 
u nomahlulayo; izwi engi li tshoyo, ilona eli 
yo m ahlula ngomhla wokupela. A ngi ziku- 
lumeli mina: kodwa uBaba o ngi tumileyo, 
yena wa ngi nika umyalo wa loko engi za ku 
ku tsho, nengi za ku kuluma kona. Ngi yazi 
umyalo wake u ngukupila okupakade: nja- 
lo loku engi ku shumayelayo, ngi ku shumayela 
njengokutsho kuka Baba kimi/' 



ISAHLUKO XXXV. 

IZIPROFETO NeMIFANEKISO. 

Wa puma uJesu w^emuka etempelini, kwa 
fika abafundi bake ukumbonisa ukwaka kwete- 
mpeli. Omunye kubafundi bake wa ti kuye, 
'^Mfundisi, bheka lamatshe, na lokukwaka/^ 

uJesu wa pendula wa ti kuye, ^^U ya bona 
lokukwaka okukulu na? A li yi ku shiywa 
itshe pezu kwetshe eli nga yi ku wiswa pansi/^ 



168 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Se e hlezi entabeni yemihlwati pambi 
kwetempeli, oPetro, noJakobe, noJohane, no- 
Andrea, ba m buza be bodwa, ba ti, ^'Si tshele 
loku ko ba nini na? nesiboniso sokuza kwako 
so ba ini, lapo ku za ku pelela konke loku, 
nesokupela kwezwe?'^ 

Wa ti, ^^Bhekani ni ngedukiswa; ngokuba 
abaningi ba ya ku za ngegama lami, be ti, 
Ngi nguKristu, isikati se si sondele; ni nga 
ba landeli. Nxa ni zwa ukulvra nokuvu- 
kelana, ni ngesabi; ku ya ku fika loku kuqala, 
kepa ukupela ku nga ka bike. Isizwe si ya 
ku vukela isizwe, umbuso u ya ku vukela 
umbuso; ku ya ku ba kona ukuzamazama 
okukulu komhlaba izindawo ngezindawo, ne- 
ndhlala, nezifo; ko ba kona izibonakaliso ezi- 
sabekayo, nezimangaliso ezikulu nga sezulwini. 
Lezizinto zonke zi ukuqala kokuhlupeka. Ko- 
dwa ku nga ka fiki konke loko ba ya ku beka 
izandhla zabo pezu kwenu, ba ni hlupe, ba 
ni nikele ezindhlini zokusonta, na sematilo- 
ngweni, ni letwa emakosini na kubabusi, 
ngenxa yegama lami, ku be ubufakazi kubo. 
Ivangeli li ya ku shunyayelwa kuqala ezizweni 
zonke. Kodwa nxa be ni hola, ba ni nikele, 
ni nga kataleli pambili eni ya ku ku shuma- 
yela, ni nga zindhli; kodwa loko eni ya ku 
nikwa nga lesosikati, ni ku shumayele; a si 
nina eni shumayelayo, kepa uMoya o iNgcwe- 
le. Ngi ya ku ni nika umlomo nokuhlakanipa, 
ezi nge ku pike zi ku mele zonke izita zenu. 
Ni ya ku nikelwa abazali, nabafo wenu, nabaza- 
Iwane, nezihlobo; nabanye benu ba ya ku 
bulawa yibo. Ni ya ku zondwa abantu bonke 



IZIPROFETO NEMIFANEKISO. 169 

ngegama lami. Abaningi ba ya ku kubeka, 
ba nikelane, ba zondane. Ku za ku vela 
abaprofeti bamanga abaningi, bedukise aba- 
ningi. Ngokuvama kokwona ku za ku pola 
utando Iwabaningi. Kodwa omiyo ku ze ku 
be sekupeleni wo sindiswa. A lu yi ku lahleka 
nalunye unwele Iwekanda lenu. Ngokube- 
kezela kwenu no 3d sindisa imipefumlo yenu. 

^^Nxa ni bona iJerusalema li haqiwe impi, 
kona yazini ukuba se ku sondele ukucitakala 
kwalo. Nxa ni bona isinengiso sencitakalo, 
esa shunyayelwa uDanyeli umprofeti, si mi 
efidaweni engcwele, kona aba seJudia ma ba 
balekele ezintabeni. pezu kwendhlu a nge- 
hli a ye endhlini, a nga ngeni ukutabata uto 
endhlini yake. Na lowo o sendhle a nga buyeli 
emva ukutabata ingubo yake. Ngokuba lezi 
zi izinsuku zokupindisela, ukuba ku gcwaliseke 
konke okulotshiweyo. Au kwabakulelweyo na- 
bancelisayo nga lezozinsuku! ku ya ku ba kona 
ukuhlupeka okukulu ezweni, nolaka pezu kwa 
lababantu. Nxusani ukuba ukubaleka kwe- 
nu ku nga bi sebusika, na ngesabata: ngokuba 
ko ba kona nga lezozinsuku ukuhlupeka oku 
ngazange ku be kona okunjalo, iloku kwa da- 
buka izwe, ela datshulwa uNkulunkulu, ku ze 
ku be manje, noku nga sa yi ku ba kona. 
Ba ya ku wa ngosiko Iwenkemba, ba tunjwe 
izizwe zonke; iJerusalema i ya ku nyatelwa 
izizwe, ku ze ku pelele izikati zezizwe. 

'^ Uma umuntu e ti kini, Bhekani, nangu 
uKristu, nokuti nanguya, ni nga kolwa. Ngo- 
kuba ku ya ku vela oKristu bamanga, naba- 
profeti bamanga, ba veze izibonakaliso ezikulu 



170 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

nemimangalisO; ukuba kwedukiswe nabaketi- 
weyo, uma ku ngenzeka. Bhekani, se ngi ni 
tshelile ngapambili. Uma be ti kini, Nangu^ 
u sehlane, ni nga pumi; noma be ti, u sezi- 
ndhlini, ni nga kolwa. Njengonyazi lu vela 
empumalanga, lu kanya lu ze lu fike na se- 
ntshonalanga, ko ba njalo ukufika kweNdcdana 
yesintu. Lapa ku kona isidumbu, ilapa amanqe 
a za ku butana kona. 

^' Ko ti masinyane emva kokuhlupeka kwa 
lezozinsuku, ilanga li fipale, nenyanga i nga 
kanyi, nezinkanyezi zi ya ku wa ezulwini, na 
semhlabeni ku tutumele izizwe, zi xakekile; 
ku dume ulwandhle namaza. Abantu ba pele 
amandhla ngokwesaba, na ngokubheka lezo- 
zinto ezizayo emhlabeni; ku ya ku zanyaza- 
nyiswa amandhla ezulu. Sandu kubonakala 
ezulwini isibonakaliso seNdodana yesintu; zi 
kale izizwe zonke zomhlaba, zi bone iNdo- 
dana yesintu i za ngamafu ezulu, i nama- 
ndhla nobukosi obukulu. I ya ku tuma 
izingelosi zayo, zi netilongo elikalayo kakulu, 
zi bute abaketiweyo bayo, be vela emimoyeni 
emine, ku suke emkaulweni omunye wezulu 
ku ze ku fike na komunye. Nxa lezizinto zi 
qala ukwenzeka, lulamani, ni pakamlse ama- 
kanda enu, ngokuba ku sondele ukusindiswa 
kwenu. 

^' A ke ni funde umfanekiso womkiwane; uma 
igatsha li sa tambile, e hluma amaqabunga, 
ni yazi li seduze ihlobo. Njalo, nxa ni bona 
lezizinto zonke zi fika, ni ze nazi ukuti, um- 
buso ka Nkulunkulu u seduze u semnyango. 
Ngi qinisile ngi ti kini, lesisizukulwane a si yi 



IZIPROFETO NEMIFANEKISO. 171 

ku dhlula, ku nga kenzeki loku konke. Ku 
ya ku dhlula izulu nomhlaba, kodwa amazwi 
ami a ka yi ku dhlula. 

^' Kepa lolosuku na lesosikati ka kwazi umu- 
ntu, qa, nezingelosi za sezulwini, neNdodana, 
uBaba kupela. Njengezinsuku zika Noa, ko ba 
njalo ukufika kweNdodana yesintu. Ngokuba 
njenga sezinsukwini ku nga ka bi ko uzamcolo, 
ba be dhla, be puza, be ganwa, bendiswa, kwa 
ze kwa fika usuku uNoa a ngena ngalo emku- 
njini, ba be ngazi kwa ze kwa fika uzamcolo, 
wa ba susa bonke; ko ba njalo ukufika kwe- 
Ndodana yesintu. Kona ababili bo ba sendhle; 
omunye wo tatshatwa, omunye a shiywe. Ko 
sila ababili etsheni; omunye wo tatshatwa, 
omunye a shiywe. Bhekani, ni linde, ni 
kuleke, ngokuba ni nga sazi isikati ukuba si 
ya ku ba nini. Ku njengomuntu owa hambela 
kwelinye izwe, wa shiya indhlu yake, wa nika 
izinceku zake amandhla, wa yi nika ileyo um- 
sebenzi wayo, wa yala umlindi womnyango 
ukuba a linde. Lindani, ngokuba ni ngazi 
ukuba umninindhlu u ya ku fika nini, noma 
kusihlwa, noma pakati kobusuku, noma ku 
sekukaleni kwequde, noma kusasa; funa a 
fike ni ngazelele, a ni fumane ni lele. Xwayani. 
ku nga ti izin^^liziyo zenu zi be butuntu ngo- 
kuminza, na ngokudakwa, na ngokunaka loku- 
kupila, lu ni fikele lolosuku ni ngazelele. Linda- 
ni, ni kuleke ngezikati zonke, ukuba ni fa- 
nele ukupepa loku konke oku za kwenzeka, 
ni me pambi kweNdodana yesintUo Loku engi 
ku tsho kinina; ngi ku tsho kubo bonke; 
Lindani. 



172 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

^' Kona umbuso wezulu wo fana nezintombi 
ezi ishumi, eza tabata izibani zazo, za puma 
ukuya kuhlangabeza umyeni. Kepa ezi isi- 
hlanu kuzo za zi hlakanipile. nezi isihlanu za 
zi iziula. Ezi iziula za tabata izibani zazo, 
a zi tabatanga amafuta kanye nazo. Kodwa 
ezihlakanipileyo za tabata amafuta ezitsheni 
zazo kanye nezibani zazo. Umyeni e sa libele, 
zozela zonke, za lala. Kwa menyezwa pakati 
kobusuku ukuti, Nangu umyeni e za; pumani, 
ni ye kumhlangabeza. Kona za vuka lezozintc- 
mbi zonke, za lungisa izibani zazo. Ezi iziula 
za ti kwezihlakanipileyo, Si peni amafuta 
kwawenu, zi cimile izibani zetu. Ezihlakani- 
pileyo za pendula za ti, Qa, funa a nganeli 
tina nani; hambani ni ye kwabatengisayo, ni 
zitengele. Se zi ye kutenga kwa fika umyeni, 
e se zi lungile za ngena naye emtimbeni, 
umnyango wa valwa. Za buye za fika lezo- 
zintombi ezinye, za ti, Nkosi, Nkosi, si vulele. 
Wa pendula wa ti, Ngi qinisile ngi ti kini, a 
ngi nazi. Lindani, ngokuba ni nga Iwazi 
usuku nesikati iNdodana yesintu e ya ku fika 
ngaso. 

Ku fana nomuntu o hambela kwelinye izwe, 
owa biza izinceku zake wa zi nika imfuyo yake. 
Wa nika enye amatalenta a isihlanu, enye a 
ba mabili, enye la ba linye, ileyo njenga- 
mandhla ayo; wesuka masinyane wa ya 
kwelinye izwe. Kwa ti owamkela amatalenta 
a isihlanu, wa ya, wa sebenza ngawo, wa zuza 
amanye amatalenta a isihlanu. Wenza njalo 
nowamkela amabili, wa zuza amanye amabili.. 
Kodwa owamkela la ba linye, wa ya, wemba 



IZIPROFETO NEMIFANEKISO. 173 

emhlabatini, wa yi fihla imali yenkosi yake. 
Emva kwesikati eside inkosi ya lezozinceku 
ya fika, ya landisana nazo. Kweza owamkela 
amatalenta a isihlanu, wa leta amanye ama- 
talenta a isihlanu, wa ti, Nkosi, wa ngi nika 
amatalenta a isihlanu, bheka, ngi zuzile ama- 
nye amatalenta a isihlanu ngapandhle kwawo. 
Inkosi yake ya ti kuye, Kuhle, nceku elungileyo 
netembekile, wetembekile pezu kwezinto ezi 
incozana, ngi . ya ku ku misa pezu kwezinto 
eziningi; ngena ekujabuleni kwenkosi yako. 
Kweza nowamkela amatalenta amabili, wa ti, 
Nkosi, wa ngi nika amatalenta amabili, bheka, 
ngi zuzile amanye amatalenta amabili nga- 
pandhle kwawo. Inkosi yake ya ti kuye, 
Kuhle, nceku elungileyo netembekayo, we- 
tembekile pezu kwezinto ezi incozana, ngi ya 
ku ku misa pezu kwezinto eziningi; ngena 
ekujabuleni kwenkosi yako. Kweza nowa- 
mkela italenta la ba linye, wa ti, Nkosi, be 
ngi kwazi wena ukuba u umuntu o nolaka, u 
vuna lapa u nga hlwanyelanga kona, u buta 
lapa u nga hlakazanga kona. Ngesaba, nga 
ya nga fihla italenta lako emhlabatini; nanti, 
li se elako. Inkosi yake ya pendula ya ti 
kuye, Nceku embi nevilapayo, wazi ukuba ngi 
vuna lapa ngi nga hlwanyelanga kona, ngi buta 
lapa ngi nga hlakazanga kona. Nga wa beka 
imali yami kwabebanke, kwa ti, ekufikeni 
kwami nga be ngi kwamkele okwami kanye 
nenzuzo. M amukeni italenta lake, ni li nike 
o namatalenta a ishumi. O nako u ya ku 
piwa, a vame; kodwa o nge nako wo kwa- 
mukwa na loku a nako, Lenceku engasiziyo; 



174 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

yi ponseni ebumnyameni obu ngapandhle; 
ko ba kona ukukala nokugedhla amazinyo. 
''Nxa i si fikile iNdodana yesintu i nobukosi 
bayo, nezingelosi ezingcwele zonke zi za nayo, 
kona yo hlala esihlalweni sobukosi bayo. Ko 
butelwa pambi kwayo izizwe zonke; yo ba- 
hlukanisa abanye kwabanye, njengomalusi o 
wahlukanisa izimvu nezimbuzi: yo beka izi- 
mvu ngakwesokunene sayo, izimbuzi nga- 
kwesokohlo. Kona iNkosi i ya ku ti kwaba 
ngakwesokunene, Zanini nina eni busisiwe 
uBaba, ni dhle ifa lombuso eni wu lungiselweyo, 
iloku kwa dabuka umhlaba. Ngokuba nga 
ngi lambile, na ngi pa ukudhla; nga ngomile, na 
ngi puzisa; nga ngi ngumfokazi, na ngi ngenisa; 
nga ngi hambaze, na ngambatisa; nga ngi gula, 
na ngi hamba; nga ngi setilongweni, neza kimi. 
Kona abalungileyo ba ya ku yi pendula ngo- 
kuti, Nkosi, sa ku bona nini u lambile, sa ku 
pa ukudhla? noma womile, sa ku puzisa na? 
Sa ku bona nini u ngumfokazi, sa ku ngenisa; 
noma u hambaze, sa kwambatisa na? Sa ku 
bona nini u gula, noma u setilongweni seza 
kuwe na? iNkosi yo pendula i ti kubo, Ngi 
qinisile ngi ti kini, Loku nenza komunye wa 
laba abancinyane abazalwane bami, nenza 
kimina. Kona i ya ku ti kwaba ngakweso- 
kohlo, Dedani kimi nina enitukiweyo, ni ye 
emlilweni o pakade, o lungiselwe uSatani 
nezingelosi zake. Ngokuba nga ngi lambile, 
a ni ngi panga ukudhla; nga ngomile, a ni ngi 
puzisanga; nga ngi ngumfokazi, a ni ngi 
ngenisanga; nga ngi hambaze, a ni ngamba- 
tisanga; nga ngi gula, ngi setilongweni, a ni 



ISIDHLO SOKUGCTNA. 175 

ngi hambanga. Kona ba ya ku pendula 
ba ti, Nkosi, sa ku bona nini u lambile noma 
womile, noma u ngumfokazi, noma u hambaze, 
noma u gula, noma u setilongweni, si nga ku 
konzanga na? Kona yo ba pendula i ti, 
Ngi qinisile ngi ti kini, Loku ni ngenzanga 
komunye wa laba abancinyane, a nenzanga 
kimina. Laba ba ya ku ngena ekuhlutshweni 
okupakade, kodwa abalungileyo ba ya ku 
ngena ekupileni okupakade." 

ISAHLUKO XXXVI. 

ISIDHLO SOKUGCINA. 

Kwa ti, uJesu se e qedile onke lamazwi, wa 
ti kubafundi bake, ^'Ni yazi ukuba emva 
kwezinsuku ezimbili ko ba kona ipasika, iNdo- 
dana yesintu i ya ku nikelwa, ukuze i betelwe." 

Kona abapristi abakulu, nababali, na- 
malunga abantu, ba butana esigodhlweni so- 
mpristi omkulu, o tiwa uKaiafa. Ba ceba 
icebo iokuba ba m bambe uJesu ngobuqili, 
ba m bulale. Kepa ba ti, ^'Ku nga bi emhla- 
nganweni, funa ku be kona ukuxokozela eba- 
ntwini.'^ uSatani wa ngena kujuda o tiwa 
ulskariote, e ngowaba ishumi nambili. We- 
muka wa ya wa kuluma nabapristi abakulu 
nezinduna, ukuba a ngenze njani ukumnikela 
kuDo- Wa ti, ^^Ni ya ku ngi nikani, ngi m 
nikele kini na?'^ Ba jabula, ba \aimelana naye 
ukumnika izinhlamvu zemali yesiliva ezima- 
shumi amat^atu. Wa vuma; kona wesuka wa 
funa ituba Iokuba a m. nikele kubo, ku nge 
jjo abantu. 



176 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Ku nga ka fiki umkosi wepasika, uJesu e 
sazi isikati sake se si fikile lapo e za ku muka 
ku lelizwe, a ye kuYise, e ba tandile abake 
aba sezweni, wa ba tanda kwa za kwa ba se- 
kupeleni. 

Ngosuku lokuqala Iwesinkwa esi nge na- 
mvubelo, lapo kwa hlatshwa ipasika, aba- 
fundi beza kuJesu, ba ti kuye, '^ U tanda ukuba 
si ye si lungiselepi, ukuze u dhle ipasika na?" 
Wa ti, ^'Hambani ni ye emzini, ni ya ku hla- 
ngana nomuntu e pete isitsha samanzi; ni m 
landele, ni ye endhlini a ngena kuyo. Ni ti 
kumninindhlu, Umfundisi u ti kuwe, Isikati 
sami si seduze; ngi ya kwenza ipasika kuwe; ipi 
indhlu lapa ngi nga dhla kona ipasika naba- 
fundi bami? U ya ku ni bonisa indhlu enkulu, 
epezulu, endhlelweyo; ni lungise kona/^ Aba- 
fundi bake bemuka ba fika emzini, ba fumana 
njengokutsho kwake kubo; ba lungisa ipa- 
sika. 

Se si fikile isikati, wa hlala nabapostoli aba 
ishumi nambili. Kwa ku kona inkani pakati 
kwabo yokuti ubani kubo o za ku tiwa omkulu. 
Wa ti kubo, ^'Amakosi ezizwe a ya zi busa, 
nababusi bazo ba tiwa abanomusa. Kodwa 
nina a ni yi ku ba njalo; kepa omkulu kini 
a ka be njengomneinyane, nombusi a be njengo- 
konzayo. U mupi omkulu, o hlezi ekudhleni, 
nokonzayo na? a siye o hlezi ekudhleni na? 
kodwa mina ngi pakati kwenu njengokonzayo. 
Nina ni ibo aba be mi nami ekulingweni kwami. 
Ngi ya ni msela umbuso, njengobaba u ngi 
misele mina. Ukuba ni dhle, ni puze esitebeni 
sami embusweni wami, ni hlale ezihlalweni 



ISIDHLO SOKUGCINA. 177 

zobukosi, nahlulele izizwe ezi ishumi nambili 
zika Israeli/' 

uJesu e kwazi ukuba uYise wa be e nikile 
izinto zonke ezandhleni zake, nokuba wa vela 
kuNkulunkulU; u ya kuNkulunkulu, wesuka 
ekudhleni, wa beka izingubo zake, wa tabata 
indwangu, wa zibopa. Wandu kutela amanzi 
esitsheni, wa qala ukugeza izinyawo zaba- 
fundi, wa zesula ngendwangu a be zibopa 
ngayo. Wa fika kuSimone Petro; kepa yena 
wa ti kuye, ^^Nkosi, wena u geza izinyawo 
zami na?'^ uJesu wa pendula wa ti kuye, 
'^Loku engi kwenzayo a wu kwazi kaloku; u 
ya ku kwazi emva kwa loku/' uPetro wa ti 
kuye, ''A wu so ze wa geza izinyawo zami.'' 
uJesu wa m pendula wa ti, ^'Uma ngi nga ku 
gezi, a wu nasibalo nami." uSimone Petro wa 
ti kuye, ^^Nkosi, ku n^a bi izinyawo zodwa, ku 
be nezandhla nekanda." uJesu wa ti kuye, 
'^Ogeziweyo ka dingi luto, kupela ukugezwa 
izinyawo, kepa u gezekile u pelele. Nina ni 
gezekile, kodwa a si nina nonke." Wa m azi 
o be za ku m nikela: nga loku wa ti, '*A ni 
gezekile nonke." 

Se e gezile izinyawo zabo, wa tabata izingubo 
zake, wa buya wa lilala, wa ti kubo, ^*Ni ya 
kwazi engi kwenzileyo kini na? Ni ngi biza 
ni ti, Mfundisi, Nkosi: ni tsho kahle, ngokuba 
ngi njalo. Uma mina, iNkosi noMfundisi, ngi 
hlanze izinyawo zenu, nani nga ni hlanzana 
izinyawo. Ngi ni nikile isibonelo, ukuba nenze 
nani njengami ngenzile kini. Ngi qinisile, ngi 
qinisile, ngi ti kini, Inceku a inkulu ku nenkosi 
yayo; notunyiweyo ka mkulu ku nomtumileyo. 



178 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Uma nazi lezizinto, ni ya busiswa uma ni zenza. 
A ngi kulumi ngani nonke; ngi ya bazi engi 
ba ketileyo; kepa ukuba ku gcwaliseke umbalo 
wokuti, O dhla ukudhla nami, u ngi pakami- 
sele isitende sake. Ngi ni tshela ku nga ka 
fiki, ukuba, nxa ku fikile, ni kolwe ukuti, ngi 
uye. Ngi qinisile, ngi qinisile, ngi ti kini, 
Owamkela lowo engi m tumayo, wamkela mina; 
o ngamkelayo wamkela o ngi tumileyo." 

Se be hlezi be dhla, uJesu wa ti, '^Ngi 
qinisile ngi ti kini, Omunye kini u ya ku 
ngi nikela."" Abafundi ba bhekana, be ngabaza 
ukuba u tsho ubani. Ba qala ukudabuka, no- 
kubuzana ukuba ubani kubo o zo kwenza 
loku. Kepa kwa ku kona omunye kubafundi 
bake, o lele esifubeni sika Jesu, a m tandayo 
uJesu. uSimone Petro wa m qweba yena, a 
buze, ukuba ubani a kuluma ngaye. Yena, o 
ncike esifubeni sika Jesu, wa ti kuye, ''Nko- 
si, ubani na?^^ uJesu wa pendula wa ti, 
^'Uye lo engi za ku m nika iqata, se ngi li 
cwilisile. Nembala, iNdodana yesintu i ya 
hamba njengokulotshiweyo ngayo; kodwa nako 
ku lomuntu iNdodana yesintu e nikelwa nguye ! 
nga ku kuhle ku lomuntu uma e nga zalwanga/' 

Wa li cwilisa iqata, wa li nika uJuda ulska- 
rioti, indodana kaSimone. Wa pendula uJuda, 
owa m nikelayo, wa ti, '^Imina, Rabi na?^' 
Wa ti kuye, ^^U tshilo wena/' Emva kweqata 
uSatani wa ngena kuye. Kona uJesu wa ti 
kuye, '^Yenza masinyane loku o kwenzayo/' 

Kwa ku ngaziwa umuntu kwaba be hlezi 
ekudhleni, ukuba wa tsholoni loku kuye. 
Abanye ba zindhla ba ti, loku uJuda e pete 



ISIDHLO SOKUGCINA. 179 

isikwama, uJesu u be ti kuye, Tenga izinto esi 
zi dingayo emhlanganweni, nokuba a nike 
abampofu into. Se e tabatile iqata, wa puma 
masinyane. Kwa ku sebusuku. 

Njalo se e pumile, uJesu wa ti, ^'Kaloku 
iNdodana yesintu i dunyisiwe, noNkulunkulu 
u dunyiswe ngayo. Uma uNkulunkulu e 
dunyiswe ngayo, uNkulunkulu u ya ku yi du- 
misa ngokwayo, wo yi dumisa masinyane. 
Bantwanyana, se ku isikatshana ngi nani. Ni 
ya ku ngi funa; kepa njengokutsho kw^ami 
kubaJuda, ukuti, Lapa ngi ya kona, ni nge ze, 
se ngi tsho na kinina. Ngi ya ni nika umyalo 
omutsha wokuba ni tandane; njengaloku ngi 
ni tandile ma ni tandane nani. Ngaloku bonke 
ba ya ku nazi, ukuba ni ngabafundi bami, uma 
ni tandana.'' 

Be sa dhla, uJesu wa ti kubo, ^'Ngi nxanele 
nokunxanela ukudhla nani lelipasika, ngi nga 
ka hlupeki. Ngokuba ngi ti kini, A ngi sa yi 
ku buya ngi li dhle, li ze li gcwaliseke embu- 
sweni ka Nkulunkulu.^^ 

Wa tabata isinkw^a, wa bonga, wa si hle- 
pula, wa ba nika, e ti, ^'Loku ku imizimba 
w^ami, o nikelelw^a nina: yenzani loku, ni ngi 
kumbule.'' Wa tabata nesitsha, w^a bonga, w^a 
ba nika, wa ti, '^Puzani nonke kuso. Loku 
ku igazi lami lesi\aimelwano esitsha, elipala- 
zelwa abaningi, ku be ukutetelelwa izono. Ngi 
ti kini, A ngi sa yi ku puza isitelo sevini ku ze 
ku fike lolosuku engi za ku si puza ngalo nani 
ngokutsha, embusw^eni ka Baba/' 



180 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

ISAHLUKO XXXVII. 

Inshumayelo Emva Kwesidhlo. 

^'Inhliziyo yenu ma yi nga katazeki: kolwani 
uNkulunkulu, ni kolwe imi. Ekaya lika Baba 
ku kona izindhlu eziningi: uma ku nge njalo, 
nga be nga ni tshela. Ngi ya ukunilungisela 
indawo. Uma ngi ya, ngi ni lungisele indawo, 
ngo buya ngi ze ngi namukele, ni be nami; 
ukuba lapa ngi kona, ni be kona nani. Na 
lapa ngi ya kona ni ya kwazi, nendhlela ni ya 
yazi/' 

uTomasi wa ti kuye, ''Nkosi, a sazi lapa u ya 
kona, si nga yazi indhlela kanjani na?'' 

uJesu wa ti kuye, '^Mina ngi indhlela, ne- 
qiniso, nokupila; akuko umuntu o za kuBaba, 
uma e ngezi ngami. Uma be ni ngazi, nga ni 
m azi noBaba; kepa kaloku se ni m azi, ni m 
bonile/' 

uFilipu wa ti kuye, '^Nkosi, si bonise uYi- 
hlo, ku sanele/' 

uJesu wa ti kuye, '^Be ngi nani isikati esinga- 
ka, a wu ka ngazi, Filipu, na? o ngi bonile u 
bonile noBaba; u tsho ngani ukuti, Si bonise 
uYihlo na? A wu kolwa ukuba ngi kuBaba, 
noBaba u kimi na? Lamazwi engi wa kuluma 
kini a ngi zikulumeli mina; kepa uBaba o 
hlala kimi, uyena owenza imisebenzi. Ko- 
lwani imi ukuti, ngi kuBaba, noBaba u kimi: 
uma ku nge njalo, kolwani imi nga lemise- 
benzi. Ngi qinisile, ngi qinisile, ngi ti kini, O 
kolwa imi, imisebenzi engi yenzayo wo yenza; 
nemikulu ku na le u ya ku yenza, ngokuba ngi 



INSHUMAYELO EMVA KWESIDHLO. 181 

ya kuBaba. Loko eni ku cela ngegama lami 
ngo kwenza, ukuba uYise a dunyiswe nge- 
Ndodana. Uma ni cela uto ngegama lami, ngo 
Iwenza. 

" Uma ni ngi tanda, gcinani imiyalo yami. 
Ngi ya ku cela kuBaba, a ni pe omunye uMto- 
kozisi wokuba a hlale nani ku ze ku be pakade: 
ngi tsho uMoya weqiniso, eli nge m amkele 
izwe ngokuba li nga m boni, li nga m azi; 
kodwa nina ni ya m azi; ngokuba e hlala nani, 
wo ba pakati kwenu. A ngi yi ku ni shiya ni 
izinkedama; ngo buya ngi ze kini. Ku se 
isikatshana, izwe li nga bi li sa ngi bona; 
kodwa ni ya ngi bona nina; loku ngi pila, ni 
ya ku pila nani. Nga lolosuku ni ya kwazi 
ukuba ngi kuBaba, nani ni kimi, nami ngi 
kini. O nemiyalo yami, a yi gcine, uyena o ngi 
tanda yo; o ngi tandayo u ya ku tandwa uBaba, 
nami ngi ya ku m tanda, ngi zibonakalise 
kuye/' 

uJuda (e nge siye ulskarioti) wa ti kuye, 
^^Nkosi, ku ngani, u za ku zibonakalisa kitina, 
u nga zibonakalisi na sezweni na?^^ 

uJesu wa pendula, wa ti kuye, '^Uma umu- 
ntu e ngi tanda, u ya ku gcina izwi lami; 
uBaba u ya ku m tanda, si ze kuye, si hlale 
naye. O nga ngi tandiyo ka gcini amazwi 
ami; nezwi eni li zwayo a silo elami, elika 
Baba ongitumileyo. Ngi shumayele loku kini, 
ngi sa hlezi nani. Kepa uMtokozisi, uMoya 
o iNgcwele, a ya ku m tuma uBaba ngegama 
lami, uyena o ya ku ni fundisa konke, a ni 
kumbuze konke engi ku tshilo kini. Ngi 
shiya ukutula kini, ukutula kwami ngi ni 



182 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

nika kona; a ngi ni niki njengokupa kwezwe. 
Inhliziyo yenu ma yi nga katazeki, futi i nge 
sabi. Se ni ngi zwile ngi tsho kini ukuti, 
Ngi yemuka, ngo buya ngi ze kini. Uma 
be ni ngi tanda, nga ni jabula, ngokuba ngi ya 
kuBaba; loku uBaba mkulu ku nami. Se 
ngi ni tsheliie ku nga kenzeki, ukuba ni kolwe 
se kwenzekile. A ngi se zi ku kuluma kakulu 
nani: i yeza inkosi yezwe, kepa a yi naluto ki- 
mi. Kodwa ku njalo ukuze izwe lazi ukuba 
ngi ya tanda uBaba, ngenze njengokungiyala 
kuka Baba. 

^'Mina ngi ivini uqobo; uBaba u umlimi. 
Amagatsha onke a kimi a nga teli iziteio, u 
ya wa susa: kodwa onke a tela iziteio, u ya 
wa tena, ukuba a tele kakulu. Nina se ni 
hlambululekile ngezwi engi li tshilo kini. Hla- 
lani kimi, nami kini. Njengegatsha li nge 
tele iziteio ngokwalo, uma li nga hlali evinini; 
ku njalo nani uma ni nga hlali kimi. Mina 
ngi ivini; nina ni ngamagatsha. O hlala kimi 
nami kuye, uyena o tela iziteio eziningi; ni 
ngenze luto ngapandhle kwami. Uma umuntu 
e nga hlali kimi, u lahlwa ngapandhle njenge- 
gatsha, a bune; ku butwa wona, a ponswe 
emlilweni, a tshiswe. Uma ni hlala kimi, na- 
mazwi ami e hlala kini, no cela enikutandayo, 
ni kwenzelwe. uBaba u dunyiswa ngaloku, 
ngokutela kwenu iziteio eziningi; njalo ni ya 
ku ba abafundi bami. Njengaloku uBaba u ngi 
tandile, nami ngi ni tandile; hlalani otandweni 
Iwami. Uma ni gcina imiyalo yami, no hlala 
otandweni Iwami; njengaloku ngi geine imi- 
yalo ka Baba, ngi hlala otandweni Iwake. 



INSHUMAYELO EMVA KWESIDHLO. 183 

Ngi shumayele loku kini, ukuba ukujabula 
kwami ku hlale kini, nokujabula kwenu ku 
gcwaliseke. Lo u umyalo wami, wokuba ni 
tandane, njengaloku ngi ni tandile. Akuko 
umuntu o notando olukulu ku na loku, kokuba 
a bekele pansi izihlobo zake ukupila kwake. 
Ni izihlobo zami, uma nenza loko engi ni yala 
ngako. A ngi sa tsho ukuti ni izinceku: in- 
ceku a yi kwazi okwenziwa inkosi yayo; ko- 
dwa ngi te ni izihlobo; ngokuba ngi nazisile 
konke engi ku zwileyo kuBaba. Nina a ni 
ngi ketanga, kodwa mina ngi ni ketile nina, 
ngi ni bekele, ukuba ni ye ni tele, nezitelo 
zenu zi hlale; ukuba loko enikucelayo kuBaba 
ngegama lami, a ni nike kona. Iloku engi ni 
yala ngako, ukuba ni tandane. Uma izwe 
li ni zonda, ni yazi la qala la zonda mina. 
Uma ni ngabezwe, izwe nga li tanda okwalo; 
kepa loku ni nge sibo abezwe, ngi ni ketile 
ezweni, nga loku izwe li ya ni zonda. Ku- 
mbulani izwi enga li tshoyo kini lokuti, Inceku 
a inkulu ku nenkosi yayo. Uma be hlupe mina, 
ba ya ku ni hlupa nani; uma be li gcinile 
izwi lami, ba ya ku li gcina nelenu. Kodwa 
ba ya kwenza konke loku kini ngegama lami, 
ngokuba be nga m azi ongitumileyo. Uma 
be ngi nga fikile, nga shumayela kubo, nga 
be be nge nasono; kodwa kaloku a ba nazaba 
ngezono zabo. O ngi zondayo u zonda noBaba. 
Uma be ngi ngenzile pakati kwabo imisebenzi e 
ngenziwe omunye, nga be be nge nasono; 
kepa kaloku ba bonile, ba zonda mina noBaba. 
Kodwa ku njalo ukuba ku gcwaliseke izwi eli 
lotshiweyo emtetweni wa kubo, lokuti; Ba 



184 TJKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESTJ. 

ngi zonda ngeze. Nxa se e fikile uMtokozisi, 
engi ya ku m tumela kini e vela kuBaba, uMoya 
weqiniso, o puma kuBaba, uyena o ya ku 
qinisa ngami. Nani ni ya ku qinisa, ngokuba 
be ni nami iloku kwa'qalayo. 

^' Loku ngi ku shumayele kini ukuba ni nga 
kubeki. Ba ya ku ni kipa endhlini yokusonta; 
yebo, ku yeza isikati, lapo lowo o ni bula- 
iayo u ya ku ti, u konza uNkulunkulu. Ba 
ya kwenza loku, ngokuba be nga m azi uBaba 
nami. Ngi ku shumayele loku kini, ukuba si 
ti si fika isikati, ni ku kumbule ukuti, nga 
ni tshela. Kepa a ngi ni tshelanga loku 
kuqala, ngokuba be ngi se nani. Kepa kaloku 
ngi ya kongitumileyo; kepa amuko kinina o 
ngi buza ukuti, U ya ngapi na. Kepa izinhli- 
ziyo zenu zi gcwele umunyu, ngokuba ngi 
shumayele loku kini. Kodwa ngi ni tshela 
iqiniso; ku ni lungele ukuba ngi muke. Uma 
ngi ngemuki, uMtokozisi ka yi ku za kini; 
kepa uma ngi muka, ngi ya ku m tumela kinina. 
Se e fikile yena u ya ku qondisa izwe ngo- 
kwona, na ngokulunga, na ngokwahlula; Ngo- 
kwona, ngokuba be nga kolwa imi: Ngo- 
kulunga, ngokuba ngi ya kuBaba, ni nga sa yi 
ku ngi bona. Ngokwahlula, ngokuba inkosi ya 
lelizwe yahlulwe. Ngi se nokuningi engi nga 
ni tshela kona, kodwa ni nge kwamkele manje. 
Kepa se e fikile lo, uMoya weqiniso, wo ni 
fundisa iqiniso lonke; ka yi ku zikulumela 
okwake; kodwa loko a ku zwayo, wo ku ku- 
luma, a ni tshele loko okuzayo. U ya ku 
dumisa mina, loku u ya kwamkela okwami, 
a ni tshele kona. Konke uBaba a nako ku 



INSHUMAYELO EMVA KWESIDHLO. 185 

ngokwami; ngaloku ngi tshilo ukuti, u ya kwa- 
mkela okwami, a ni tshele kona. Ku se za 
ku ba isikatshana ni nga be ni sa ngi bona, 
ku buye ku be isikatshana, ni ngi bone, ngo- 
kuba ngi ya kuBaba/' 

Kona abanye kubafundi bake ba kuluma be 
ti, ^^Ku ini loku a ku tshoyo kiti ukuti, Ku 
se za ku ba isikatshana ni nga be ni sa ngi 
bona, ku buye ku be isikatshana, ni ngi bone 
na; nokuti, Ngokuba ngi ya kuBaba na?'' Ba 
ti, ^'Ku ini loku a ku tshoyo ukuti, Isikatshana 
na? a si kwazi ukuba u tini/' 

uJesu wazi ukuba ba tanda ukumbuza, wa 
ti kubo, '^Ni ya buzana ini ngaloko, engi ku 
tshiloyo ukuti, Ku se za ku ba isikatshana, 
ni nga be ni sa ngi bona, ku buye ku be isi- 
katshana, ni ngi bone na? Ngi qinisile, ngi 
qinisile, ngi ti kini, Ni ya ku lila, ni kale, 
kodwa izwe li ya ku tokoza; ni ya ku dabuka, 
kepa ukudabuka kwenu ku ya ku penduka 
ukutokoza. Umfazi nxa e sa beleta u ya hlu- 
peka, ku fikile isikati sake; kepa nxa se e 
belete umntwana, a ka be e sa kumbula uku- 
hlupeka ngokutokoza, ngokuba ku zelwe umu- 
ntu ezweni. Nani ni ya hlupeka kaloku; kepa 
ngi ya ku buya ngi ni bone, inhliziyo yenu i 
tokoze, a ku yi ku bako muntu o nga namuka 
ukutokoza kwenu. Nga lomhla a ni yi ku 
cela luto kimi. Ngi qinisile, ngi qinisile, ngi 
ti kini, Loko eni ya ku ku cela kuBaba nge- 
gama lami, wo ni nika kona. A ni ka celi 
luto ngegama lami; celani, kona ni ya kwa- 
mkeliswa, ku ze ku pelele ukutokoza kwenu. 
Ngi shumayele loku kini ngemifanekiso; kodwa 



186 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

isikati si yeza, lapo ngi nga sa yi ku shumayela 
kini ngemifanekiso, ngi ya ku ni tshela ngo- 
Baba ku be sobala. Nga lomhla ni ya ku 
cela ngegama lami; a ngi tsho kini ukuti, ngi 
ya ku ni kulekela kuBaba. Yena uBaba u ya 
ni tanda, ngokuba ni ngi tandile, na kolwa 
ukuba nga puma kuNkuiunkulu. Nga puma . 
kuBaba, ngi ze emhlabeni: futi ngi stiiya 
umhlaba ngi buyela kuBaba/^ Abafundi bake 
ba ti kuye, ^^Bheka, kaloku se u kuluma oku 
sobala, a u sa kulumi umfanekiso. Kaloku si 
yazi ukuba wena u ya kwazi konke, a u dingi 
ukuba umuntu a ku buze: ngaloku si ya ko- 
lwa ukuba wena wa puma kuNkuiunkulu/' 

uJesu wa ba pendula wa ti, ^^Se ni kolwa 
manje? Bhekani, isikati si yeza, yebo, se si 
fikile, lapo ni ya ku hlakazeka nonke ni ye 
kwaba kini, ni ngi shiye ngedwa, kepa a ngi 
ngedwa, uBaba u nami. Ngi ni tshelile loku, 
ukuba ni be nokutula kimi. Ezweni ni ya 
ku hlupeka: kodwa yimani isibindi, ngi nqo- 
bile izwe/' 

uJesu wa shumayela loku, wa bheka ezulwini, 
wa ti, ^'Baba, isikati si fikile; dumisa iNdodana 
yako, ukuba indodana yako i ku dumise: 
Loku u yi nikile amandhla pezu kwabantu bo- 
nke, ukuba bonke, o yi nike bona, i ba pe uku- 
pila okupakade. Ukupila okupakade iloku, 
ukwazi wena uNkulunkulu weqiniso yedwa, 
noJesu Kristu omtumileyo. Ngi ku dumisile 
ezweni; ngi qedile umsebenzi owa ngi nika 
ukuba ngi wenze. Na kaloku, Baba, ngi 
dumise wena, ngokudumisa e be ngi nako 



INSHUMAYELO EMVA KWESIDHLO. 187 

ngi nawe, izwe li nga ka bi ko. Ngi bona- 
kalisile igama lako kubantu aba sezweni, o ngi 
nike bona. Ba be abako^ wa ngi nika bona, 
ba gcinile izwi lako. Ba yazi kaloku, ukuba 
konke, o ngi nike kona, ku vele kuwe. Ngo- 
kuba ngi ba nikile amazwi o ngi nike wona ; 
ba wamkele, bazi isibili ukuba nga tunywa uwe. 
Ngi ya ba kulekela bona; a ngi kulekeli izwe, 
ngi kulekela labo o ngi nike bona, be ngabako. 
Nako konke okwami ku ngokwako, nako konke 
okwako ku ngokwami; ngi dunyisiwe ngako. 
A ngi se ko ezweni mina: ba sezweni bona; 
mina ngi za kuwe. Baba o ingcwele, ba gcine 
egameni lako labo o ngi nike bona, ukuba ba 
be munye njengati. Lapo be ngi nabo ezwe- 
ni nga ba gcina egameni lako; ngi ba lindile 
labo o ngi nike bona; a ka lahleki namunye 
kubo, kupela indodana yokubujiswa, ukuba 
ku gcwaliseke umbalo. Se ngi za kuwe kaloku: 
ngi shumayela loku ezweni, ukuba ba be noku- 
tokozakwami ku pelele kubo. Ngi ba nikile izwi 
lako; izweli ya ba zonda,ngokuba a sibo abezwe, 
njengami a ngi siye owezwe. A ngi celi ukuba 
u ba suse ezweni, ngi cela ukuba u ba gcine 
ebubini. A sibo abezwe, njengami a ngi siye 
owezwe. Ba hlambulule ngeqiniso: izwi lako 
li iqiniso. Njengaloku wa ngi tumela ezweni, 
nami nga ba tumela bona ezweni. Ngi ya zihla- 
mbulula ngenxa yabo, ukuba ba hlanjululwe 
ngeqiniso. A ngi kulekeli bona bodwa, ngi 
kulekela nabo abakolwa imi ngezw^ labo. Uku- 
ba bonke ba be munye; njengawe, Baba, u 
kimi, nami ngi kuwe, ba be munye nabo 
kitina, ukuba izwe li kolwe ukuba u ngi tumile. 



188 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Ngi ba nikile ubukosi, owa ngi nika bona; uku- 
ba ba be munye njengati si munye. Mina ngi 
kubona, wena u kimina, ba ze ba bs munye 
ku pelele; izwe lazi ukuba u ngi tumile wena, 
nokuba u ba tandile njengaloku u ngi tandile. 
Baba, ngi ya tanda ukuba labo, o ngi nike bona, 
ba be kona nami lapa ngi kona, ba bone ubu- 
kosi bami owa ngi nika bona ngokuba wa ngi 
tanda, ku nga ka dabuki umhlaba. Baba 
olungileyo, izwe a li kwazi wena, kodwa mina 
ngi ya kwazi, na laba ba yazi ukuba u ngi 
tumile. Ngi bazisile igama lako, se ngi ya 
ku lazisa, ukuba utando o ngi tanda ngalo 
lu be kubo, nami ngi be kubo.'^ 

ISAHLUKO XXXVIII. 
Ukunikelwa Okukulu. 

Se be vumile igama, wa puma wa ya njengo- 
kwenza kwake entabeni yemihiwati, aba- 
fundi bake ba m landela. Kona uJesu wa ti 
kubo, ^'Nina nonke ni ya ku cunuka ngami nga 
lobubusuku; loku ku lotshiwe ukuti, Ngi 
ya ku tshaya umalusi, izimvu zomhlambi zi 
ya ku hlakazeka. Kepa ngasemva koku- 
vuka kwami, ngi ya ku hamba ngapambili 
kwenu ngi ya eGalile/' 

uPetro wa pendula wa ti kuye, '' Nokuba 
bonke be cunuka ngawe, a ngi yi ku cunuka 
mina na pakade. Nkosi, u ya ngapi na?'' 

uJesu wa m pendula wa ti, ^'Lapa ngi ya 
kona, u nge ngi landele kaloku; kodwa nga- 
semva u ya ku ngi landela.'' 



UKUNIKELWA OKUKULU. 189 

uPetro wa ti kuye, ''Nkosi, ngi nge ku 
landele kaloku ngani na? ngi ya ku bekela 
wena ukupila kwami/' 

uJesu wa m pendula wa ti, '^U ya ku ngi 
bekela ukupila kwako na? Simone, Simone, 
bheka, uSatani u ya ni funisisa, ukuba, a ni 
hlunge njengamabele. Kodwa ngi ku kulekele, 
ukuba ukukolwa kwako ku nga peli: lapo u su 
pendukile, u ba qinise abazalwane bako/^ 

Wa ti kuyo, ^'Nkosi, se ngi lungele ukuya 
nawe na setilongweni, na sekufeni/^ 

uJesu wa ti kuye, ^^Ngi qinisile ngi ti kuwe, 
Namhla nje, nga lobubusuku, li nga ka kali 
kabili iqude, wo ngi pika katatu/' 

Wa qinisa wa ti, ^^Nokuba ngi fa nawe, a 
ngi yi ku ku pika/' Ba tsho njalo bonke. 

Ya ti kubo, ^'Lapo nga ni tuma ni nge 
nasikwama, naika, nazicatulo, na swelanto na?'' 
Ba ti, ^^A si swelanganto." Ya ti kubo, 
^^ Kodwa o nesikwama, ka si tabate, enze njalo 
o neika: o nge nankemba, ka tenge ngengubo 
yake, a tenge inkemba. Ngokuba ngi ti kini, 
Loku okulotshiweyo nga se ku gcwaliseka 
ngami, kokuti, Wa balwa nezoni: ngokuba 
okutshiwo ngami se ku pelele." 

Ba ti, '^Nkosi, bheka, nazi izinkemba ezi- 
mbili." Ya ti kubo, ^^Kwanele." 

Kona uJesu wa fika kanye nabafundi bake, 
pesheya komfulana iKedroni, endaweni e tiwa 
iGetsemane, lapa i kona insimu, wa ngena 
kuyo nabafundi bake. uJuda owa m nikelayo 
wa e yazi leyondawo, ngokuba uJesu wa 
e vama ukuhlangana kona nabafundi bake. 



190 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Wa ti kubafundi bake, '^Hlalani lapa, ngi ze 
ngi ye ukukuleka lapaya/' Wa tabata uPetro 
namadodana amabili ka Zebedi, wa qala 
ukudabuka nokuba nomunyu. Kona wa ti 
kubo, ^^Umpefumlo wami u dabukile kakulu 
ku ze ku be sekufeni; hlalani lapa, ni linde 
nami.'' Wa qubeka incozana, wa wa ngobuso 
bake, wa kuleka, wa ti, ^^Baba, uma ku nge- 
nzeka, a ku dhlule kimi lesisitsha; kepa ku 
nga bi ngokutanda kwami, ku be ngokwako/' 

Kwa bonakala kuye ingelosi ya sezulwini i m 
qinisa. E sekuhlupekeni okukulu wa qinisa 
ukukuleka; ukujuluka kwake kwa njenga- 
matonsi egazi e wela pansi emhlabatini. Se e 
suke ekukulekeni, weza kubafundi bake, wa 
ba fumana be lele ngokudabuka; wa ti kuPetro, 
'^Ini? ni nge linde nami ihora li be linye na? 
Lindani, ni kuleke, ukuba ni nga ngeni ekuli- 
ngweni; umyoa u ya vuma, kodwa inyama i 
butakataka/' 

Wa buya wemuka ngokwesibili, wa kuleka, 
wa ti, ^^Baba, uma ku nge dhlule kimi lesisitsha, 
ngi nga si puzi, a kwenziwe intando yako/^ 
Se e buyile wa ba fumana be lele futi; ngokuba 
amehlo abo a e nzima; ba be nge nakumpe- 
ndula. Wa ba shiya, wemuka futi, wa kuleka 
ngokwesitatu, e tsho wona lawomazwi. Kona 
weza kubafundi bake, wa ti kubo, '^Ni sa lele, 
ni pumule na? Bhekani, isikati si sondele, 
iNdodana yesintu i nikelwe ezandhleni zezoni. 
Sukani, si hambe; nangu o ngi nikelayo e so- 
ndele/^ 

E sa shumayela, uJuda wa tabata isigaba 
samabuto namapolise kubapristi abakulu naba- 



UKUNIKELWA OKUKULU. 191 

Farisi, weza lapo, be pete izihlanti, nezibani^ 
nezikali. Omnikelayo wa e ba nike isiboniso 
sokuti, '^Lowo engi ya ku m anga, uy na; 
m bambeni, ni hambe naye, ni m qinise/' Wa 
fika masinyane kuJesu, wa ti, '^E, Rabi/^ wa 
m anga. uJesu wa ti kuye, ^^Sihlobo, yenza 
okuzeleyo. U ya yi nikela iNdodana yesintu 
ngokwanga na?^' 

uJesu e kwazi konke oku za ku m ehlela, wa 
puma wa ti kubo, '^Ni funa ubani na?^' Ba 
m pendula ba ti, '^uJesu wa seNazareta/' 
uJesu wa ti kubo, ^^Imina/' Wema nabo 
uJuda owamnikelayo. Se e tshilo ukuti, ^^Imi- 
na/' ba hlehla nyovane, ba wa pansi. Wa 
buya wa ba buza wa ti, '^Ni funa ubani na?'' 
Ba ti, ^^uJesu wa seNazareta/' uJesu wa 
pendula wa ti, ^^Ngi ni tshelile ngi ti, Imina. 
Uma ni funa mina, ba yekeni laba bemuke.'' 
Ukuba ku gcwaliseke izwi a li tshoyo ukuti, 
^'Laba o ngi nike bona, a ngi lahlekelwe na- 
munyekubo/' 

Kona beza ba beka izandhla pezu kuka Jesu, 
ba m bamba. Aba be naye be bona oku za 
kwenzeka, ba ti kuye, ^^Nkosi, so galela ngenke- 
mba na?'' uSimone Petro e nenkemba wa i 
kipa, wa tshaya inceku yompristi omkulu, wa 
nquma indhlebe yayo yokunene. Igama lence- 
ku li nguMalkosi. uJesu wa pendula wa ti, 
'^Yekani, kwanele." Wa i pata indhlebe 
yayo, wa i polisa. Kona uJesu wa ti kuPetro, 
'^Buyisela inkemba endaweni yayo; bonke 
aba pata inkemba, ba ya ku bulawa ngcnkemba: 
isitsha uBaba a ngi nike sona, a ngi yi ku 
si puza na? U ti, ngi nge cele manje kuBaba, 



192 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU; 

a ngi nike izingelosi ezi dhlula ngobuningi ama- 
bandhla a ishumi nambili ezingelosi na? Po, 
ku nga gcwaliseka kanjani incwadi yokuti, 
nga kwenziwa loku na?^' 

Nga lesosikati uJesu wa ti kubapristi aba- 
kulu, nezinduna zetempeli, namalunga, e be 
fikile kuye, ^^Ni pume nezinkemba nezinduku 
ukungibamba, ngokungati ngi umpangi. Imi- 
hla ngemihla be ngi hlezi nani, ngi fundisa 
etempelini, a ni ngi bambanga. Kodwa se ku 
isikati senu, namandhla obumnyama/' 

Kepa loko konke kwenziwa, ukuba ku 
gcwaliseke imibalo yabaprofeti. Kona aba- 
fundi bonke ba m shiya, ba baleka. Kepa enye 
insizwa ya m landela^ yembete indwangu 
yelineni emzimbeni; za i bamba izinsizwa. Ya 
i shiya indwangu, ya balekaze ye muka. 

Isigaba samabuto nenduna yenkulungwane 
namapolise abaJuda, ba m bamba uJesu, ba m 
bopa. Ba qala ba m yisa kuAnasi, ngokuba 
e ngumkwe ka Kaiafasi, owa e ngumpristi omku- 
lu nga lowomnyaka. uKaiafasi wa e ngulowo 
owa yala abaJuda ngokuti, ku fanele ukuba 
umuntu a be munye a fele abantu. Ba m 
bamba uJesu, ba m yisa kuKaiafasi umpristi 
omkulu; ba butana kuye abapristi bonke aba- 
kulu, namalunga, nababali. uPetro wa m la- 
ndela e kude. 

Abapristi abakulu nompakati wonke ba funa 
ubufakazi ngoJesu, ukuba ba m bulale; a ba 
ku fumananga. Nokuba kwa fika ofakazi 
bamanga abaningi, a ba fumananga luto ngo- 
buba ukuqinisa kwabo a ku hlangananga. 



UKUNIKELWA OKUKULU. 193 

Ngasemva kwa fika ofakazi bamanga ababili, 
be ti; ''Si m zwile e ti, Ngi ya ku li cita leli- 
tempeli elenziwa ngezandhla, ngi buye ngi 
lake elinye, eli ngenziwa ngezandhla, ngezinsuku 
ezintatu.'^ Nokuba ku njalo ukuqinisa kwabo 
a kwa hlangana. 

Wesuka umpristi omkulu wema pakati kwabo, 
wa buza uJesu ngokuti, ''A u pen dull luto na? 
laba ba qinisani ngawe na?^' Wa tula, e nga 
penduli luto. Umpristi omkulu wa buza uJesu 
ngabafundi bake, na ngokufundisa kwake. 

uJesu wa m pendula wa ti, ''Ngi shumayele 
obala ezweni, nga fundisa ngezikati zonke 
endhlini yokusonta, na setempelini, lapa aba- 
Juda bonke ba butana kona; a ngi shumayela- 
nga luto esita. U ngi buza ngani na? Buza 
labo abezwayo, ukuba nga shumayelani kubo; 
bheka, ba ya kwazi enga ku tshoyo/' 

Se e tshilo loku, elinye ipolise eli mi kona, 
la mukula uJesu, li ti, "U m pendula umpristi 
omkulu kanjalo na?'' 

uJesu wa m pendula wa ti, '^Uma ngi ku- 
lume okubi, qinisa loko okubi; uma ngi ku- 
lume okuhle, u ngi tshayelani na?'' 

Umpristi omkulu wa pendula wa ti kuye, 
" Ngi ku fungisa uNkulunkulu o kona, uku- 
ba u si tshele, uma u nguKristu, iNdodana ka 
Nkulunkulu ini." 

uJesu wa ti kuye, "U tshilo wena. Kepa 
ngi ti kini, Se ni ya ku bona iNdodana yesintu 
i hlezi 'ngakwesokunene samandhia, ,i za nga- 
mafu ezulu." 

Kona imipristi omkulu wa hxebula izingubo 
zake wa ti, "U tukile inhlamba; si sa funelani 



194 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

abanye ofakazi na? bhekani, se ni zwile uku- 
tuka kwake. Ni tini na?'' Ba pendula ba 
ti, ^'U fanele ukufa/' 

Kona ba m fela ngamate ebusweni, ba m 
wahlela; abanye ba m mukula, ba ti, ^^Si 
tshele, Kristu, ubani okutshayileyo?'' No- 
kunye okuningi ba kuluma kuye, be m tuka. 

uSimone Petro nomunye umfundi ba m 
landela uJesu. Lomfundi waziwa nmpristi 
omkulu, wa ngena kanye noJesu esigodhlweni 
sompristi omkulu. Kepa uPetro wema nga- 
pandhle nga sesangweni. Wa puma lomfundi 
omunye owaziwa umpristi omkulu wa kuluma 
kumlindi wesango, wa ngenisa uPetro. Kwa 
ku mi kona izinceku namapolise, be base 
umlilo, kwa ku makaza, bota. uPetro w^ema 
nabo, wota. Kwa fika intombazana yompristi 
omkulu. I m bona uPetro ota, ya m bheka, 
ya ti, ^^ Wena wa u naye uJesu wa seNazareta.'^ 
Kodwa wa pika, e ti, *'A ngazi; a ngi ku zwisisi 
okutshoyo/' Wa pumela egumeni, la kala 
.iqude. Intombazana ya buya ya m bona; 
ya qala ukuti kwabemiyo kona, '^Lo u ngowa 
kubo/' Wa buya wa pika. Ngasemva kwe- 
sikatshana, abemiyo kona ba buya ba ti 
kuPetro, ^^Nembala u ngowa kubo; u ngowa 
seGalile, nokukuluma kwako ku fana nokwabo.'' 
Wa pika futi, wa funga wa ti, ^'A ngi m azi 
lomuntu.'' Masinyane, e sa kuluma, iqude la 
kala. iNkosi ya penduka, ya m bheka uPetro: 
uPetro w^a kumbula izwi leNkosi, e bi li tshilo 
ukuti, ^^ Iqude li nga ka kali, u ya ku ngi 
pika katatu.'' Wa puma uPetro, wa kala 
kakulu» 



UKUNIKELWA OKUKULU. 195 

Kwa ti ekuseni kwa butana amalunga abantu, 
nabapristi abakulu, nababali, ba m yisa empa- 
katini wabo, be ti, ^'Uma u nguKristu, si 
tshele/' Wa ti kubo, '^Uma ngi ni tshela, a 
ni yi ku kolwa. Uma ngi ni buza, a ni yi 
ku ngi pendula, nokungikulula. iNdodana 
yesintu se i za ku hlala ngakwesokunene 
samandhla ka Nkulunkulu/' 

Ba ti bonke, ^^ U yiNdodana ka Nkulunkulu 
na?'' Wa ti kubo, ^^Ni ya tsho ni ti ngi iyo/' 
Ba ti, ^' Si sa funelani obunye ubufakazi na? 
se si m zwile tina ngomlomo wake/' 

Kona uJuda owa m nikela, e bona ukuba u 
lahliwe, wa penduka, wa buyisela leyomali 
emashumi amatatu kubapristi abakulu na- 
malunga, wa ti, ^^Ngonile, ngi nikele igazi eli 
nge nacala/' Ba ti, '^Ku ini loku kitina na? 
zibonele wena/' Wa labia pansi imali ete- 
mpelini, wemuka, wa ya wa zipanyeka. Aba- 
pristi abakulu ba tabata imali, ba ti, '^A ku 
fanele ukuyibeka emnikelweni, loku i yintengo 
yegazi/' Benza icebo, ba tenga ngayo izwe 
lombumbi, li be indawo yokumbela abezizwe. 
Ngaloko lelozwe li sa tiwa, ''Izwe legazi,'' 
na namhla. Kona kwsi gcwaliseka okwa shunya- 
yelwa uJeremia umprofeti ukuti, ''Ba tabata 
imali yesiliva emashumi amatatu, intengo yo- 
tengiweyo, aba tenga ngaye abantwana bpka 
Israeli; ba tenga ngayo izwe lombumbi, nje- 
ngokungiyala kwenkosi.'' 



196 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

ISAHLUKO XXXIX. 
uKristu Pambi Kuka Pilatu. 

Ba puma noJesu kuKaiafasi, ba ya ePretorio; 
kwa ku kusasa. Kepa a ba ngenanga ePre- 
torio, ukuba ba nga ngcoliswa, yebo, ukuba ba 
dhle ipasika. uPilatu wa pumela kubo wa ti, 
^'Ni lete icala lini nga lomuntu na?'' Ba 
pendula ba ti kuye, '^Uma e nge siye umuntu 
owonayo, nga si nga m letanga kuwe/' uPi- 
latu wa ti kubo, '^AI tabateni, ni tete icala lake 
ngomteto wa kini/^ Ba ti abaJuda kuye, 
'^Pela, a ku vunyelwe tina si bulale umuntu/' 
Ukuba ku gcwaliseke izwi lika Jesu a li tshoyo, 
e bonisa ukufa a be ya ku fa ngako. 

Ba qala ukummangalela, be ti, ''Si m fu- 
mene e hlubukisa abantu, e ba nqabela ukutela 
kuKesari, e ti, uy na o nguKristu u yinkosi." 
uPilatu wa buya wa ngena ePretorio, wa biza 
uJesu, wa ti kuye, ''U yinkosi yabaJuda na?'' 

uJesu wa m pendula wa ti, ''U itsholo loku 
wena, ku ko wa tshelwa abanye ngami na?'' 

uPilatu wa pendula wa ti, ''Kanti, ngi 
ngumJuda na? Isizwe sa kini nabapristi aba- 
kulu ba ku nikele kimi: wenzeni na?'' 

uJesu wa pendula wa ti, ''Umbuso wami a 
siwo wa lelizwe: uma imibuso wami u ngowa 
lelizwe izinceku zami za zi ya ku Iwa, ngi nga 
nikelwa kubaJuda; kodwa umbuso wami a siwo 
owalapa." 

uPilatu wa ti kuye, ''U inkosi na?" 

uJesu wa pendula wa ti, ''U tsho wena, ukuti, 
ngi inkosi. Nga zalelwa loku, ngeza ngaloku 



UKRISTU PAMBI KUKA PILATU. 197 

emhlabeni^ ukuba ngi qinise iqiniso. Bonke 
aba ngabeqiniso bezwa izwi lami/' 

uPilatu wa ti kuye, ^'Iqiniso li ini na?'' 
Se e tshilo loku, wa buya wa pumela kuba- 
Juda, wa ti kubo, ^^A ngi fumani icala kuye/' 

uJesu e sa qanjelwa abapristi abakulu na- 
malunga, ka pendulanga luto. Kona uPilatu 
wa ti kuye, ^^A u zwa ini loku okungaka aba 
ku qinisela ngawe na?^' Kodwa ka m pendula- 
nga ngazwi; kwa ti umbusi wa mangala ka- 
kulu. uPilatu wa ti kubapristi abakulu na 
kubantu, '^A ngi fumani icala ku lomuntu/' 
Ba qinisa ba ti, ^^U ya vusa abantu, e fundisa 
eJudia lonke, wa qala eGalile wa za wa fika 
lapa/' 

uPilatu e zwa ku tiwa iGalile; wa buza uma 
lomuntu u ngowa seGalile. Se e zwile ukuti 
u ngowombuso ka Herodi, wa m tumela ku- 
Herodi, owa e kona eJerusalema nga leso- 
sikati. 

uHerodi; se e m bone uJesu, wa jabula 
kakulu; kade wa e tanda ukumbona, ngokuba 
e be zwile okuningi ngaye; wetemba ukubona 
isibonakaliso senziwa uye. Wa m buza nga- 
mazwi amaningi, kodwa ka m pendulanga nga- 
luto. Abapristi abakulu nababali bema, ba 
m ceba kakulu. uHerodi namabuto ake ba m 
eisa, ba m h leka ba m ambatisa ingubo enhle; 
ba m buyisela kuPilatu. 

Nga lolosuku uPilatu noHerodi ba buya ba 
tandana ngaloko; kade ba be zondana. 

uPilatu wa bizela ndawonye abapristi aba- 
kulu, namakosi, nabantu. Wa ti kubo, ^^Ni 
m letile kimi lomuntu njeng'ohlubukisa abantu; 



198 UKUHAMBA NOKUFUKDISA KUKA JESU. 

bhekani, ngi m buzile pambi kwenu; a ngi fu- 
mani icala ku lomuntu, nga loku eni m ceba 
ngako. NoHerodi ka li fumani: nga ni tumela 
kuye; bhekani^ a ku konto enziwe uye, a fanele 
ukufa ngayo. Ngako ngi ya ku m tshaya, ngi 
m kuiule/' 

Kona uPiiatu wa tabata uJesu wa m tshaya. 
Amabuto aluka umqele wameva, a u faka eka- 
nda lake, a m ambatisa ingubo ebomvu, a ti, 
^^Bayete, Nkosi yabaJuda! ^^ a m mukula. 

uPilatu wa buya wa puma, wa ti kubo, 
^^Bhekani, ngi m pumisela kini, ukuze nazi 
ukuba a ngi fumani icala kuye/^ uJesu wa 
puma embete umqele wameva, nengubo ebo- 
mvu. Wa ti kubo uPilatU; ^^Nangu lomuntu/^ 

Kwa ku ti emkosini, umbusi a zinge e ba 
kululela abantu isibotshwa, aba tanda ukuba si 
kululwe. Ba be nesibotshwa esidumileyo, esi 
tiwa uBaraba, e botshwe nabahlubuka naye, 
aba be bulele umuntu ekuhlubukeni. Aba- 
ntu ba memeza, ba qala ukucela ukuba a be- 
nzele njengaloku a benzile njalo. 

uPilatu wa pendula wa ti, ^^Ni tanda ukuba 
ngi ni kululele inkosi yabaJuda na?^^ Wa e 
sazi ukuba abapristi abakulu ba be m nikele 
ngomona. Kodwa abapristi abakulu nama- 
lunga ba ncenga abantu ukuba ba cele uBa- 
raba, ba m bulale uJesu. 

Umbusi wa pendula wa ti kubo, ^^Ni tanda 
ukuba ngi ni kululele mupi ku labababili na?'' 

Ba ti, ^'uBaraba/^ 

uPilatu wa ti kubo, ^' Po, ngi m enzenjani 
uJesu o tiwa uKristu na?^' 

Ba ti bonke kuyC; ^^Ma ka betel we/' 



UKRISTU PAMBI KUKA PILATU. 199 

uPilatu wa buya wa pendula, wa ti kubo, 
^'Wenzile okubi kuni na?'' 

Bi m pendula abaJuda ba ti, '^Si nomteto; 
ngontet) wa kiti, nga e fa, ngokuba u zenze 
iNdDdana ka Nkulunkulu." 

uPilatu se e zwile lelizwi, wesaba kakulu. 
Wa buya wa ngena epretorio, wa ti kuJesu, 
^'U ngowapi na?^' Kepa uJesu ka m pe- 
ndulanga. uPilatu wa ti kuye, ^^A u kulumi 
kimi na? a wazi ini ngi namandhla okukube- 
tela, ngi namandhla okukukulula?'' 

uJesu wa pendula wa ti, ^^U nge be na- 
mandhla kimi, uma u nga wa piwe pezulu; 
ngiko o ngi nikele kuwe u nesono esikulu/' 

Enva kwa loku uPilatu wa funa ukumku- 
lula; kodwa abaJuda ba memeza, be ti, ^^Uma 
u kulula lomuntu, a u siso isihlobo sika Kesari; 
lowo o zenza inkosi u pika uKesari/' uPilatu 
se e zwile lelizwi wa m pumisa uJesu, wa hlala 
esihlalweni sokwahlula, endaweni e bizwa 
ngDkutiwa Eganday^\^e ngamatshe, kepa ngo- 
kwamaHeberu, iGabata. E se hlezi esi- 
hlalweni sokwahlula, umkake wa tuma kuye, 
wa ti, '^U nga bi nandaba ku lomuntu olu- 
ngileyo, ngokuba ngi hlupeke kakulu ngaye 
namhla ngepupo/' Kwa ku usuku lokulu- 
ngisela ipasika, ku nga ihora lesitupa; wa ti 
kubaJuda, '^Bhekani, nansi inkosi yenu'/' 
Kodwa ba memeza, be ti, '^Susa, susa, m be- 
tele!'' 

uPilatu wa ti kubo, '^Ngi betele inkosi yenu 
na?'^ 

Abapristi abakulu ba pendula ba ti, ''A si 
nankosi, uKesari kupela/' 



200 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

uPilatu e bona ukuba ka sizi luto, kodwa 
ba xokozela kakulu, wa tabata amanzi, wa 
geza izandhla pambi kwabantu, e ti, '^A ngi 
nacala egazini la lomuntu olungileyo; zibone- 
leni nina/' Abantu bonke ba pendula ba ti, 
^^Igazi lake a li be pezu kwetu, na pezu kwa- 
bantwana betu/' Ba qinisa ngokumemeza oku- 
kulu, be ti, ^^Ma betelwe!'' kwahlula uku- 
memeza kwabo nokwabapristi abakulu. 

uPilatu, e tanda ukukolisa abantu, wa 
nqamula wa ti, a ku be njengokutsho kwabo. 
Wa ba kululela lowo owa e fakwe etilongweni 
ngokuhlubuka nokubulala, aba m bizayo; wa 
m nikela uJesu ekutandeni kwabo. Ama- 
buto a m yisa endhlini e tiwa iPretorio, a m 
tshaya ekanda ngohlanga, a m fela ngamate, a 
guqa ngamadolo, a kuleka kuye. Se e m 
binqile, a m kumula ingubo ebomvu a m 
ambatisa izingubo zake, a muka naye ukuba a 
m betele. Naye, e twele isipambano sake wa 
puma. 

ISAHLUKO XL. 

Ikalvari. 

Se bemuka naye; ba bamba uSimone wa 
seKurene, uyise ka Aleksandro noRufu, e 
dhlula, e vela endhle, ba m twesa isipambano, 
a si twale emva kuka Jesu. Wa landelwa 
abantu abaningi, nabesifazana, aba m kalela, 
be m dabukela. uJesu wa pendukela kubo, 
wa ti, ^'Madodakazi a seJerusalema, musani 
ukukalela mina, zikaleleni nina, nabantwana 
benu. Bhekani; ku yeza izinsuku oku za ku 



IKALVARI. 201 

tiwa ngazo, Ba busisiwe aba izinyumba, ne- 
zisu ezi nga zalanga, namabele a nga ncelwanga. 
Kona ba ya ku qala ukuti ezintabeni, Dili- 
kelani pezu kwetu, na semadulini, Si sibe- 
keleni. Uma benza loku emtini oluhlaza, ku 
ya kwenziwani kowomileyo na?'' 

Se e fikile endaweni e tiwa iGolgota, ukuti, 
indawo yenhloko, ba m nika iwaini elimunyu 
li xubaniswe nemure, ukuba, a li puze, kepa e 
li zwile, ka vuma ukulipuza. Kwa ku ihora 
lesitatu. Ba m betela, nabanye ababi aba- 
bili, ngalapa na ngalapa, uJesu e pakati. Kwa 
gcwaliseka umbalo o ti, '^Wa balwa nezoni." 

uPilatu wa loba incwadi, wa i beka esipa- 
mbanweni; kwa lotshwa ukuti: 

"uJesu Wa seNazareta Inkosi yabaJuda.'' 

Abaningi kubaJuda ba i funda leyoncwadi; 
ku seduze nomuzi indawo lapo uJesu wa be- 
telwa kona; kwa lotshwa ngokwamaHeberu, 
nokwamaGreki, nokwamaRoma. Abapristi 
abakulu babaJuda ba ti kuPilatu, '^U nga lobi 
ukuti, Inkosi yabaJuda; kepa loba ukuti, wa 
ti, Ngi yinkosi yabaJuda/' uPilatu wa pe- 
ndula wa ti, '^Engikulobileyo, ngi ku lobile." 

Wa ti uJesu, ^^Baba, ba tetelele; ngoba a 
bazi abakwenzayo.'' 

Amabuto, se e m betele uJesu, a tabata 
izingubo zake, a zenza izabelo ezine, kwa ba 
ilelobuto la ba nesabelo; a tabata nebantshi: 
kodwa ibantshi la li nge namtungo, la lalukwe 
lonke ku sukele pezulu. Ba kuluma, be ti, '^A 
si nga li dabuli, kepa a senzelane ngalo inkato 
yokuti li ya ku ba elika bani"; ukuba j^u 



202 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

gcwaliseke umbalo otshoyo ukuti, ''Bahlu- 
lelana izingubo zami, benzelana inkato ngesi- 
vato sami/^ Amabuto enza njalo. Ba hlala, 
ba m linda kona. 

Abadhlulayo ba m tuka, ba nqakuzi ama- 
kanda, be ti, ^^Wena o cita itempeli, u buye 
u lake ngezinsuku ezintatu, zisindise wena. 
Uma u yiNdodana ka Nkulunkulu, yehla esi- 
pambanweni/^ Namabuto a m hleka, eza 
kuye, a m nika iwaini elimuncu, e ti, ''Uma 
u yinkosi yabaJuda, zisindise/' Nanjalo aba- 
pristi abakulu ba m hleka kanye nababali, 
namalunga, ba ti, ''Wa sindisa abanye, a nge 
zisindise yena. Uma e inkosi yabalsraeli, a 
kehle manje esipambanweni, kona so kolwa 
kuye. U betemba uNkulunkulu, a ka m 
kulule manje, uma e m tanda; ngokuba u 
be ti, Ngi yiNdodana ka Nkulunkulu/' 

Omunye ku labo ababi aba panyekwe naye, 
wa m tuka, e ti, ''Uma ii nguKristu, zisindise 
wena nati/' Kepa omunye e pendula, wa m 
tetisa, e ti, "A u m esabi uNkulunkulu, loku 
u lahlwe kanye naye na? Tina si fanele ukula- 
hlwa; samkeliswa okufanele imisebenzi yetu: 
kepa yena a kwonanga ngaluto/' Wa ti 
kuJesu, "U ngi kumbuie, Nkosi, lapo u su 
fike embusweni wako/' uJesu wa ti kuye, " Ngi 
qinisile ngi ti kuwe, Namhla u ya ku ba nami 
eParadisi.'^ 

Kwa ku mi nga sesipambanweni sika Jesu 
unina, nodade wabo ka nina, uMaria umka 
Klopa, noMaria IMagdalene. uJesu e bona 
unina, nomfundi amtandayo bemi kona, wa 
ti kunina, "ilame, nansi indodana yako/' 




JOHN 19: 26-27 



W. C. T. Dobson 



IKALVARI. 203 

Wandu kuti kumfundi, ''Nangu unyoko/' 
Nga lesosikati lomfundi wa se e m tabata wa 
m yisa ekaya. 

Se ku fike ihora lesitupa kwa ba mnyama 
ezweni lonke, kwa ze kwa ba ihora lesishiyaga- 
lolunye. Ngehora lesishiyagalolunye uJesu wa 
memeza ngezwi elikulu, e ti, ''Eloi, Eloi, lama 
sabaktani?'' okuti ngokukumshwa, ''Nkulu- 
nkulu wami, Nkulunkulu wami, u ngi shiyeleni 
na?'' Aba nye kwabemiyo kona, se be zwile, 
ba ti, *'Bheka, u biza uElija/^ 

Emva kwa loku, uJesu azi ukuba konke se 
ku fezekile ukuze ku gcwaliseke umbalo, wa 
ti; '^Ngomile/' Kwa ku kona isitsha si gcwele 
iwaini: omunye wa gijima wa cwilisa ilula 
ewainini elimunyu, wa li faka ohlangeni, wa li 
yisa emlonyeni w^ake, e ti, '^Yekani, a ke si 
bone uma uElija u ya ku za a m ehlise." 
uJesu e lamkele iwaini wa ti, *'Ku pelile. 
Baba, ngi ya nikela umoya wami ezandhleni 
zako^': se e tshilo loku, wa fa. 

llanga la fipala; iveli letempeli la dabuka 
pakati, la qala pezulu la ze la fika pansi; 
umhlaba w^a zamazama, amatshe a dabuka; 
Amatuna a vuleka, kwa ti izidumbu eziningi 
zaba yingcwele aba be lele, za vuka. Ba puma 
ematuneni emva kokuvuka kwake, ba ngena 
emzini o yingcwele, ba bonakala kw^abaningi. 

Kwa ti, induna yekulu, naba be nayo be 
linde uJesu, se be bone ukuzamazama komhlaba, 
nokwenzekile, besaba kakulu, ba ti, '^Nembala, 
lo u be iNdodana ka Nkulunkulu/' Abantu 
bonke aba butanele ukubona loko, se be bonile 
okweiizekileyo, ba tshaya izifuba zabo; ba buya. 



204 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

Kwa ku kona abesifazana be mi kude, be 
buka; wa e kona nabo uMaria Magdalene, 
noMaria unina ka Jakobe omncinyane, noka 
Jose, noSalome. Labo, se e kona eGalile, 
ba m landela, ba m konza, nabanye abaningi 
aba be kupuke naye ukuya eJerusalema. 

Loko ku lusuku lokulungisela, abaJuda ba 
nxusa uPilatu ukuba kwapulwe imilenze yabo, 
ba suswe; izidumbu zi nga hlali esipambanweni 
ngeSabata ngokuba Iwa lu lukulu usuku Iwa 
leloSabata. Kona amabuto eza, a yapula 
imilenze yowokuqala neyomunye aba betelwa 
kanye naye. Kepa eza kuJesu, a bona e se 
file, kapulanga imilenze yake. Kodwa elinye 
ibuto la m gwaza ohlangotini ngo mkonto; 
kwa se ku puma igazi namanzi. Obonileyo wa 
qinisa; ukuqinisa kw^ake ku qinisile; u yazi 
ukuba u tsho iqiniso, ni ze ni kolwe. Kwe- 
nziwa loku ukuba ku gcwaliseke umbalo, o ti, 
*^A ku yi kwapulwa itambo lake/' Omunye 
umbalo u ti, ''Ba ya ku m bheka aba m gwa- 
zileyo/' 

Bheka, wa e kona umuntu igama lake li 
nguJosefa, umpakati; umuntu omnene no- 
lungileyo. (Yena wa e nga vumelene nabo 
ngecebo nokwenza kwa bo:) wa e ngowa 
seArimatia, umuzi wabaJuda, w^a e bheke 
umbuso ka Nkulunkulu. Lomuntu, uJosefa wa 
seArimatia, e ngumfundi ka Jesu, e fihla ngo- 
kw^esaba abaJuda, wa ngena kuPilatu, e nesi- 
bindi, wa cela isidumbu sika Jesu. uPilatu 
wa mangala ukuba u se file; se e bizile induna 
yekulu, wa buza ukuba se ku umzuzu e file. 



IKALVARI. 205 

Se e zwisise ngenduna yekulU; uPilatu wa m 
vumela. Kona weza wa susa isidumbu sika 
Jesu. 

Kwa fika noNikodemu, oweza kuJesu kuqala 
ebusuku, e pete ingxube yemure nenhlaka ku 
ngamapondwe a ikulu. Ba tabata isidumbu 
sika Jesu, ba si songa ngezindwangu kanye 
namaka, njengomkuba wabaJuda wokumbela. 
Kwa ku kona insimu ku leyondawo, lapa wa 
betelwa kona; ensimini kw^a ku kona ituna 
elitsha, eli qotshwe etsheni, oku nga zanga ku 
bekwe umuntu kulo. Ba m beka uJesu kona, 
ba gingqela its he elikulu emnyango wetuna, 
ngenxa yosuku lokuiungisela kw^abaJuda, ngo- 
kuba ituna li seduze. Kwa ku kona uMaria 
Magdalene, nomunye uMaria, unina ka Jose, 
be hlezi pambi kwetuna, ba bona lapa wa bekwa 
kona. Abesifazana abeza naye be vela eGa- 
lile ba landela, ba bona ituna, nokubekwa 
kwesidumbu sake. Ba buya ba lungisa amaka 
namafuta; ba pumula ngeSabata njengomteto. 

Ngangomso, oku ngasemva kokulungisela, 
abipristi abakulu nabaFarisi ba butana ku- 
Pilatu, ba ti, ^'Nkosi, si ya kumbula ukuba 
lomkohlisi wa ti, e se kona, Emva kw^ezinsuku 
ezintatu ngi ya ku vuka. A ku yale ukuba 
ituna li qiniswe ku ze ku be usuku Iwesitatu, 
funa ku fike abafundi bake, ba m ebe ebusuku, 
ba ye ba ti kubantu, U vukile kwabafileyo; 
ku ti inkohliso yokupela i bembi ku neyoku- 
qala.'' uPilatu wa ti kubo, *'Ni nabalindi; 
hambani, ni li qinise njengokubona kwenu/' 
Bemuka, ba li qinisa ituna, be beka upau etsheni, 
be misa abalindi. 



206 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

ISAHLUKO XL I. 

^'U Vukile!'' 

Se ku dhlulile isabata, kwa se ku za ku sa, 
ngosuku lokuqala Iwesonto, kwa ba kona 
ukuzamazama komhlaba okukulu; ingelosi 
yeNkosi yehla ezulwini, yeza ya gingqa itshe, 
ya li susa emnyango, ya hlala pezu kwalo. 
Ukubonakala kwayo kwa ku njengonyazi, ne- 
sambato sayo sa si mhlope njengongqogqwane. 
Abalindi ba tutuiiiela ngokuyesaba, ba ba 
njengabafileyo. 

uMaria Magdalene, noMaria unina ka Ja- 
kobe noSalome, noJoana, nabanye abesifazana 
aba be nabo, ba tenga amaka, ukuba beze, ba 
m gcobe. Ekuseni kakulu, ku se mnyama, 
ngosuku lokuqala Iwesonto, ba fika etuneni 
ekupumeni kwelanga. B^ kuluma ba ti, ^^Uba- 
ni o ya ku si gingqela itshe, li suke en:nyango 
wetuna na?^' Se be bhekile, ba bona itshe 
se li gingqiwe; la li likulu kakulu. Kona 
uMaria Magdalene wa gijima wa ya kuSimcne 
Petro, na ku lomfundi omunye owa tandwa 
uJesu, wa ti kubo, ''Ba susile iNkosi etuneni, 
a sazi la pa be i beke kona/^ Abesifazana ba 
ngena, a ba fumananga isidumbu seNkosi uJesu. 
Kwa ti, se be katazeke ngaloku, nanko, ama- 
doda amabili e mi nabo, embete izingubo 
ezikazimulayo. Be sesaba ba kotamela pansi, 
a ti kubo, ''Ni funelani opilayo pakati kwa- 
bafileyo na? Amuko lapa, u vukile: kumbu- 
lani a ku tshoyo kini, e se seGalile, ukuti, 
iNdodana yesintu nga i njkelwa ezandhleni 



^'u vukile!'' 207 

zezoni, i betelwe, i buye i vuke ngosuku Iwe- 
sitatu." Ba kumbula amazwi ake. 

uPetro wa puma na lomfundi omunye, ba 
ya etuneni. Ba gijima bobabili kanye, kodwa 
lomfundi omunye wa gijima ngejubane ku 
noPetro, wa fika etuneni kuqala. Wa kotama, 
wa bona izindwangu zi kona; kepa a ka ze 
a ngena. Wa fika uSimone Petro, e m landela, 
wa ngena etuneni, wa bona izindwangu zi 
kona, neduku e be li sekanda lake, li nge ko 
ezindwangwini, li songwe lodwa kwenye inda- 
wo. Kona wa ngena na lomfundi omunye 
owa fika kuqala etuneni, wa bona, wa kolwa. 
Ba be nga kazi umbalo wokuti, nga e vuka 
kwabafileyo. Abafundi bemuka ba buyela 
kubo, be mangala ngokwenzekileyo. 

Kodwa uMaria wema etuneni ngapandhle, 
e kala: e sa kala, wa kotamela etuneni, wa 
bona izingelosi ezimbili zi nezingubo ezimhlo- 
pe, zi hlezi, enye nga sekanda nenye nga 
sezinyaweni, lapa isidumbu sika Jesu be si 
lele kona. Za ti kuye, ^^Mame, u kalelani na?'' 
Wa ti kuzo, '^Ba susile iNkosi yami, a ngazi 
lapa be i beke kona/' Se e tshilo loku, wa 
pendukela emva, wa bona uJesu e mi, e ngazi 
ukuba uJesu. uJesu wa ti kuye, '^Mame, u 
kalelani na? u funa ubani na?" Yena, e ti u 
ngumlindi wensimu, wa ti kuye, '^Nkosi, uma 
u m sulile ngi tshela lapa u m beke kona, ngi 
ye ngi m tabate." uJesu wa ti kuye, '^Ma- 
ria." Wa penduka wa ti kuye, ^^Raboni," oku 
ukuti, '^Mfundisi." uJesu wa ti kuye, ''U 
nga ngi namati, a ngi kenyukeli kuBaba; ha- 
mba u ye kubazalwane bami, u ti kubo, Ngi 



208 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

senyukela kuBaba wami o nguYihlo wenu, 
kuNkulunkulu wami o nguNkulunkulu wenu.'' 
uMaria Magdalene weza wa ba tshela abafundi, 
wa ti, u yi bonile iNkosi, nokuba ya tsho loko 
kuye. Se be zwile ukuba u kona, nokuba u 
bonwe uye, a ba ze ba kolwa. 

Abanye abesifazana ba ba puma etuneni, be 
nokwesaba nokutokoza okukulu; ba gijimela 
ukubika kubafundi bake. Be sa ya kubika 
kubafundi bake, bheka, uJesu wa ba hlanga- 
beza wa ti, ^'Sa ni bona.'' Ba sondela ba ba- 
mba izinyawo zake, ba kuleka kuye. Kona 
uJesu wa ti kubo, ^^A ni ngesabi; hambani ni 
ye ni bike kubazalwane bami, ba ye eGalile, 
ba ya ku ngi bona kona." 

Be sa ya, bheka, abanye abalindi ba fika 
emzini, ba bika kubapristi abakulu konke 
okwenzekileyo. Ba butana namalunga, benza 
icebo, ba nika amabuto imali eningi, ba ti, 
^'Yitini, kwa fika abafundi bake ebusuku, ba 
m eba, si lele. Uma ku zwakala kumbusi, si 
ya ku m vumisa yena, si ni vikele." Njalo a 
tabata imali, enza njengokufundiswa kwa bo; 
lelozwi li sa tshiwo kubaJuda na namhla. 

Emva kwaloku wa bonakala ngesinye isimo 
kwababili kubo, be sa hamba, be ya ezweni. 
Nga lolosuku abafundi ababili bemuka be ya 
emzini o tiwa iEmau, o kude neJerusalema 
amastadiu amashumi a isitupa. Ba kuluma 
ngako konke okwenzekileyo. Kwa ti be sa 
kuluma, be buzana, wa sondela uJesu uqobo, 
wa hamba nabo. Kodwa amehlo abo a e 
bambekile, ba nga m azi. Wa ti kubo, ''Izinda- 



''u vukile!" 209 

ba zini lezi, e i kuluma ngazo, ni hamba, ni 
nyukumele na?^' 

Omunye, igama lake li nguKleopasi, wa 
pendula wa ti kuye, ^^U wena wedwa ini o hlezi 
eJerusalema, o nga zazi izinto ezenzekiieyo 
kona nga lezizinsuku na?'' 

Wa ti kubo, ^^ Izinto zini na?'' 

Ba ti kuye/^NgoJesu wa seNazareta, o beum- 
profeti, e namandhla ngemisebenzi, na ngezwi, 
pambi kuka Nkulunkulu nabantu bonke. No- 
kuti abapristi abakulu, nababusi ba kiti ba m 
nikela ukuba a lahlwe a fe, ba m betela. Kodwa 
be si temba, si ti, uye o za ku hlenga aba- 
Israeli: kepa ku na loku konke, namhla se 
ku usuku Iwesitatu lezizinto zenzekile. Yebo, 
abesifazana ba kiti ba si mangalisile, abe be 
ye etuneni kusasa; be nga si fumani isidu- 
mbu sake, ba buyile, ba ti, ba bone izingelosi, 
ezi te, u ya pila. Njalo abanye kwabakiti 
bemuka ba ya etuneni, ba fumana ku njengo- 
kutsho kwabesifazana; kodwa yena a ba m 
bona nga/' 

Wa ti kubo, '^Nina ziula enilibalayo enhlizi- 
yweni ukukolwa konke, aba ku tshiloyo aba- 
profeti. uKristu nga e nga hlupekile ilezo- 
zinto, a ngene ebukosini bake na?'' Wa qala 
kuMosi na kubaprofeti bonke, wa ba casi- 
sela okushunyayelwe ngaye emibalweni yonke. 
Ba sondela emzini lapa be ya kona; wa tshaya 
o nga ti u zo dhlula. Ba m ncenga, be ti, ^^A 
ku Male nati; se ku za ku hlwa ; se ku ntamba- 
ma/' Wa ngena wa hlala nabo. Kwa ti, e 
hlezi nabo ekudhleni, wa tabata isinkwa, wa 
bonga, wa si hlepula, wa ba nika.. Amehlo 



210 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESUJ 

abo a vuleka, ba m azi; wa nyamalala kubo. 
Ba kuluma, be ti, '^Izinhliziyo zetu be zi nga 
vuti pakati kwetu, e sa kuluma nati endhleleni, 
e si casisela imibalo na?^^ Besuka ngalesosi- 
kati, ba buyela eJerusalema ba fumana aba 
ishumi nanye naba be nabo be hlang-ene nda- 
wonye, be ti, ^^Impela, iNkosi i vukile, i bo- 
nakele kuSimone/' Be landa okwenzekileyo 
endhleleni, nokuti ba m azi ngokuhlepula isi- 
nkwa. 

Be sa kuluma lezizindaba, nga lolosuku 
kusihlwa, olokuqala Iwesonto, iminyango i 
valiwe, -lapa abafundi be hlangene kona ngo- 
kwesaba abaJuda, uJesu wa fika wema bakati 
kwabo, wa ti kubo, ^'Ukutula a ku be kinina.'* 
Kodwa betuka, besaba, be ti ba bona itongo. 

Wa ti kubo^ ^'Ni katazekeleni na? ku ve- 
leleni izizindhlo ezinhliziyweni zenu na? Bhe- 
kani izandhla zami nezinyawo zami, imina 
uqobo; ngi pateni, ni bone; itongo a li nanyama 
namatambo, njengokuba ni ngi bona ngi nako.'* 

Se e tshilo loko, wa ba bonisa izandhla ne- 
zinyawo. Be nga ku kolwa ngokutokoza be sa 
mangala, wa ti kubo, ^^ Ni nokudhla lapa na?" 
Ba mu pa ucezu Iwenhlanzi eyosiweyo, neqa le- 
zinyosi. Wa tabata, wa dhla pambi kwabo. 
Abafundi ba tokoza be bona iNkosi. Wa ti 
kubo, ^'Ilawamazwi, enga wa kuluma kini, 
ngi se nani, okuti, nga ku gcwaliseka konke 
okulotshiweyo ngami emtetweni ka Mosi, na 
kubaprofeti, na sezihlabelelweni.'' Kona wa 
vula izinhliziyo zabo, ukuba ba qonde imibalo. 

Wa ti kubo, ''Ku lotshiwe ngoku njalo ukuti, 
nga e hlupeka uKristu, a buye a vuke ngosuku 



'^u vukile!" 211 

Iwesitatu. Ku shunyayelwe ngegama lake uku- 
penduka nokutetelelwa izono ezizweni zonke; 
ku qalwe eJerusalema. Niaa ni ngofakazi ba 
lezizinto/' 

uJesu wa buya wa ti kubo, ''Ukutula a ku 
be kinina: njengokuba uBaba u ngi tumile, 
njalo nami ngi ya ni tuma nina.^' Se e tshilo 
loku, wa ba pepeta ngomoya, wa ti kubo, 
''Yamkelani uMoya o iNgcwele. Labo eni ba 
tetelela izono, ba tetelelwe; na labo eni ba 
bamba ngazo, ba banjiwe/' 

Kepa uTomasi, o tiwa uDidimu, omunye 
kwaba ishumi nambili, wa e nge ko kubo eku- 
fikeni kuka Jesu. Abanye aba fundi ba ti 
kuye, ^'Si i bonile iNkosi/' Wa ti kubo, ''Uma 
ngi nga boni ezandhleni zayo ubavu Iwezipi- 
kili, ngi fake umunwe wami obavwini Iwezipi- 
kili, ngi fake isandhla sami ohlangotini Iwayo, 
a ngi yi ku kolwa.'' 

Emva kwezinsuku ezi isishiyagalombili, aba- 
fundi bake ba be kona pakati futi, uTomasi 
e nabo. Weza uJesu, iminyango i valiwe, 
wema pakati kwabo, wa ti, '^Ukutula a ku be 
kinina." Andu kuti kuTomasi, ^^Zisa lapa 
umunwe wako, u bone izandhla zami; zisa 
isandhla sako, u si fake ohlangotini Iwami; u 
ngi bi ongakolwayo, kodwa okolwayo." uTo- 
masi wa pendula wa ti kuye, '^Nkosi yami, 
Nkulunkulu wami/' uJesu wa ti kuye, ^'To- 
masi, u koliwe ngokuba u ngi bonile: ba busi- 
siwe aba kolwa be nga bonanga/' 

Emva kwa loku uJesu wa buya wa zibonaka- 
lisa kubafundi bake nga selwandhle Iwa se- 
Tiberia; wa zibonakalisa kanje: Kwa ku kona 



212 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESUo 

ndawonye uSimone Petro noTomasi o tiwa 
uDidimu, noNataneli wa seKana la seGalile, 
namadodana ka Zebedi, nabanye kubafundi 
bake be babili. uSimone Petro wa ti kubo, 
^^Ngi ya ku loba izinhlanzi/' Ba ti kuye, ''Si 
ya ku hamba nawe/' Ba se ba puma ma- 
sinyane, ba ngena emkunjini, kodwa a ba ba- 
mbanga luto nga lobobusuku. Se ku sile uJesu 
wema ogwini; kepa abafundi ba be ngazi 
ukuba u nguJesu. uJesu wa ti kubo, ''Ba- 
ntwana, a ni nakudhla na?^' Ba m pendula 
ba ti; ''Qa/' Wa ti kubo, ''Ponsani ine- 
ta nga sohlangotini lokunene lomkumbi, kona 
ni ya ku tola/^ Ba ponsa, a ba be be sa ba 
namandhla okulidonsa ngobuningi bezinhlanzi. 
Lomfundi amtandayo uJesu, wa ti kuPetro, 
''iNkosi." uSimone Petro e zwa ukuba iNkosi, 
wambata ingubo yake, (loku e be e ze), wa 
ziponsa elwandhle. Abanye abafundi beza 
ngomkumbi, (be be nge kude nomhlabati, ku 
nga ba izingalo ezimakulu mabili), be hudula 
ineta li nezinhlanzi. Se be fikile emhiabatini 
ba bona umlilo u kona, nezinhlanzi zi bekwe 
kuwo, nesinkwa. uJesu wa ti kubo, ''Letani 
izinhlanzi enizibambileyo manje/' uSimone Pe- 
tro wa kupuka wa hudulela ineta emhiaba- 
tini, li gcwele izinhlanzi ezinkulu, zi ikulu 
namashumi amahlanu nantatu; kodwa ineta a 
li gqabukanga, noma zi ngaka. uJesu wa ti 
kubo, ''Yizani ni dhle/' Kodwa a kwa ba ko 
kubafundi owa e nesibindi ukumbuza ngokuti, 
''U ngubani wena na?^^ bazi ukuba iyo iNkosi. 
Weza uJesu wa tabata isinkwa, wa ba pa, wa 
ba pa nezinhlanzi. 



''u vukile!'' 213 

Loku ku ngokwesitatu uJesu wa bonakala 
kubafundi bake, se e vukile kwabafileyo. 

Se be dhlile, uJesu wa ti kuSimone Petro, 
'^Simone ka Jona, u ya ngi tanda ku na laba 
na?^' Wa ti kuye, '^ Yebo, Nkosi, u yazi ngi ya 
ku tanda/' Wa ti kuye, ^^Bonisa izimvana 
zami/' Wa buya wa ti kuye, ''Simone ka 
Jona, u ya ngi tanda na?^' Wa ti kuye, ^'Ye- 
bo, Nkosi, u yazi ngi ya ku tanda.'' Wa ti 
kuye, '^Yalusa izimvu zami." Wa ti kuye 
ngokwesitatu, '^Simone ka Jona, u ya ngi 
tanda na?'' uPetro wa dabuka, ngokuba wa 
ti kuye ngokwesitatu, ''U ya ngi tanda na?" 
Wa ti kuye, '^ Nkosi, u ya kwazi konke, u 
yazi ngi ya ku tanda." uJesu wa ti kuye, 
''Yipa izimvu zami. Ngi qinisile, ngi qini- 
sile, ngi ti kuwe, U se mutsha, wa u zibopa, 
wa hamba lapa u tanda kona: kodwa se u 
mdala, u ya kwelula izandhla zako, omunye 
a ku bope, a ku yise lapa u nga tandi kona." 
Wa tsho loku, e fanisa lokokufa a ya ku m 
dumisa uNkulunkulu ngako. Se e tshilo loku, 
wa ti kuye, ''Ngi landele." 

uPetro wa penduka, wa bona lomfundi a m 
tandayo uJesu, e landela, owa e cambalele 
esifubeni sake ekudhleni, nowa ti, ''Nkosi, 
ubani yena o za ku ku nikela na?" uPetro e 
m bona lo, wa ti kuJesu, "Nkosi, wo tini yena 
po na?" uJesu wa ti kuye, "Uma ngi tanda 
ukuba a hlale ngi ze ngi fike, ku ini kuwe na? 
Ngi landele wena." Kona kwa ku tshiwo pa- 
kati kwabazalwane ukuti, lomfundi a ka yi 
ku fa. Kodwa uJesu a ka tshongo ukuti, a 



214 UKUHAMBA NOKUFUNDISA KUKA JESU. 

ka yi ku fa; wa ti, ^'Uma ngi tanda ukuba a 
hlale ngi ze ngi fike, ku ini kuwe na?" 

Abafundi aba ishumi nanye ba ya eGalile, ku 
leyontaba, uJesu a be ba tshele yona. Se be 
m bonile ba kuleka kuye; kepa abanye ba 
ngabaza. uJesu wa sondela, wa shumayela 
kubo, wa ti, *^Ngi piwe amandhla onke a sezu- 
Iwini na semhlabeni. Hambani ni ye emhla- 
beni wonke, ni shumayele ivangeli kubantu 
bonke. Okolwayo a bapatizwe, u ya ku 
sindiswa; kodwa ongakolwayo u ya ku la'- 
hlwa. Lezi zibonakaliso zi ya ku ba landela 
abakolwayo: ngegama lami ba ya ku kipa 
amademone; ba shumayele ngezilimi ezintsha; 
ba pate izinyoka; uma be puza into e bula- 
layo, ba nga bi nacala; ba beke izandhia pezu 
kwabagulayo, ba sinde. Hambani ni fundise 
izizwe zonke, ni ba bapatize egameni lika 
Yise, neleNdodana nelika Moya o iNgcwele; 
ni ba fundise ukugcina konke engi ni yale nga- 
ko; bhekani, ngi nani izinsuku zonke ku ze 
ku be sekupeleni kwezwe/' 



uJesu wa zibonakalisa kubo, e pila, emva 
kokuhlupeka kwake, ngezibonakaliso eziningi, 
e bonwa ibo izinsuku ezimashumi amane, e 
kuluma ngokombuso ka Nkulunkulu: e se 
hlangene nabo, wa ba yala ukuba ba nga muki 
eJerusalema, ba ''hlalele isitembiso sika Yise, 
sona eni si zwile ngami. uJohane wa ba- 
patiza ngamanzi; kodwa nina ni ya ku ba- 
patizwa ngoMoya o iNgcwele ku nga ka bi izi- 
snuku eziningi/' 



^'u vukile!'' 215 

Se be butene, ba m buza, be ti, '^Nkosi, u 
za ku buyisela kubalsraeli umbuso nga lesisi- 
kati na?'' Wa ti kubo, ''A siko okwenu 
ukwazi izikati nemizuzu, uYise a zi misele 
emandhleni ake. Kepa ni ya kwamkeliswa 
amandhla, se e fikile pezu kwenu uMoya o 
iNgcwele, ni be ofakazi bami eJerusalema, na 
seJudia lonke, na seSamaria, ku ze ku fike na 
semikaulweni yomhlaba.'' 

Wa puma nabo, ba ya eBetani, wa paka- 
misa izandhla zake, wa ba busisa. Kwa ti, 
iNkosi se i kulumile nabo, i sa ba busisa, ya 
hlukana nabo, yamkelwa ezulwini, ya hlala 
ngakwesokunene sika Nkulunkulu. Ba kuleka 
kuye, ba buyela eJerusalema be nokutokoza oku- 
kulu. Ba be kona njalo etempelini, be bonga, 
be dumisa uNkulunkulu. Besuka ba ya ba 
shumayela ezindaweni zonke, iNkosi i sebenza 
nabo, i qinisa izwi ngezibonakaliso ezilandelayo. 

ISELEKO. 

Izibonakaliso eziningi ezinye uJesu wa zenza 
pambi kwabafundi bake, ezi nga lotshiwe ku 
lencwadi. Kodwa lezi zi lotshelwe ukuba ni 
kolwe ukuti, uJesu u nguKristu, iNdodana ka 
Nkulunkulu, nokuba ni kolwe, ni be nokupila 
ngegama lake. Johane 20: 30, 31. 



IZINHLOKO ZENDABA. 



Imimangaliso yaziwa ngamagama a nje, a b c d 
Imifanekiso yaziwa ngamagama a nje, abed 

PAGE 

Aba okoko baka Jesu ngokuka Mateu 5 

Aba okako baka Jesu ngokuka Luka 6 

uLuka u landa indaba kuTeofilo 7 

uJesu u nguLizwi 7 

Ukupila kuyena ku ngukukanya kwabantu 7 

uJohane wa tunyelwa ukuqinisa ngokukanya 7 

Ukwaziswa kwokuzalwa kuka Johane Umbapatizi 9 

Ukwaziswa kwokuzalwa kuka Jesu 11 

Ukuya kuka Maria kuElizabeta 11 

Isihlabelelo sika Maria 12 

Ukuzalwa kuka Johane Umbapatizi 12 

UkuboDga kuka Zakaria 13 

uJosefa u tabata umkake uMaria 14 

uJesu e zalwa eBetlehema 15 

Abelusi ba fikelwa iziageiosi 15 

Ukusoka kuka Jesu 16 

Ukuzinikelela kuka Maria etempelini 16 

uSimone u bonga uNkulunkulu, u shumayeza uMaria .... 16 

uAna u bonga iNkosi, u shumayeza abantu 17 

uHerodi nezazi 17 

Ukuyikonza kwezazi ingane uJesu 18 

Ukubalekela kwomndeni ongcwele eEgipite 18 

uHerodi u bulala izingane eBetlehema 18 

Umndeni ongcwele u buya eEgipiti, u fika eNazareta 19 

Umntwana uJesu e tolakala etempelini 19 

Ukushumayela nokubapatiza kuka Johane ehlane 20 

Ukubapatizwa kuka Jesu 22 

Ukulingwa kuka Jesu ehlane 23 

217 



218 IZINHLOKO 2ENDABA. 



PAGB 

uJohane u fakazela uJesu kubapristi 24 

uJesu e landelwa abaf undi abahlanu 25 

Ukuguqula amanzi a ba liwayini 26 

U kuxotshwa kwabatengisayo etempelini 27 

uJesu u shumayeza uNikodemu 28 

U hlala uJesu eJudea ngesikati 30 

uJohane u zitobisa, u pakamisa uJesu 30 

uJesu u shumayeza utnfazi, naba seSamaria 31 

InDODANA YENDUNA I PILISWA 34 

uJesu u sindisa ubuka eBetesda ngeSabata 35 

U shumayeza abaJuda aba ti wapulile iSabata <, 36 

uJohane Umbapatizi u botshwa uHerodi 38 

uJesu u delwa abakubo eNazareta 38 

uJesu u biza abalobi abane ba m landele 40 

Ukdbanjwa kwezinhlanzi eziningi eneteni 40 

U SINDISWA O NOMOYA OMUBI eKaPERNAUME 41 

UmKWEKAZI KA SiMONE U PILISWA 42 

uJesu e hambahamiba eGalile 43 

IT SINDISWA O IPARALIO 43 

uLevi u bizwa uJesu; u m enzela idili 44 

Abafundi ba solwa ngokungazili kwabo ukudhla 44 

Abafundi baka izikwebu endhleleni 45 

ISANDHLA ESISHWABENEYO SI PILISWA , 46 

Icebo lenziwa lokumbulala uJesu 46 

Umuntu o isimungulu e nedemone 47 

uJesu u keta abapostoli aba ishumi nambili 47 

Ababusisiwe bombuso wezulu 48 

Ba ngusaoti wezwe; ba ngukukanye kwezwe 48 

Ukugcina kwabo umteto ka Nkulunkulu 49 

Ukupa kwabo, nokukuleka, nokuzila ukudhla 51 

Umtandazo weNkosi 52 

Ukuzibekela' kwabo imfuyo ezulwini 52 

Indhlela yabo yokupatana (The Golden Rule) 54 

Izixwayiso: indhlela yokweduka; abaprofeti bamanga; 

ukwaka okungemiyo 56 

U SINDISWA o nobulepero. „ 56 

InCEKU YENDUNA YEKULU I PILISWA 59 

InDODANA EFILEYO eNaINE I BUYISELWA KUNINA 60 

Izitunywa zika Johane zi fika kuJesu 61 

uJesu u kalela iKorazini neminye imizi 62 

uJesu u mema abakateleyo beze kuye 63 

uJesu u gcotshwa endhlini yomFarisi 63 

Ababili aba tetwa amacala abo , 64 

uJesu u hambahamba eGalile ngokwesibili , , , 65 



IZINHLOKO ZENDABA. 219 



PAGE 

U PILISWA O NEDEMONE E NGA BONI E NGA KULUMI. ... 65 

AbaFarisi ba tanda ukubona isibonakaliso 66 

Abakubo ka Jesu beza be ta f una 67 

Umhlwanyeli 68 

U casisela uma e shumayelelani ngemifanekiso. 68 

Isitombo, isikwebu, amabele a vutiweyo 70 

Ukida pakati kwamabele 70 

jnhlamvu yesinapi 71 

Imbiliso i semputshini 71 

Umcebo ofihliweyo a wu fumene umuntu 72 

Iparale eli nentengo enkulu 72 

Ineta ela buta izinhlobo zonke 72 

uJesu u tulisa dmoya elwandhle 73 

IdEMONE LI KITSHWA, EZWENI LAMaGaDARA 73 

I VUSWA INDODAKAZI KA JaIRO 75 

UmFAZI O NESIFO SOKUPA IGAZI U PILISWA 75 

IZIMPTJMPUTE EZIMBILI 76 

uJesu u delwa kubo futi eNazareta 77 

uJesu u hambahamba emizini ngokwesitatu 77 

Abapostoli ba yalisiswa, ba tunywa ekushumayeleni 78 

uHerodi u katazekile ngokokutshiwo ngoJesu 81 

Babelwa aba izioOOO 81 

uJesu e hamba pezu kwamanzi 82 

Beza kuye abagulayo be vela ezweni lonke 83 

Inshumayelo yesinkwa sokupila 83 

Inshumayelo yokudhla ukudhla ngezaadhla ezi nga hla- 

nzwanga 87 

AbaFarisi beqa umyalo ka Nkulunkulu ngemvelo yabo .... 88 

Okwokumngcolisa umuntu 89 

UmOYA OMUBI U KITSHWA ENTOMBAZANENI 89 

ISITULU ESI NAMALIMI 90 

Iziguli eziningi zi bekwa ezinyaweni zake 90 

Babelwa aba izi4000 91 

Abaf undi ba xwayiswa ngemvubelo yabaParisi 92 

Impumpute eBetsaida ; 92 

uPetro u ti, uJesu u Ndodana ka Nkulunkulu 93 

uJesu u bazisa abafundi bake ngokufa kwake 93 

uJesu u fakazielwa oMosi noElija, kanye noYise, entabeni. . 94 

Umfana o nesitutwane u ::>iliswa 96 

U bazisa abafundi ngokwesibili ngokufa kwake 97 

KWA TOLAKALA INHLAMVU EMLONYENI WENHLANZI 98 

O njengomntwana u mkulu embusweni wezulu 98 

Izikubekiso zi yesabeka 99 

Imvu edukileyo i f uneka umniniyo 100 



220 IZINHLOKO ZENDABA. 



PAGE 

Indhlela yokubuyisana nomzalwani okwonileyo 100 

Ngi m tetelela kangapi na? 101 

Inceku e tetelelwe e nga vumi ukutetelela 101 

uJesu u kupukela emkosini wamadokodo 102 

AmaSamaria a m amkelanga 103 

Abatile ba m vumela uJesu, kepa ba cela okunye kuqala. . 103 

AbaJuda ba pikisana naye uJesu etempelini 103 

Amapolisa a tunywa abaFarisi ukuba a m bambe uJesu. . . 105 

Ba zisa kuJesu isipingikazi 106 

"Ngi ukukanya kwezwe; uBaba u ya qinisa ngami" IO7 

Ba tabata amatshe ukuba ba m kande 110 

ImPUMPUTE, E ZALWA I NJALO, I PILISWA 110 

Umalusi olungileyo nezimvu zake 113 

uJesu u yalisisa izituuywa ezi ma70 115 

Ummeli u buza indhlela yokupila okupakade 117 

UmSamaria o nomusa 117 

uJesu u sendhlini ka Marta noMaria 118 

Isifundiso sokukuleka; Umtandazo weNosi 118 

Isihlobo esibeleselayo 118 

U bonisa abaFarisi okusoleka kubona 119 

Ba se be funa njalo ukumtolisa icala 120 

Umuntu otile u fuaa ahlukaniselwe if a 121 

Jsicebi o isiula 122 

Bo gcinwa aba wu funa umbuso ka Nkulunkulu 123 

Inceku e tembekile yo busiswa 123 

Aba nga penduki ba ya ku buba 125 

Umuti o faneie ukunqunywa 125 

OWESIFAZANA OWA E NESIFO IMINYAKA E ll8 126 

Umkosi wokuqalisa; ba funa ukumbamba 126 

" Nkosi, ba incozana abasindiswayo na? " 128 

*' Jerusalema, Jerusalema, wena o bulala abaprofeti" 129 

Umuntu o kwelwa idropsi 129 

uJesu u shumayeza aba keta izihlalo ezi pambiii edilini. . 129 

U qondisa umFarisi ngokumema abanjani edilini. . . ._ 130 

Idiii elikulu, — bala abamenyiweyo 130 

Inani lokuba umfundi ka Jesu 130 

Imvu e lahlekileyo 132 

Inhlamvu e lahlekileyo 132 

Indodana e buya ekwedukeni kwayo 132 

Icebo lenceku e bekwa icala 134 

Isicebi noLazaro 135 

*'Senezelele tina ukukolwa" 136 

Inceku t kwenzanje okuyifanele yona ma yi nga zibong 136 

pJesu V FiKA eBetane, u vusa uLazaro ekufeni 137 



IZINHLOKO ZENDABA. 221 



PAGE 

Umpakati u nquma ukuba a fe uJesu 140 

Amalepero a ishumi 140 

Ukuzuma kwalo usuku IweNdodana yesintu 141 

Umfelokazi o funa nmahluli a m size 142 

Ukukuleka kwomFarisi; nokwomtelisi 143 

Isifundiso sokwahlukaaa kwendoda nomkake 143 

"Vumelani abantwana beze kimi" 144 

O isikulu u buza indhlela yokupila okupakade 144 

Ku lukuni kofuyileyo ukungena embus weai wezulu 145 

Izisebenzi zensimu ezi sola inkokelo 146 

uJesu u bazisa abafiindi futi ngokufa kwake 147 

Isicelo sika nina ka Jakobe noJohane 147 

uBartimeo o impumpute 148 

uZakeu o isikulu sabatelisi 149 

Omma aba ishumi < 149 

uJesu e gcotshwa endhlini ka Simone ilepero 151 

Ukungena kwake uJesu eJerusalema e kwela embongolweni 152 

U kipa ngokwesibili abatengiselana etempelini 154 

Ba funa uma ba nga m bulala kanjani 154 

Umkiwane owa qalekiswa womile 155 

uJesu u buza abaJuda ngoJohane uma e velapi 156 

Amadodana amabili a yalisiswa uyise 156 

Abalimi aba kipela ngapandhle umnini wesivini 157 

Umuntu o nr^ nayo ingubo yomtimba 158 

Umbuzo ngokutela imali kuKesari 159 

AbaSadusi ba m buza ngokuvuka kwabafileyo 159 

Ummeli u buza umyalo omkulu emtetweni 160 

uJesu u buza abaFarisi uma uKristu a nga ba indodana ka 

Davida kanjani 161 

Bahluleka bonke, ba tula 161 

Ababali ma ba lalelwe, kepa ba nga landelwe 162 

uJesu u ba kalela ababali nabaFarisi 162 

IT kalela umuzi iJerusalema 164 

Umfelokazi owa tela konke a nako 164 

Abezizwe ba m funa etempelini; u ba shumayeza 165 

"O kolwa imi u kolwa o ngi tumileyo" 167 

Isifundiso sokupela kwetempeli nezwe 168 

Izintombi ezi hlakanipile, nezi iziula 172 

Umfanekiso wamatalenta 172 

Ukwahlukaniswa kwezimvu nezimbuzi 174 

uJuda ulskariote wenza icebo lokumnikela 175 

Ba fika epasikeni uJesu nabafundi bake 176 

Ba nenkani yokuti, ubani o za ku tiwa omkulu 176 

uJesu u geza izinyawo zabafundi 177 



222 IZINHLOKO ZENDABA. 



PAGE 

uJesu u misa isidhlo seNkosi 179 

U ba duduza abafundi, u ba shumayeza 180 

uTomasi u buza indhlela 180 

uFilipu u f una a ba bonise uYise 180 

uJuda (e nge siye ulskariote) ka zwisisi kahle. . 181 

Abanye abafundi ba tanda ukumbuza 185 

Umtandazo omkulu ka Jesu 186 

uJesu u m zwisisa uPetro ukuba u zo m pika 189 

uJesu e seGetsemane 189 

Amabuto eza, noJuda ulskariote, ukumbamba 191 

Indhlebe e nqunywa uPetro I piLiswA uJesu 191 

uJesu pambi kuka Anasi noKaiafasi 192 

uPetro u pika iNkosi yake 194 

uJuda u labia pansi imali, u zipanyeka 195 

uJesu u cetshwa kuPilatu .♦ 196 

uPilatu u m yisa kuHerodi 197 

uHerodi u m buyisela kuPilatu 197 

uPilatu u nqamula u ti, a bulawe 200 

XJkubetelwa kuka Jesu eGolgota 2Q1 

oJosefa noNikodemu ba mbela uJesu 204 

Abesifazana nabafundi beza etuneni kusasa 206 

uJesu u zibonakalisa kuMaria, na kwabanye abesifazana. . . 207 

U zibonakalisa kuKleopasi nomunye eEmau 208 

U zibonakalisa kubafundi kusihlwa 210 

U zibonakalisa kusihlwa futi, uTomasi e kona 211 

U zibonakalisa elwandhle kubafundi aba isikombisa 211 

Ineta LI gcwele izinhlanzi 212 

Isiyalezo kuSimone 213 

U zibonakalisa entabeni eOalile 214 

U ti, Ma ba shumayele ivangeli ezizweni zonke 214 

Ukukupukela kwake ezulwini 215 

Iseleko 215 



APR 17 1907 



\I^L'?rHH 



